Tranh chấp về quyền điều hành Tòa án Hiến pháp Ba Lan bùng phát thành đối đầu công khai trong hai ngày 30–31/10/2026. Sau khi thẩm phán tại vị lâu năm nhất, Anna Korwin-Piotrowska, thông báo đình chỉ chủ tịch và phó chủ tịch tòa trong một tháng, người biểu tình tập trung bên ngoài trụ sở ở Warsaw, cảnh sát phong tỏa tòa nhà và Tổng thống Karol Nawrocki quay về nước giữa chuyến bay tới Senegal. Nawrocki gọi diễn biến này là hành động cưỡng ép chiếm quyền; Thủ tướng Donald Tusk nói chính phủ đang nỗ lực khôi phục pháp quyền.
4
8
17
Lệnh đình chỉ châm ngòi cuộc giằng co
Ngày 30/10, Tòa án Hiến pháp thông báo rằng Korwin-Piotrowska đã đình chỉ Chủ tịch Bogdan Święczkowski và Phó chủ tịch Bartłomiej Sochański khỏi nhiệm vụ trong một tháng. Theo các bản tin, bà tiếp quản việc điều hành tòa án; ban lãnh đạo đương nhiệm bác bỏ sự thay đổi này.
3
4
8
Vụ việc là biểu hiện mới nhất của bất đồng sâu rộng hơn về thành phần tòa án và tính hợp pháp của các quyết định bổ nhiệm. Các tường thuật cho biết tranh cãi tập trung vào việc ai có quyền giữ ghế thẩm phán, trong đó có việc Tổng thống Nawrocki từ chối tuyên thệ cho các thẩm phán do Quốc hội bầu.
8
13 Những thông tin hiện có chưa đưa ra một phán quyết pháp lý dứt khoát để phân định các lập luận đối nghịch.
Biểu tình và cảnh sát khiến căng thẳng lan ra đường phố
Hàng trăm người tập trung gần trụ sở tòa án sau thông báo đình chỉ, trong bối cảnh biểu tình và lực lượng cảnh sát đông đảo được triển khai. Cảnh sát chống bạo động phong tỏa tòa nhà; một bản tin cho biết việc triển khai nhằm ứng phó với lo ngại về an toàn của thẩm phán và nhân viên.
5
7
8
Các bản tin cũng cho biết ba người biểu tình bị bắt trong một cuộc tụ tập qua đêm. Theo một tường thuật, một số người ném đồ vật về phía cảnh sát và tìm cách vượt rào chắn an ninh.
18
39
Nawrocki quay về Warsaw, cáo buộc chính phủ chiếm quyền
Khi tranh chấp leo thang, Nawrocki quay đầu trên đường tới Senegal và trở về Warsaw. Các bản tin cho biết ông đến tòa án trong đêm và xảy ra va chạm với một số thẩm phán, trong đó có Korwin-Piotrowska.
6
21
54 Ngày 31/10, ông cáo buộc Tusk tổ chức một cuộc chiếm quyền cưỡng ép tại tòa án hàng đầu của đất nước.
17
Nawrocki cũng kêu gọi các lãnh đạo chính trị đàm phán để tìm cách xử lý khủng hoảng.
6
20 Diễn biến này biến bất đồng về lãnh đạo tòa án thành cuộc đối đầu trực tiếp giữa tổng thống và chính phủ, xoay quanh việc ai có thẩm quyền định hình tương lai của Tòa án Hiến pháp.
Tusk nói chính phủ hành động để khôi phục pháp quyền
Tusk tuyên bố chính phủ sẽ tiếp tục nỗ lực khôi phục tính độc lập của Tòa án Hiến pháp và trấn an công chúng rằng tòa án sẽ hoạt động theo pháp luật.
17
18 Trong bài phát biểu trên truyền hình, ông ủng hộ các thẩm phán mới được bầu và khẳng định sẽ không thỏa hiệp về pháp quyền.
37
Hai bên đưa ra những cách diễn giải trái ngược về cùng một sự việc: Nawrocki gọi đó là hành động cưỡng ép chiếm quyền, còn Tusk mô tả sự can thiệp là bước đi hướng tới độc lập tư pháp. Đây là những tuyên bố chính trị đối lập, chứ chưa phải kết luận pháp lý về tính hợp pháp của lệnh đình chỉ hay các quyết định bổ nhiệm rộng hơn.
17
37
Những gì đã được ghi nhận — và những câu hỏi còn bỏ ngỏ
Các bản tin cho thấy trình tự leo thang khá rõ: một thẩm phán thông báo đình chỉ hai lãnh đạo cấp cao của Tòa án Hiến pháp; biểu tình và cảnh sát phong tỏa xuất hiện; Nawrocki trở về Warsaw và đối đầu với các thẩm phán; còn Tusk bảo vệ hành động của chính phủ.
4
8
21
37
Tuy nhiên, các nguồn hiện có chưa giải quyết được những vấn đề hiến pháp và pháp lý cốt lõi. Câu hỏi chưa ngã ngũ là hành động của thẩm phán, chính phủ và tổng thống có phù hợp với khuôn khổ pháp luật Ba Lan hay không — điều không thể được xác định chỉ bằng những lời cáo buộc chính trị.