Nga cảnh báo nguy cơ đụng độ trực tiếp với NATO khi liên minh siết chặt chiến lược răn đe

Nga và NATO đang đưa ra những thông điệp hoàn toàn trái ngược về tình hình an ninh châu Âu trong tháng 5/2026. Trong khi Moscow cảnh báo nguy cơ leo thang có thể dẫn đến xung đột quân sự trực tiếp với NATO, các lãnh đạo quân sự cấp cao của liên minh lại nhóm họp tại Brussels để củng cố chiến lược răn đe và tăng cường năng lực phòng thủ.

Hai diễn biến song song này cho thấy chiến tranh Ukraine vẫn là yếu tố trung tâm định hình các quyết định quân sự và ngoại giao ở châu Âu, đặc biệt khi NATO đang chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh quan trọng vào năm 2026.

Nga cảnh báo nguy cơ đụng độ trực tiếp với NATO

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov cho rằng nguy cơ xảy ra một cuộc đối đầu trực tiếp giữa Nga và NATO đang tăng lên và có thể dẫn tới hậu quả “thảm khốc”. Trong cuộc phỏng vấn được Reuters trích dẫn ngày 19/5/2026, ông Ryabkov nói căng thẳng gia tăng cùng với chính sách của phương Tây liên quan đến Ukraine đang làm tăng khả năng xảy ra một cuộc đụng độ quân sự giữa hai bên đều sở hữu vũ khí hạt nhân.

Các quan chức Nga từ lâu đã chỉ trích việc NATO mở rộng và việc các nước phương Tây cung cấp hỗ trợ quân sự cho Ukraine, cho rằng những động thái này đang đẩy căng thẳng an ninh châu Âu lên cao. Theo cách nhìn của Moscow, các hành động của NATO xung quanh cuộc chiến Ukraine là yếu tố làm mất ổn định khu vực.

Lãnh đạo quân sự NATO họp tại Brussels

Cùng ngày, cơ quan quân sự cao nhất của NATO – Ủy ban Quân sự (Military Committee) – tổ chức cuộc họp cấp Tổng tham mưu trưởng tại Brussels, Bỉ. Cuộc họp do Đô đốc Giuseppe Cavo Dragone chủ trì với sự tham dự của lãnh đạo quân đội từ toàn bộ 32 quốc gia thành viên NATO cùng các chỉ huy chiến lược của liên minh.

Chương trình nghị sự tập trung vào một loạt chủ đề then chốt liên quan đến chiến lược phòng thủ của NATO:

• Tăng cường răn đe và phòng thủ trên toàn lãnh thổ NATO
• Thảo luận chiến lược với Tổng Thư ký NATO
• Đẩy mạnh đổi mới công nghệ, thích ứng và phát triển năng lực quân sự
• Phiên họp của Hội đồng NATO–Ukraine và cuộc họp NATO–Liên minh châu Âu trong ngày

Những cuộc thảo luận này là một phần trong nỗ lực của NATO nhằm biến các kế hoạch chiến lược thành năng lực quân sự có thể triển khai thực tế trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu ngày càng phức tạp.

Vì sao NATO tăng cường thế trận phòng thủ

Lãnh đạo NATO nhiều lần khẳng định Nga hiện là mối đe dọa an ninh trực tiếp và đáng kể nhất đối với liên minh. Các quan chức NATO cho biết khối này đã tăng cường đáng kể khả năng răn đe và phòng thủ ở khu vực Bắc Cực mở rộng (High North) và dọc sườn phía đông của liên minh. Tuy vậy, NATO vẫn cần thêm lực lượng, nguồn lực và năng lực quân sự để đối phó với các rủi ro an ninh hiện nay.

Điều này bao gồm việc nâng cao mức độ sẵn sàng chiến đấu, tăng chi tiêu quốc phòng và thúc đẩy phát triển các công nghệ quân sự mới.

Cuộc họp của các tổng tham mưu trưởng tại Brussels được xem là một bước trong quá trình điều chỉnh kế hoạch quân sự của NATO phù hợp với chiến lược an ninh đang thay đổi.

Ukraine vẫn là trọng tâm trong tính toán của NATO

Ukraine tiếp tục là chủ đề trọng tâm trong các cuộc thảo luận của NATO. Liên minh này lên án mạnh mẽ cuộc xâm lược của Nga và nhấn mạnh Ukraine có quyền tự vệ theo luật pháp quốc tế.

Từ năm 2022 đến nay, các nước thành viên NATO đã cung cấp cho Ukraine lượng hỗ trợ quân sự lớn, bao gồm vũ khí, huấn luyện và hỗ trợ hậu cần được phối hợp giữa các đồng minh và đối tác.

Việc đưa phiên họp Hội đồng NATO–Ukraine vào chương trình nghị sự tại Brussels cho thấy nhu cầu phòng thủ của Kyiv ngày càng gắn chặt với các cuộc thảo luận chiến lược của NATO, dù liên minh không trực tiếp tham chiến trong cuộc xung đột.

Chuẩn bị cho Hội nghị Thượng đỉnh NATO 2026

Những động thái trên diễn ra khi NATO đang chuẩn bị cho Hội nghị Thượng đỉnh năm 2026, dự kiến tổ chức vào ngày 7–8/7/2026 tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ.

Các cuộc họp của bộ trưởng và lãnh đạo quân sự NATO trong năm 2026 được xem là bước chuẩn bị cho hội nghị này, nơi các nhà lãnh đạo dự kiến sẽ đưa ra các quyết định quan trọng về đầu tư quốc phòng, năng lực quân sự và kế hoạch an ninh dài hạn.

Những chủ đề lớn nhiều khả năng sẽ được thảo luận tại Ankara gồm:

• Triển khai các kế hoạch răn đe và phòng thủ mới
• Mở rộng năng lực quân sự và công nghiệp quốc phòng
• Phối hợp hỗ trợ lâu dài cho Ukraine
• Điều chỉnh cam kết chi tiêu quốc phòng của các nước thành viên

Nguy cơ tính toán sai lầm trong môi trường an ninh căng thẳng

Cảnh báo từ phía Nga và các bước chuẩn bị quân sự của NATO đều phản ánh một thực tế chung: môi trường an ninh châu Âu đang ở mức căng thẳng cao.

Nga coi các hoạt động của NATO và sự hỗ trợ quân sự cho Ukraine là hành động leo thang. Trong khi đó, NATO cho rằng việc tăng cường răn đe và hỗ trợ Kyiv là phản ứng cần thiết trước cuộc xâm lược của Nga.

Hiện chưa có dấu hiệu cho thấy hai bên đang chuẩn bị cho một cuộc chiến trực tiếp. Tuy nhiên, khi cuộc chiến Ukraine vẫn tiếp diễn và cả hai phía đều điều chỉnh thế trận quân sự, nhiều nhà phân tích cảnh báo rằng nguy cơ tính toán sai lầm hoặc leo thang ngoài ý muốn vẫn là một mối lo lớn đối với an ninh châu Âu.