Ngay sau khi rời Bắc Kinh, ông Trump đã gọi điện cho bà Takaichi và đưa ra một “lời giải thích chi tiết” về cuộc hội đàm của ông với ông Tập, một động thái được Tokyo hiểu rộng rãi như một sự trấn an rằng Hoa Kỳ vẫn ủng hộ Nhật Bản giữa những căng thẳng với Trung Quốc.
Mặc dù các nghi thức ngoại giao bao gồm các sự kiện mang tính nghi lễ và ngôn ngữ công khai ấm áp, nhưng phần cốt lõi của cuộc thảo luận đã bị chi phối bởi ba vấn đề địa chính trị lớn.
Các nhà lãnh đạo đã tìm cách ổn định mối quan hệ kinh tế sau một thời kỳ tranh chấp thuế quan dữ dội giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Các nhà đàm phán đã nhấn mạnh vào tiến triển gia tăng và các thỏa thuận thương mại tiềm năng, nhưng hội nghị đã không tạo ra những đột phá lớn về chính sách thương mại.
Đài Loan nổi lên như một vấn đề gây tranh cãi nhất tại hội nghị. Trung Quốc tuyên bố hòn đảo tự trị này là một phần lãnh thổ của mình, trong khi Hoa Kỳ duy trì quan hệ không chính thức với Đài Bắc và cung cấp vũ khí phòng thủ.
Ông Tập đã cảnh báo ông Trump rằng việc xử lý sai vấn đề Đài Loan có thể đẩy quan hệ Mỹ-Trung vào một “nơi nguy hiểm” và có khả năng dẫn đến va chạm hoặc xung đột giữa hai nước.
Các quan chức Trung Quốc cũng nhấn mạnh Đài Loan là vấn đề quan trọng và nhạy cảm nhất trong mối quan hệ song phương, nhấn mạnh vị trí trung tâm của nó trong căng thẳng giữa Bắc Kinh và Washington.
Cuộc xung đột liên quan đến Iran là một chủ đề chính khác. Bắc Kinh được cho là đã nói với Washington rằng cuộc chiến này lẽ ra không nên bắt đầu, trong khi Hoa Kỳ tìm kiếm sự hợp tác của Trung Quốc trong việc giảm leo thang và ổn định khu vực. Tuy nhiên, các cuộc thảo luận đã tạo ra rất ít tiến triển cụ thể.
Việc ông Tập được cho là đã phê phán Thủ tướng Takaichi có liên quan đến một tranh chấp ngoại giao rộng lớn hơn giữa Trung Quốc và Nhật Bản. Căng thẳng đã leo thang sau khi bà Takaichi nói rằng một cuộc tấn công giả định của Trung Quốc vào Đài Loan có thể tạo ra một mối đe dọa sống còn đối với Nhật Bản, có khả năng kích hoạt hành động quân sự theo luật phòng vệ tập thể của Nhật Bản.
Những nhận xét đó đã khiến Bắc Kinh tức giận và góp phần gây ra một cuộc đối đầu ngoại giao Trung-Nhật rộng lớn hơn về Đài Loan và chính sách an ninh khu vực.
Nếu thông tin từ báo chí là chính xác, phản ứng của ông Trump có thể mang một số hàm ý đối với địa chính trị khu vực.
Thứ nhất, nó báo hiệu sự trấn an với Tokyo rằng liên minh Mỹ-Nhật vẫn vững chắc ngay cả khi Washington đang đàm phán với Bắc Kinh.
Thứ hai, nó cho thấy Hoa Kỳ có thể miễn cưỡng gây áp lực buộc Nhật Bản phải làm dịu lập trường của mình đối với các lo ngại an ninh liên quan đến Đài Loan.
Cuối cùng, nó làm nổi bật cách vấn đề Đài Loan ngày càng liên kết ba nhân tố chính – Trung Quốc, Hoa Kỳ và Nhật Bản – làm tăng rủi ro cho bất kỳ cuộc khủng hoảng nào trong tương lai tại khu vực.
Về mặt công khai, hội nghị thượng đỉnh Bắc Kinh tràn ngập các nghi thức ngoại giao và ngôn từ lạc quan. Nhưng bản chất của các cuộc đàm phán đã tiết lộ mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc vẫn mong manh đến thế nào.
Các tranh chấp thương mại, tương lai của Đài Loan, và các xung đột khu vực như cuộc chiến liên quan đến Iran đã chi phối chương trình nghị sự – và lời cảnh báo của ông Tập rằng xử lý sai vấn đề Đài Loan có thể gây ra xung đột đã nhấn mạnh mức độ dễ biến động của vấn đề này trong chính trị toàn cầu.