Lại Thanh Đức khẳng định chủ quyền Đài Loan sau cuộc gặp Trump–Tập

Thông điệp cốt lõi: Tương lai do người Đài Loan quyết định

Lại Thanh Đức nhắc lại một quan điểm quen thuộc trong chính trị Đài Loan: quy chế chính trị của hòn đảo phải được quyết định bằng ý chí dân chủ của người dân.

Ông giải thích rằng khi lãnh đạo Đài Loan nói về “Đài Loan độc lập”, điều đó có nghĩa là Đài Loan không thuộc và cũng không lệ thuộc Bắc Kinh, và chỉ có cử tri Đài Loan mới có quyền quyết định tương lai của mình.

Ông cũng nhấn mạnh Đài Loan sẽ không từ bỏ chủ quyền quốc gia, phẩm giá và hệ thống dân chủ dù phải đối mặt với áp lực từ bên ngoài.

Thông điệp này phục vụ hai mục tiêu: trấn an dư luận trong nước rằng chính phủ sẽ không để Đài Loan trở thành “quân cờ” trong ngoại giao quốc tế, đồng thời gửi tín hiệu tới cộng đồng quốc tế rằng hòn đảo muốn duy trì nền dân chủ và ổn định khu vực.

Phản ứng trước phát biểu của Donald Trump

Các bình luận của Lại được xem là phản ứng trực tiếp trước những phát biểu của Donald Trump sau hội nghị với Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.

Theo các báo cáo, Trump đã cảnh báo Đài Loan không nên tuyên bố độc lập, đồng thời nói rằng kế hoạch bán vũ khí trị giá khoảng 14 tỷ USD cho Đài Loan có thể được dùng như một “quân bài” trong đàm phán với Trung Quốc.

Những phát biểu này gây lo ngại ở Đài Loan, nơi mối quan hệ an ninh với Mỹ được coi là yếu tố then chốt trong chiến lược phòng thủ của hòn đảo.

Đáp lại, Lại Thanh Đức nhấn mạnh rằng việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan là một cam kết an ninh dựa trên luật pháp, ám chỉ khuôn khổ pháp lý lâu dài trong quan hệ giữa Washington và Đài Bắc.

Thông điệp của ông nhằm khẳng định rằng quan hệ an ninh này không nên bị xem như một công cụ thương lượng ngoại giao.

Bối cảnh rộng hơn: vấn đề Đài Loan trong quan hệ Mỹ–Trung

Đài Loan từ lâu là một trong những vấn đề nhạy cảm nhất trong quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhiều lần nhấn mạnh rằng Đài Loan là vấn đề quan trọng và nhạy cảm nhất trong quan hệ Mỹ–Trung, đồng thời Bắc Kinh coi hòn đảo là một phần lãnh thổ của Trung Quốc.

Trong bối cảnh đó, phát biểu của Lại cho thấy bài toán cân bằng mà Đài Loan phải đối mặt: chống lại áp lực từ Trung Quốc nhưng đồng thời tránh làm leo thang căng thẳng ở eo biển Đài Loan.

Chiến lược: răn đe nhưng tránh leo thang

Thông điệp của Lại Thanh Đức kết hợp giữa lập trường cứng rắn và sự thận trọng.

Một mặt, ông bác bỏ hoàn toàn ý tưởng rằng Đài Loan có thể bị đem ra trao đổi trong các thỏa thuận địa chính trị. Mặt khác, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan, điều mà ông gọi là lợi ích chung của Đài Loan, Mỹ và các nền dân chủ khác.

Cách tiếp cận này phản ánh chiến lược rộng hơn của chính quyền Lại: tăng cường khả năng răn đe và quan hệ đối tác quốc tế, trong khi duy trì nguyên trạng và tránh đối đầu không cần thiết.

Vì sao tuyên bố này quan trọng

Phát biểu của Lại Thanh Đức cho thấy cách lãnh đạo Đài Loan phải điều hướng giữa hai áp lực lớn: cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc.

Bằng việc khẳng định tương lai Đài Loan phải do người dân quyết định, ông vừa trấn an cử tri trong nước, vừa gửi thông điệp tới Bắc Kinh và các đối tác quốc tế rằng Đài Loan mong các mối quan hệ an ninh của mình được tôn trọng như những cam kết — chứ không phải một con bài mặc cả trong ngoại giao cường quốc.

Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ–Trung tiếp tục định hình trật tự khu vực, lập trường của Đài Loan — bảo vệ chủ quyền nhưng vẫn kêu gọi ổn định tại eo biển — vẫn là yếu tố trung tâm đối với an ninh châu Á–Thái Bình Dương.