Peter Thiel công kích Giáo hoàng Leo XIV: Ai sẽ đặt luật chơi cho AI?

Peter Thiel không đưa ra bằng chứng rằng Giáo hoàng Leo XIV hành động thay Trung Quốc. Điều ông phản đối là hệ quả ông dự đoán từ lời kêu gọi quản lý trí tuệ nhân tạo (AI): Mỹ và các đồng minh có thể tự hạn chế mình, trong khi Trung Quốc tiếp tục phát triển công nghệ. Giáo hoàng nhìn vấn đề từ hướng khác: rủi ro đối với con người và hòa bình không dừng ở biên giới một nước. 11720

Vì sao Thiel dùng lời lẽ gay gắt?

Trong cuộc trò chuyện ngày 24/9 tại Berlin với Mathias Döpfner, giám đốc điều hành tập đoàn truyền thông Axel Springer, Thiel gọi Giáo hoàng là “kẻ ngốc hữu dụng cho [Đảng Cộng sản Trung Quốc]”. Theo lập luận của ông, Trung Quốc sẽ không nghe lời Giáo hoàng, nhưng người Mỹ có thể nghe; nếu chỉ phương Tây siết AI, đối thủ sẽ được lợi. Đây là nhận định của Thiel về tác động của quy định, không phải bằng chứng về động cơ của Giáo hoàng. 13

Thiel nhắm vào thông điệp trong thông điệp giáo hoàng Magnifica Humanitas công bố hồi tháng 5 và lời kêu gọi giám sát AI nói chung. Các nguồn hiện có không xác lập rằng phát biểu này là phản ứng riêng với những lời Giáo hoàng nói tại Vatican hôm 24/9. Thiel cũng đã chỉ trích lập trường của ông từ trước đó trong mùa hè. 17

Giáo hoàng Leo đề xuất điều gì?

Lập trường của Giáo hoàng không phải là bác bỏ AI. Ngày 21/9, ông kêu gọi phát triển các hệ thống không khoét sâu chia rẽ xã hội, mà góp phần củng cố hòa bình và phục vụ phẩm giá mỗi người. Hồi tháng 5, ông kêu gọi các nhà lãnh đạo xây dựng quy tắc toàn cầu để giám sát ngành AI; theo Reuters, ông tiếp tục cảnh báo về công nghệ này tại một cuộc gặp ở Vatican ngày 24/9. Những thông tin hiện có chưa đủ để xác nhận nguyên văn bài phát biểu đó hoặc các phát biểu cụ thể được gán cho ông tại Viện Hàn lâm Khoa học Giáo hoàng. 1720

Mối quan tâm này cũng không mới xuất hiện. Reuters cho biết Vatican đã cảnh báo về rủi ro nghiêm trọng của AI nhiều năm trước khi các hãng công nghệ lớn của Mỹ nêu báo động tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc trong cùng tuần. Linh mục Paolo Benanti, cố vấn của Vatican về AI, nhấn mạnh rằng Tòa Thánh không phải đến lúc này mới đối diện vấn đề. Việc Giáo hoàng giới thiệu thông điệp tháng 5 cùng Christopher Olah, đồng sáng lập hãng AI Anthropic, cũng cho thấy sự đối thoại với giới phát triển công nghệ. 204518

Câu hỏi chưa có lời giải

Thiel nêu ra một điểm khó của quy định ở cấp quốc gia: nước áp dụng hạn chế có thể chịu chi phí cạnh tranh mà đối thủ không phải chịu. Ngược lại, lời kêu gọi hợp tác quốc tế của Giáo hoàng xuất phát từ những rủi ro vượt qua biên giới. Chưa rõ các chính phủ có thể thống nhất biện pháp bảo vệ đủ hiệu quả mà không tạo ra gánh nặng quá chênh lệch hay không. 11720

Theo chương trình công bố, ngày 25/9 Giáo hoàng Leo sẽ phát biểu tại trụ sở UNESCO ở Paris, trong khuôn khổ các hoạt động bàn về AI, giáo dục, tính xác thực của thông tin và hòa bình. UNESCO gọi đây là chuyến thăm của một giáo hoàng tới tổ chức này đầu tiên sau hơn bốn thập kỷ; thông báo không xác nhận đây là lần đầu Giáo hoàng Leo đến Pháp. Bài phát biểu dự kiến là thêm một diễn đàn để ông trình bày lập trường, chưa phải dấu hiệu các nước đã đạt được bộ quy tắc chung. 2628