Robot X Square thắng Figure về tốc độ — nhưng chưa thắng ở bài kiểm tra quan trọng nhất

Livestream ngày 12/8/2026 của X Square Robot tạo ra một con số rất bắt mắt: 1.816 kiện hàng được xử lý trong một giờ không cắt ghép, với tỷ lệ thành công được công ty công bố là trên 98%. Con số này cao hơn khoảng 45% so với mức trung bình 1.247,8 kiện mỗi giờ, tính từ thử nghiệm tự hành 249.560 kiện trong 200 giờ của Figure AI. 12

Tuy vậy, đây chưa phải một chiến thắng rõ ràng của X Square trước Figure. X Square cho thấy một trạm tay máy hai cánh cố định, được thiết kế chuyên biệt cho công đoạn đưa kiện hàng vào dây chuyền, có thể vận hành nhanh đến đâu. Figure lại cho thấy robot hình người có thể duy trì công việc logistics tự hành trong thời gian dài như thế nào. Cả hai đều đáng chú ý — nhưng đang trả lời hai câu hỏi khác nhau.

Những con số nổi bật

Hệ thống của X Square dùng hai tay máy sáu trục đặt cố định và các đầu gắp đơn giản để nhận diện kiện hàng, gắp, xoay lại rồi đưa lên băng chuyền và vào quy trình quét. Công ty cho biết hệ thống có thể xử lý kiện hàng nhiều kích cỡ, hình dạng, chất liệu và trọng lượng, bao gồm cả túi mềm và thùng cần điều chỉnh hướng trước khi quét. 34

1.816 kiện trong 60 phút tương đương khoảng 1,98 giây mỗi kiện. Mục tiêu hiển thị ban đầu là 1.248 kiện mỗi giờ — gần như trùng với mức trung bình mà Figure đạt được trong màn trình diễn kéo dài hơn nhiều.

Robot hình người Figure 03 thực hiện một nhiệm vụ logistics tương tự: gắp kiện, nhận diện hoặc điều chỉnh hướng mã vạch rồi đặt lên băng chuyền. Các tường thuật ban đầu về livestream ghi nhận tốc độ khoảng 2,6 giây mỗi kiện. Trong khi đó, phép tính từ 249.560 kiện trong 200 giờ cho ra mức trung bình tổng hợp 1.247,8 kiện mỗi giờ, tương đương khoảng 2,89 giây mỗi kiện. 56

Như vậy, phép tính là có thật. Nhưng phép so sánh không hoàn toàn cùng điều kiện.

Vì sao hai hệ thống đang giải hai bài toán khác nhau?

Một trạm tự động hóa cố định có thể được thiết kế xoay quanh một băng chuyền, một vùng thao tác và một quy trình sản lượng cao. Các tay máy không phải đi lại, giữ thăng bằng, tránh chướng ngại vật hay mang theo hệ thống pin và nguồn điện. Những chuyển động ngắn, lặp lại có thể được tối ưu để đạt tốc độ cao.

Robot hình người chấp nhận cơ cấu cơ khí phức tạp hơn để đổi lấy khả năng di chuyển và tương thích với không gian vốn được xây dựng cho con người. Chân, hệ thống giữ thăng bằng, nguồn điện tích hợp, cơ chế an toàn và vùng với rộng hơn có thể giúp robot linh hoạt hơn. Nhưng tất cả cũng tạo ra chi phí và giới hạn hiệu năng mà một trạm cố định không phải gánh chịu.

Đây là điểm then chốt trong bài toán kinh doanh. Một trung tâm xử lý bưu kiện có mặt bằng ổn định, sản lượng lớn và dây chuyền được quy hoạch sẵn có thể hưởng lợi nhiều hơn từ một trạm hai tay máy chuyên dụng. Ngược lại, khách hàng không thể hoặc không muốn cải tạo nhà kho có thể đánh giá cao robot hình người vì khả năng di chuyển giữa nhiều khu vực.

Màn trình diễn WALL-B cho thấy điều gì?

X Square giới thiệu hệ thống logistics này như sự kết hợp giữa mô hình AI hiện thân WALL-B và các tay máy sáu trục do công ty tự phát triển. Trong buổi trình diễn công khai, hệ thống xử lý nhiều loại kiện hàng và có lúc phục hồi sau một lỗi định tuyến hoặc thao tác trước khi tiếp tục công việc. 37

Khả năng phục hồi đó là một dấu hiệu đáng chú ý của hệ thống vòng kín: nhận thức, hành động và sửa lỗi dường như phối hợp với nhau thay vì dừng lại ngay khi gặp tình huống bất ngờ. Về mặt trình diễn, điều này thuyết phục hơn một đoạn video quảng bá được biên tập hoàn hảo.

Nhưng chỉ một livestream chưa thể chứng minh năng lực nền tảng có tính khái quát rộng. Không thể chỉ từ video phân biệt chính xác đâu là chính sách học được có thể chuyển sang nhiều nhiệm vụ, đâu là sự kết hợp giữa nhận thức học máy với các chuyển động được lập trình riêng, máy trạng thái và luật xử lý ngoại lệ. Livestream cũng không cho biết đầy đủ số lần thử lại, kiện bị định tuyến sai nhưng có thể sửa, sự can thiệp của con người, kiện bị hư hỏng hay thời gian phục hồi.

Vì thế, tuyên bố WALL-B vượt trội so với tự động hóa theo kịch bản truyền thống vẫn chưa được chứng minh chỉ bằng bài thử này. Màn trình diễn cho thấy một hệ thống tích hợp có năng lực; nó chưa cho biết bao nhiêu phần năng lực đó có thể chuyển sang thân robot khác, nhà kho khác hoặc nhiệm vụ khác.

Tốc độ và độ bền là hai bảng điểm riêng

Tỷ lệ thành công trên 98% mà X Square công bố là một tiêu đề mạnh, nhưng dữ liệu công khai chưa đưa ra một hệ thống phân loại lỗi được chuẩn hóa. Chưa rõ công ty tính thế nào đối với thao tác lại, định tuyến sai tạm thời, lỗi có thể phục hồi, sự hỗ trợ của con người hoặc kiện cuối cùng đi sai hướng. 28

Thế mạnh nổi bật của Figure nằm ở một chỉ số khác. Ba robot hình người Figure 03 được cho là đã xử lý gần 250.000 kiện hàng trong 200 giờ tự hành liên tục mà không xảy ra lỗi phần cứng. 910

Độ bền này quan trọng vì khách hàng logistics cần nhiều hơn một phút hoặc một giờ chạy nhanh. Họ cần hệ thống hoạt động ổn định qua nhiều ca, quá trình sạc, bảo trì và các dạng sự cố thay đổi theo thời gian. Tuy nhiên, kết quả 200 giờ của Figure cũng không chứng minh rằng loại kiện hàng, độ khó khi điều chỉnh hướng, tỷ lệ xử lý hiệu dụng hay cách xử lý ngoại lệ của họ giống với thiết lập một giờ của X Square.

Cả hai công ty đều chưa công bố đủ dữ liệu đã được chuẩn hóa để có thể xác định một bên thắng tuyệt đối.

Hai chiến lược robot khác nhau

Figure đang đặt cược vào robot hình người: một nền tảng di động, có hình dáng giống con người, được kỳ vọng làm việc trong những không gian vốn đã thiết kế cho con người và dần chuyển đổi giữa nhiều nhiệm vụ.

Chiến lược công khai của X Square rộng hơn và mang tính mô-đun. Công ty triển khai WALL-B trong nhiều ứng dụng vật lý, đồng thời phát triển thân robot, hệ thống dữ liệu và các ứng dụng công nghiệp. Một trạm logistics có sản lượng cao có thể trở thành bàn đạp thương mại, ngay cả khi mục tiêu dài hạn của X Square là AI hiện thân đa năng. 1112

Hệ quả là thành công tại một trạm phân loại cố định là bằng chứng cho một ứng dụng khả thi, không phải bằng chứng rằng cùng chính sách đó sẽ hoạt động nguyên trạng trong gia đình, trên thân robot hình người hoặc tại một nhà kho không có cấu trúc rõ ràng.

Các con số chưa nói gì về hiệu quả kinh tế?

Số kiện mỗi giờ chỉ là một phần trong bài toán tự động hóa. Một trạm hai tay máy cố định có thể dễ chứng minh hiệu quả hơn tại nơi có sản lượng lớn, giao diện băng chuyền được thiết kế sẵn và mặt bằng ổn định. Lợi tức thực tế còn phụ thuộc vào giá mua hoặc thuê, chi phí tích hợp, bảo trì, thời gian hoạt động, lao động được thay thế và số kiện được xử lý chính xác — chứ không chỉ là tốc độ tổng.

Robot hình người có thể tiếp cận nhiều môi trường hơn về lâu dài, nhưng phải chứng minh rằng lợi ích từ khả năng di chuyển và linh hoạt đủ bù cho phần cứng cùng hệ thống điều khiển phức tạp hơn. Giá trị của nó phụ thuộc vào việc khả năng di chuyển có giúp giảm nhu cầu cải tạo cơ sở hay mở ra những nhiệm vụ mà tự động hóa cố định không thể đảm nhiệm với chi phí hợp lý hay không.

X Square cho biết hệ thống logistics WALL-B đang vận hành trên một dây chuyền phân loại bưu kiện thực tế. Công ty sau đó còn mở rộng thử thách công khai thành màn trình diễn kéo dài 5 giờ, xử lý 10.000 kiện trong 5 giờ 14 phút 1 giây. Những kết quả này đáng chú ý, nhưng dữ liệu độc lập về thời gian hoạt động ở quy mô sản xuất và lợi tức đầu tư vẫn chưa được công bố. 13

Vì sao tốc độ tăng trưởng của X Square đáng chú ý?

Livestream diễn ra trong lúc X Square đang mở rộng nhanh. Công ty có trụ sở tại Thâm Quyến, thành lập vào tháng 12/2023, và đã hoàn tất bốn vòng gọi vốn liên tiếp, kết thúc ở vòng Series C vào tháng 6/2026. Khi đó, các báo cáo định giá công ty trên 20 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 2,8 tỷ USD. 1415

Các nhà đầu tư được báo cáo tham gia trong lịch sử gọi vốn của X Square gồm nhiều tập đoàn công nghệ và tổ chức đầu tư lớn tại Trung Quốc. Nguồn vốn này hỗ trợ chiến lược hai hướng: triển khai các hệ thống chuyên dụng trong những lĩnh vực có tiềm năng thương mại trước mắt, đồng thời tiếp tục xây dựng mô hình nền tảng, hạ tầng dữ liệu và thân robot đa năng. 1516

Dòng vốn không tự nó xác nhận các tuyên bố kỹ thuật. Nhưng nó giúp giải thích vì sao X Square có thể theo đuổi đồng thời doanh thu logistics ngắn hạn và tham vọng robot đa năng dài hạn.

Một bảng xếp hạng robot công bằng cần đo gì?

Các livestream cạnh tranh này đang hướng ngành robot tới một cách đánh giá hữu ích hơn: thử nghiệm vận hành không biên tập, có dấu thời gian, công bố sản lượng và thời lượng. Đây là bước tiến so với việc đánh giá hệ thống qua những đoạn video quảng bá ngắn.

Tuy nhiên, một bảng xếp hạng thực sự có thể so sánh cần chuẩn hóa thêm:

• kích thước, khối lượng, chất liệu và tỷ lệ phân bố của kiện hàng;
• tốc độ cấp kiện và cấu hình băng chuyền;
• số lượng robot và cấu hình phần cứng;
• định nghĩa về xử lý thành công, thao tác lại, hư hỏng và định tuyến sai;
• nhật ký hỗ trợ của con người và điều khiển từ xa;
• quy trình sạc, bảo trì và thay thế;
• thời gian hoạt động liên tục trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần; và
• chi phí lắp đặt cùng mức tiêu thụ năng lượng trên mỗi kiện được xử lý chính xác.

Cho đến khi những chi tiết này được công bố, livestream do chính các công ty tổ chức nên được xem là màn trình diễn năng lực, thay vì một phép thử đối đầu có kiểm soát. 8

Kết luận công bằng

X Square hiện có kết quả công khai tốt hơn về sản lượng trong một giờ đối với trạm đưa kiện hàng vào dây chuyền cố định: 1.816 kiện mỗi giờ, với tỷ lệ thành công được báo cáo trên 98%. Figure có kết quả công khai tốt hơn về độ bền của robot hình người: gần 250.000 kiện trong 200 giờ mà không ghi nhận lỗi phần cứng.

Các màn trình diễn này nói ít hơn về việc công ty nào tạo ra robot tốt hơn trên mọi phương diện, và nói nhiều hơn về việc thiết kế nào được tối ưu cho công việc nào. Kết quả của X Square nghiêng về sản lượng công nghiệp chuyên biệt; kết quả của Figure nghiêng về khả năng hiện thân di động và vận hành kéo dài.

Câu hỏi quyết định vẫn chưa có lời đáp: hệ thống nào có thể xử lý kiện hàng chính xác, với chi phí hợp lý và độc lập trong một hoạt động thực tế của khách hàng?