Perpetual DEX trên Solana lần đầu vượt mốc 20 tỷ USD giao dịch mỗi tuần

Cùng với các giao thức phái sinh lâu năm như Drift và Zeta Markets, sự kiện này cho thấy hệ sinh thái giao dịch phái sinh on‑chain của Solana đang mở rộng nhanh chóng và bắt đầu cạnh tranh với các nền tảng giao dịch perpetual chuyên biệt.

Tuần kỷ lục của các perp DEX trên Solana

Một số cột mốc quan trọng trong đợt bùng nổ này:

• Tổng khối lượng giao dịch perp DEX trên Solana vượt 20 tỷ USD trong một tuần, mức cao nhất từ trước đến nay.
• Ngày 18/05 ghi nhận 5,781 tỷ USD giao dịch, trở thành ngày giao dịch lớn nhất trong lịch sử mạng.
• Con số này phản ánh sự tăng trưởng nhanh của thị trường phái sinh phi tập trung trên Solana trong những năm gần đây.

Những đợt tăng đột biến về khối lượng thường xuất hiện khi thị trường biến động mạnh. Tuy nhiên, quy mô của đợt tăng lần này cho thấy hạ tầng giao dịch phái sinh trên Solana đã đủ khả năng xử lý khối lượng ở cấp độ tổ chức.

GMTrade: chất xúc tác trực tiếp của cú bùng nổ

Trong tuần kỷ lục, GMTrade nổi lên như nền tảng dẫn dắt thị trường.

Theo các báo cáo, nền tảng này đã xử lý khoảng 4,9 tỷ USD giao dịch trong vòng 24 giờ, chiếm phần lớn khối lượng trong ngày kỷ lục của toàn mạng.

Trước đó trong năm 2026, GMTrade đã trở thành một trong những perp DEX hoạt động sôi động nhất trên Solana theo khối lượng 24 giờ. Nền tảng hỗ trợ hàng chục cặp giao dịch và ghi nhận open interest cùng mức độ tham gia của trader tăng mạnh khi thanh khoản ngày càng sâu.

Sự kết hợp giữa đòn bẩy cao, nhiều thị trường giao dịch và dòng thanh khoản lớn đã giúp GMTrade trở thành yếu tố kích hoạt chính cho tuần giao dịch lịch sử này.

Drift và Zeta Markets: trụ cột của hệ sinh thái

Dù GMTrade tạo ra cú bùng nổ ngắn hạn, hệ sinh thái phái sinh Solana vẫn dựa nhiều vào các giao thức lâu đời hơn.

Drift được xem là một trong những nền tảng giao dịch perpetual cốt lõi trên Solana. Giao thức này đã tích lũy hàng chục tỷ USD khối lượng giao dịch cộng dồn và gần nửa tỷ USD TVL, cho thấy nhu cầu ổn định đối với giao dịch phái sinh on‑chain.

Trong khi đó, Zeta Markets là một trong những sàn phái sinh đầu tiên trên Solana. Nền tảng đã xử lý hơn 10 tỷ USD khối lượng giao dịch và thu hút hơn 100.000 trader, đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hạ tầng phái sinh của mạng.

Những giao thức này tạo nên lớp thanh khoản và cơ sở hạ tầng giúp các nền tảng mới như GMTrade có thể nhanh chóng thu hút dòng giao dịch lớn.

Tầm nhìn của Anatoly Yakovenko: perp DEX “native” trong SVM

Đà tăng trưởng gần đây cũng làm nổi bật một cuộc tranh luận chiến lược về cách Solana nên cạnh tranh trong thị trường phái sinh on‑chain.

Đồng sáng lập Solana Anatoly Yakovenko cho rằng mạng lưới nên xây dựng một perp DEX native có khả năng “atomic composability” trực tiếp trong Solana Virtual Machine (SVM).

Ý tưởng cốt lõi là:

• Một perp DEX tích hợp sâu trong SVM có thể kết nối trực tiếp với ví, giao thức lending, vault và các ứng dụng DeFi khác.
• Nhờ khả năng thực thi giao dịch atomically của Solana, việc giao dịch, quản lý margin và thanh toán có thể diễn ra trong cùng một môi trường giao dịch.

Nếu thực hiện được, giao dịch phái sinh sẽ không còn là một ứng dụng riêng lẻ mà trở thành một thành phần tích hợp của toàn bộ hệ sinh thái DeFi trên Solana.

Yakovenko đã thử nghiệm ý tưởng này thông qua thiết kế giao thức Percolator, một kiến trúc perp DEX hiệu năng cao được xây dựng dành riêng cho Solana.

Ý nghĩa đối với cuộc cạnh tranh với Hyperliquid và CEX

Việc vượt mốc 20 tỷ USD/tuần cho thấy hệ sinh thái phái sinh của Solana đang đạt quy mô đáng kể, nhưng điều đó chưa có nghĩa Solana đã thống trị thị trường.

Các nền tảng chuyên về perpetual như Hyperliquid vẫn xử lý khối lượng giao dịch lớn hơn và được thiết kế tối ưu riêng cho thị trường phái sinh.

Chiến lược của Solana khác ở chỗ: thay vì tập trung hoàn toàn vào phái sinh, mạng này hướng tới một hệ sinh thái ứng dụng tổng hợp gồm giao dịch, lending, thanh toán và tài sản token hóa trên cùng một blockchain hiệu năng cao.

Nếu Solana xây dựng được hạ tầng phái sinh tích hợp sâu với DeFi, sự kết hợp giữa thông lượng cao, khả năng composability và hệ sinh thái ứng dụng rộng có thể giúp các perp DEX trên Solana dần cạnh tranh với cả các nền tảng phái sinh chuyên biệt lẫn các sàn giao dịch tập trung.

Ở thời điểm hiện tại, tuần giao dịch kỷ lục chủ yếu mang ý nghĩa tín hiệu: giao dịch phái sinh on‑chain trên Solana đang tăng trưởng nhanh và bắt đầu thu hút thanh khoản ở quy mô lớn.