Bên trong thượng đỉnh Bắc Kinh: Chuyến thăm của Thủ tướng Pakistan tới Trung Quốc tác động thế nào đến Trung Đông và hơn thế nữa

Nỗ lực gia hạn lệnh ngừng bắn bất thành

Những gì diễn ra sau đó là nhiều tuần ngoại giao con thoi nhưng cuối cùng đã không đạt được kết quả:

• 12 tháng 4: Sau gần 24 giờ đàm phán cấp cao tại Islamabad, Phó Thủ tướng Ishaq Dar cho biết các cuộc thảo luận "căng thẳng và mang tính xây dựng" nhưng không tạo ra được đột phá nào. Pakistan tuyên bố sẽ tiếp tục tạo điều kiện cho đối thoại và kêu gọi cả hai bên duy trì lệnh ngừng bắn .
• 15 tháng 4: Tư lệnh quân đội Pakistan, Thống chế Asim Munir, đích thân tới Tehran để gặp Ngoại trưởng Iran. Mục tiêu của phái đoàn là giảm căng thẳng và sắp xếp một vòng đàm phán trực tiếp thứ hai giữa Mỹ và Iran . Nhà Trắng cho biết bất kỳ cuộc đàm phán nào trong tương lai có thể sẽ vẫn được tổ chức tại Pakistan .
• 16 tháng 4: Nỗ lực sụp đổ. Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tuyên bố việc gia hạn lệnh ngừng bắn là "không đúng vào lúc này", và người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran xác nhận chưa đạt được thỏa thuận nào . Cả hai bên đều từ chối gia hạn chỉ vài ngày trước khi lệnh ngừng bắn hết hiệu lực .

Đến tuần thứ ba của tháng 4, Pakistan đã xoay xở để có được một khoảng dừng chiến thuật nhưng không thể biến nó thành một sự gia hạn vĩnh viễn hay một khuôn khổ hòa bình chính thức. Các bình luận quốc tế nhận định rằng vai trò của Pakistan, dù hữu ích cho việc tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp, giống như một cầu nối hơn là một nhà hòa giải quyết đoán, với các động lực chiến lược cốt lõi vẫn do Washington, Tehran và Tel Aviv định hình .

Thượng đỉnh Tập - Sharif: Chiến lược đằng sau cái bắt tay

Khi Thủ tướng Shehbaz Sharif đặt chân đến Trung Quốc vào ngày 23 tháng 5 năm 2026, cho chuyến thăm kéo dài bốn ngày, nỗ lực hòa giải đang bị đình trệ và khu vực vẫn còn bất ổn. Tâm điểm của chuyến đi là cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình vào ngày 25 tháng 5 tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh .

1. Ủng hộ vị thế nhà hòa giải của Pakistan

Ông Tập đã tận dụng cuộc gặp để tạo một cú hích chính trị trực tiếp cho Islamabad. Ông công khai ca ngợi Pakistan vì đã "chủ động đóng vai trò trung gian hòa giải nhằm khôi phục hòa bình ở Trung Đông", theo một thông cáo từ phía Trung Quốc . Sự ủng hộ này là tín hiệu rõ ràng nhất của Trung Quốc cho đến nay rằng họ ủng hộ năng lực ngoại giao của Pakistan trong cuộc xung đột Iran — sự hậu thuẫn mà Islamabad đang rất cần khi các cuộc đàm phán gia hạn lệnh ngừng bắn gặp trục trặc.

2. Tái khẳng định quan hệ đối tác "toàn thời tiết"

Ông Tập gọi Thủ tướng Sharif là "người bạn cũ" và nhấn mạnh rằng Pakistan thuộc nhóm các quốc gia độc quyền mà Trung Quốc coi là "đối tác hợp tác chiến lược toàn thời tiết" . Phó Thủ tướng Ishaq Dar sau đó cho biết Thủ tướng Sharif đã bày tỏ lòng kính trọng đối với Chủ tịch Tập như một "biểu tượng của sức mạnh và sự ổn định" trong cuộc thảo luận . Cách thức và ngôn từ đã củng cố một mối quan hệ được xây dựng không chỉ dựa trên kinh tế mà còn trên nền tảng lòng tin chiến lược sâu sắc.

3. Khởi động CPEC 2.0

Cuộc gặp đã chính thức khởi động giai đoạn hai của Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan (CPEC). Cả hai bên cam kết thực hiện một khuôn khổ nâng cấp tập trung vào năm hành lang: tăng trưởng, sinh kế, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh và mở cửa . Thủ tướng Lý Cường, người cũng đã gặp Thủ tướng Sharif trong chuyến thăm, cho biết Trung Quốc sẵn sàng "tích cực xây dựng phiên bản nâng cấp 2.0 của CPEC" và thúc giục hai nước sử dụng các ủy ban điều phối chung và thương mại để đẩy nhanh hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp và khai khoáng .

4. An ninh và phối hợp khu vực

Ông Tập cũng đặt vấn đề về sự an toàn của các công dân Trung Quốc đang làm việc tại Pakistan, thúc giục Islamabad "thực hiện các biện pháp hiệu quả" để bảo đảm an ninh cho nhân viên, dự án và các tổ chức của Trung Quốc . Các cuộc đàm phán rộng hơn cũng bao gồm nội dung về ổn định khu vực vào thời điểm cuộc chiến Iran vẫn còn là một cuộc khủng hoảng đang diễn ra, khiến hội nghị thượng đỉnh này vừa là một phiên hoạch định kinh tế vừa là một cuộc tập hợp lực lượng địa chính trị .

Các kết quả kinh tế và định chế cụ thể

Không giống như tiến trình hòa giải bị bế tắc, chuyến thăm đã mang lại những thỏa thuận được ký kết cụ thể và một chương trình nghị sự kinh tế rõ ràng, hướng tới tương lai.

Các thỏa thuận đã ký kết:

• Quan hệ Tỉnh kết nghĩa Chiết Giang - Punjab: Một biên bản ghi nhớ thiết lập mối quan hệ tỉnh hữu nghị giữa tỉnh Chiết Giang của Trung Quốc và tỉnh Punjab của Pakistan đã được ký kết trong cuộc gặp tại Hàng Châu với Bí thư Tỉnh ủy Vương Hạo .
• Trung tâm Nghiên cứu Công nghệ Chung: Một văn bản thỏa thuận đã được ký kết nhằm thành lập Trung tâm Nghiên cứu Công nghệ Trung Quốc - Pakistan tại Đại học Sư phạm Hàng Châu .

Các cam kết khung:

• Khởi động CPEC 2.0: Cả hai nhà lãnh đạo nhất trí làm sâu sắc hơn hợp tác kinh doanh, công nghệ và công nghiệp trong khuôn khổ phiên bản mới của hành lang. Các lĩnh vực trọng tâm bao gồm công nghệ thông tin, hiện đại hóa nông nghiệp, khoa học công nghệ và đầu tư công nghiệp .
• Lộ trình Thương mại Tự do và Đầu tư: Thủ tướng Lý Cường đã đề cập cụ thể đến việc nâng cấp Hiệp định Thương mại Tự do Trung Quốc - Pakistan song song với CPEC 2.0. Hội nghị Đầu tư Doanh nghiệp với Doanh nghiệp (B2B) Pakistan - Trung Quốc, được tổ chức trong khuôn khổ chặng Hàng Châu, báo hiệu kỳ vọng về dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) gia tăng .

Các kết quả ngoại giao:

• Một thông cáo báo chí chung từ Đối thoại Chiến lược Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc - Pakistan lần thứ 7 (ngày 22 tháng 5, ngay trước chuyến thăm) đã cam kết tăng cường trao đổi chiến lược, làm sâu sắc lòng tin chiến lược lẫn nhau và nỗ lực chung để bảo vệ hòa bình và phát triển khu vực .
• Sự ủng hộ công khai của Trung Quốc đối với vai trò hòa giải Iran của Pakistan đã nâng cao uy tín của Islamabad như một tác nhân ngoại giao khu vực, ngay cả khi nỗ lực hòa giải trên thực địa vẫn bế tắc .

Hội nghị thượng đỉnh này có ý nghĩa gì trong tương lai

Cuộc gặp giữa ông Tập và ông Sharif không chỉ nhằm vào một thỏa thuận đơn lẻ mà là sự tái định vị trọng tâm mối quan hệ vào một thời điểm đầy nguy hiểm. Pakistan ra về với một cường quốc bảo trợ được củng cố vững chắc hơn, một khuôn khổ kinh tế được nâng cấp, và sự công nhận công khai cho chính sách ngoại giao Trung Đông của mình. Trung Quốc có được một đối tác được tái khẳng định trên Vành đai và Con đường, một điểm tựa hợp tác cho an ninh khu vực, và cơ hội thể hiện cam kết của chính mình đối với ổn định mà không bị vướng trực tiếp vào cuộc xung đột Iran.

Tuy nhiên, bản thân nỗ lực hòa giải vẫn chưa có hồi kết. Tính đến cuối tháng 5 năm 2026, lệnh ngừng bắn đã hết hạn mà không được gia hạn, và chưa có vòng đàm phán Mỹ - Iran thứ hai nào được lên lịch chính thức, mặc dù Pakistan vẫn là nước chủ nhà được chỉ định nếu chúng được nối lại .