Vì sao kỳ vọng Fed giảm lãi suất trong tháng 9 khiến USD suy yếu?

Thị trường ngoại hối trong tuần ngày 21/8 bắt đầu giao dịch dựa trên khả năng Fed giảm lãi suất tại cuộc họp tháng 9, thay vì chỉ phản ứng với quyết định giữ nguyên lãi suất hồi tháng 7. Sự thay đổi trong kỳ vọng chính sách đã khiến đồng USD chịu sức ép trên nhiều cặp tiền lớn: EUR/USD và GBP/USD tăng, NZD/USD đi lên, còn USD/JPY giảm khi nhà đầu tư cân nhắc khả năng chênh lệch lãi suất Mỹ - Nhật thu hẹp.

Đây chủ yếu là câu chuyện về kỳ vọng. Nếu nhà giao dịch dự đoán lãi suất Mỹ sẽ thấp hơn trong tương lai, lợi thế thu nhập từ việc nắm giữ tài sản định danh bằng USD sẽ kém hấp dẫn hơn. Điều đó có thể kéo lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ đi xuống, làm giảm nhu cầu đối với USD và khuyến khích dòng vốn chuyển sang các đồng tiền khác.

Bản thân lãi suất chính sách của Fed chưa thay đổi: Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) vẫn giữ biên độ lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,50%–3,75%. Tuy nhiên, đường đi dự kiến của lãi suất đang trở nên quan trọng không kém mức lãi suất hiện tại.

Các cặp tiền lớn biến động ra sao?

Dữ liệu thị trường ngày 21/8 cho thấy USD chịu áp lực trên nhiều cặp tiền chủ chốt:

• EUR/USD: Giao dịch quanh 1,168 và có thời điểm vượt 1,17. Tỷ giá tham chiếu của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) là 1,1699 USD đổi 1 euro.
• GBP/USD: Đồng bảng Anh lên khoảng 1,3645 và kiểm tra vùng 1,3676.
• NZD/USD: Đồng đô la New Zealand tăng lên khoảng 0,598, thuộc nhóm có mức tăng đáng chú ý trong các đồng tiền chính.
• USD/JPY: Cặp tiền giảm về vùng 158,86–158,95. Dữ liệu của The Wall Street Journal ghi nhận mức đóng cửa ngày 21/8 là 158,95, trong khi một số dữ liệu thị trường khác ghi nhận 158,86.

Những diễn biến này không có nghĩa chỉ một lần Fed được kỳ vọng giảm lãi suất đã khiến mọi đồng tiền tăng cùng mức. Tỷ giá còn chịu ảnh hưởng của dữ liệu kinh tế từng nước, khẩu vị rủi ro, trạng thái vị thế và định hướng riêng của mỗi ngân hàng trung ương. Điểm chung là thị trường đang đánh giá lại lợi thế lãi suất kỳ vọng của USD.

Vì sao đồng yên phản ứng mạnh hơn?

Đồng yên có thêm hai nguồn hỗ trợ tiềm năng: kỳ vọng BOJ sẽ thắt chặt chính sách mạnh tay hơn và khả năng chính quyền Nhật Bản can thiệp để hạn chế đà suy yếu của đồng tiền.

Theo các bình luận thị trường được dẫn lại, Fed đang duy trì biên độ lãi suất 3,50%–3,75%, trong khi lãi suất chính sách của BOJ ở mức 1%. Khoảng cách lớn này từng hỗ trợ các giao dịch “carry trade” USD/JPY, trong đó nhà đầu tư vay hoặc huy động vốn bằng đồng yên có chi phí thấp để nắm giữ tài sản USD có lợi suất cao hơn.

Nếu nhà đầu tư kỳ vọng Fed giảm lãi suất trong khi BOJ tiến tới chính sách thắt chặt hơn, khoảng cách lãi suất có thể thu hẹp từ cả hai phía. Lợi ích của việc nắm giữ USD bằng nguồn vốn vay yên vì thế giảm xuống, tạo động lực đóng giao dịch carry trade: bán USD và mua yên.

Cần lưu ý hướng niêm yết của cặp tiền này. USD/JPY giảm từ mức cao hơn về 158,86 có nghĩa là 1 USD đổi được ít yên hơn; nói cách khác, đồng yên tăng giá so với USD. Điều đó không có nghĩa đồng yên suy yếu. Trading Economics ghi nhận USD/JPY ở mức 158,8600 ngày 21/8 và cho biết đồng yên đã tăng khoảng 2,63% trong một tháng, dù vẫn yếu hơn đáng kể nếu xét trong khoảng thời gian dài hơn.

Rủi ro can thiệp có thể khuếch đại đà tăng của yên

USD/JPY đang giao dịch gần những vùng khiến khả năng Nhật Bản can thiệp vào thị trường tiếp tục được chú ý. Can thiệp không phải là kết quả chắc chắn, nhưng rủi ro này có thể khiến nhà giao dịch thận trọng hơn khi đẩy USD/JPY lên cao. Nếu xuất hiện cùng lúc với đà giảm của lợi suất Mỹ, một tín hiệu can thiệp hoặc hành động can thiệp thực tế có thể làm USD/JPY giảm nhanh hơn.

Kịch bản cuối năm do Bank of America được dẫn lại dự báo đồng yên tăng lên 149 yên đổi 1 USD, từ khoảng 158 yên, với giả định có sự phối hợp can thiệp tiền tệ và BOJ tăng lãi suất trong những tháng tới. Đây là dự báo của một ngân hàng, không phải mức chắc chắn của thị trường hay mục tiêu đồng thuận.

Nhà đầu tư cần theo dõi gì trước các quyết định tháng 9?

Giai đoạn tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc dữ liệu mới có xác nhận khả năng khoảng cách lãi suất Mỹ - Nhật thu hẹp hay không. Những yếu tố đáng chú ý gồm:

1. Tín hiệu từ Fed và dữ liệu kinh tế Mỹ. Thông điệp ôn hòa hơn, số liệu thị trường lao động yếu đi hoặc lạm phát hạ nhiệt có thể củng cố kỳ vọng chính sách Mỹ sẽ nới lỏng. Cuộc họp Fed tháng 9 được lên lịch vào ngày 15–16/9.
2. Định hướng của BOJ. Một đợt tăng lãi suất hoặc tín hiệu rõ ràng hơn về các bước thắt chặt tiếp theo sẽ hỗ trợ đồng yên, đặc biệt nếu lợi suất Mỹ đồng thời giảm.
3. Hội nghị chuyên đề Jackson Hole. Bất kỳ thay đổi nào trong cách truyền thông của Fed cũng có thể làm thị trường biến động trước quyết định chính thức tháng 9.
4. Vị thế trên thị trường và các tin tức về can thiệp. Do USD/JPY đang ở vùng cao, phát biểu của giới chức Nhật Bản hoặc kỳ vọng can thiệp có thể tạo ra biến động mạnh hơn những gì chỉ riêng chênh lệch lãi suất dự báo.

Kịch bản USD phục hồi

Đà giảm của USD chưa phải xu hướng không thể đảo ngược. Nếu Fed không vội nới lỏng còn BOJ trì hoãn thắt chặt, khoảng cách lãi suất Mỹ - Nhật vẫn rộng. Khi đó, đà tăng của đồng yên có thể bị hạn chế và USD/JPY có thể duy trì ở vùng cuối 150 đến đầu 160.

Một triển vọng của National Bank of Canada đặt vùng dao động ngắn hạn của USD/JPY vào khoảng 156–161, đồng thời cho rằng cán cân rủi ro nghiêng về phía đồng yên mạnh hơn nếu lợi suất Mỹ giảm hoặc BOJ trở nên cứng rắn hơn. Khoảng dự báo này cho thấy triển vọng vẫn mang tính điều kiện: kỳ vọng về hướng đi của chính sách quan trọng không kém mức lãi suất đã được áp dụng.

Kết luận

Sự suy yếu của USD trong tháng 8 phản ánh việc thị trường đi trước Fed. Lãi suất tháng 7 vẫn được giữ ở mức 3,50%–3,75%, nhưng kỳ vọng Fed cuối cùng sẽ nới lỏng đã làm giảm lợi thế lợi suất dự kiến của USD, qua đó hỗ trợ euro, bảng Anh và đô la New Zealand.

Đồng yên có thêm động lực từ khả năng BOJ thắt chặt chính sách và rủi ro can thiệp tiền tệ. Với USD/JPY, câu hỏi then chốt là liệu tháng 9 có mang đến đúng tổ hợp mà thị trường đang bắt đầu định giá hay không: Fed bớt cứng rắn hơn và BOJ mạnh tay hơn. Mục tiêu 149 yên đổi 1 USD vào cuối năm là một kịch bản dự báo, trong khi vùng 156–161 phản ánh góc nhìn thận trọng hơn.