Nga tập kích Zaporizhzhia sau đợt Ukraine phóng hơn 1.000 UAV vào Nga

Cuộc tấn công bằng UAV của Nga vào Zaporizhzhia diễn ra một ngày sau khi Ukraine đưa hơn 1.000 UAV hướng tới các mục tiêu trên khắp Nga, trong đó có hàng trăm chiếc được phóng về phía Moskva. Trình tự này phản ánh quy mô và nhịp độ của cuộc chiến UAV tầm xa, nhưng không tự nó chứng minh đòn đánh của Nga là hệ quả trực tiếp hay hành động trả đũa cho chiến dịch của Ukraine. 719

Điều gì đã xảy ra ở Zaporizhzhia?

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết UAV Nga đã đánh trúng Zaporizhzhia vào đêm Chủ nhật, làm hư hại các tòa chung cư, một trường đại học và một trung tâm mua sắm. Ông cũng nói Nga đã tấn công thêm chín khu vực khác của Ukraine. Theo các báo cáo, một vụ UAV đánh trúng tại tỉnh Kharkiv đã khiến một phụ nữ 45 tuổi thiệt mạng, còn con trai 13 tuổi của bà bị thương nặng. 7

Các địa điểm dân sự mà phía Ukraine nêu ra trái ngược với mục tiêu do Nga công bố. Bộ Quốc phòng Nga nói lực lượng của họ nhắm vào các đầu mối hậu cần, kho bãi, cảng và hạ tầng khác có liên quan đến quân sự của Ukraine. Chỉ dựa trên tuyên bố chính thức của hai bên thì chưa thể đối chiếu độc lập để dung hòa hai mô tả này. 8

Hai bên nói gì về đợt giao tranh bằng UAV?

Chiến dịch cuối tuần của Ukraine nằm trong số những đợt UAV quy mô lớn nhất được ghi nhận nhằm vào Nga. Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã bắn hạ 1.100 UAV Ukraine trên lãnh thổ Nga, bán đảo Crimea do Nga kiểm soát và Biển Đen; NPR đưa tin hàng trăm chiếc đã được phóng theo hướng Moskva. 19

Trong khoảng thời gian qua đêm kế tiếp, Nga nói lực lượng phòng không đã bắn hạ 244 UAV Ukraine trên các khu vực của Nga và Biển Đen. Trong khi đó, Ukraine cho biết đã bắn hạ hoặc chế áp điện tử 148 UAV Nga. Các số liệu đánh chặn này là tuyên bố chính thức trong thời chiến, được tính theo những khung thời gian khác nhau; vì vậy không nên xem chúng là các thước đo có thể so sánh trực tiếp cho cùng một sự kiện. 23

Moldova và Romania: tác động lan sang không phận láng giềng

Hoạt động UAV quanh biên giới Ukraine liên tiếp tạo ra rủi ro cho Moldova và Romania. Moldova từng tạm thời hạn chế không phận sau khi phát hiện một vật thể bay chưa xác định. Romania và Moldova trước đây cũng đã ghi nhận các vụ xâm phạm không phận, UAV rơi và mảnh vỡ trong những đợt Nga tập kích gần các cảng Ukraine trên sông Danube. 510

Những sự cố này cho thấy gây nhiễu điện tử, đường bay của UAV và các hoạt động đánh chặn có thể khiến hệ quả của các cuộc tấn công vượt ra ngoài biên giới Ukraine. Theo BBC, một UAV Nga được cho là dùng động cơ phản lực đã xâm nhập không phận Moldova, khiến chuyến bay chở ông Zelenskyy rời Chisinau bị hoãn. 17

Vì sao UAV phản lực làm phòng không khó đối phó hơn?

Ukraine đang thử nghiệm các UAV đánh chặn, được thiết kế để tiêu diệt UAV tấn công đang bay tới với chi phí thấp hơn tên lửa phòng không truyền thống. Tuy nhiên, các UAV tấn công phản lực đời mới của Nga có thể đạt tốc độ tới 500 km/h, vượt khả năng của nhiều mẫu UAV đánh chặn giá rẻ của Ukraine và khiến việc đánh chặn khó khăn hơn. 18

Reuters đưa tin Nga đã tăng mức sử dụng UAV phản lực lên gấp sáu lần trong mùa hè. Trong một đánh giá riêng, BBC Verify nhận thấy Nga dùng loại UAV này để tấn công Ukraine mỗi ngày trong tháng 8; số liệu quân sự Ukraine được BBC dẫn lại cho thấy số vụ tấn công bằng UAV phản lực được báo cáo đã tăng từ 350 vụ trong tháng 6 lên 2.800 vụ trong tháng 8. 1718

Sự chuyển dịch này phần nào lý giải vì sao chiến tranh UAV ngày càng là cuộc đua về năng lực sản xuất, phát hiện và công nghệ đánh chặn, chứ không chỉ là tầm bay. Các chương trình UAV đánh chặn của Ukraine có thể mở ra một phương án ứng phó có thể mở rộng quy mô, nhưng các báo cáo cho thấy vấn đề điều khiển và tốc độ vẫn là trở ngại kỹ thuật, nhất là trước các UAV phản lực nhanh hơn. 18