PwC bị phát hiện đăng tải báo cáo 'ảo giác' do AI tạo ra: Sản phẩm hư cấu, trích dẫn giả mạo và hồi kết cho 'rác' của Big Four

Những gì GPTZero tìm thấy

Nhóm GPTZero đã sử dụng công cụ Hallucination Check và AI Detector để phân tích bốn báo cáo do PwC Trung Đông xuất bản từ năm 2024 đến 2026 . Kết quả cho thấy một mô hình sử dụng AI thiếu trách nhiệm rõ rệt trong tất cả các tài liệu:

"Transforming Governance: Citizen Pulse" (2025) — GPTZero phát hiện báo cáo có 84% khả năng được tạo hoàn toàn bởi AI, với phần nội dung chính đạt 100% do AI tạo ra . Báo cáo này quảng bá một phương pháp luận của PwC có tên "Citizen Pulse", khẳng định các chính phủ Đan Mạch, Ả Rập Xê Út, Mỹ và Úc đang sử dụng nó. GPTZero tìm thấy rất ít bằng chứng công khai cho thấy "Citizen Pulse" tồn tại như một sản phẩm chính thức của PwC, kết luận rằng hãng này dường như đã "bịa ra cả một sản phẩm lẫn các giao dịch kinh doanh với bốn quốc gia riêng biệt" .

"Shaping the GCC Mobility Landscape" (2026) — Bị AI Detector của GPTZero gắn cờ là "Kết hợp (Mixed)" ở mức 82%, chứa các trích dẫn bịa đặt và tuyên bố không thể kiểm chứng .

"Building a Cyber-Resilient eMobility Ecosystem" (2025) — Đạt 60% do AI tạo ra hoặc kết hợp, với các chú thích giả và nguồn dẫn hư cấu .

"Agentic AI – The New Frontier in GenAI" (2024) — Đạt 50% do AI tạo ra hoặc kết hợp, với các tài liệu tham khảo bịa đặt .

Các báo cáo chứa chú thích giả, tuyên bố sai nguồn, tài liệu dẫn được dựng lên và dữ liệu thống kê không thể kiểm chứng . Một chi tiết đặc biệt tiết lộ: một trích dẫn bao gồm tham số theo dõi "utm_source=chatgpt.com", cho thấy nó được sao chép trực tiếp từ đầu ra của ChatGPT mà không qua kiểm tra của con người . Các nhà nghiên cứu của GPTZero cũng phát hiện một "câu chuyện thành công ngoài đời thực" của J.P. Morgan về việc sử dụng agentic AI được trích từ một blogger tuổi teen chỉ với 280 người theo dõi trên Medium .

PwC trở thành công ty thứ tư và cuối cùng trong Big Four bị phát hiện

Cuộc điều tra của GPTZero nhắm vào PwC đánh dấu cuộc điều tra thứ tư trong một loạt các cuộc điều tra nhắm vào Big Four. Trước đó, các công ty đã bị phát hiện bao gồm:

• Deloitte — GPTZero trước đây đã phát hiện các trích dẫn bịa đặt trong các báo cáo của Deloitte Australia .
• Ernst & Young (EY) — Vào tháng 5/2026, GPTZero phát hiện 60% tài liệu tham khảo trong một báo cáo tư vấn của EY về an ninh mạng lòng trung thành (loyalty cybersecurity) vào tháng 12/2025 đã bị bịa đặt, bao gồm các đường dẫn hỏng đến các bài báo không tồn tại trên Forbes và WIRED .
• KPMG — Vào tháng 6/2026, GPTZero xác định các "ảo giác" trong báo cáo "Redefining excellence in the age of agentic AI" của KPMG. Chỉ 5 trong số 45 trích dẫn khớp với nguồn gốc của chúng, và các tổ chức bao gồm UBS, NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh), và Đường sắt Liên bang Thụy Sĩ phủ nhận các nghiên cứu điển hình được gán cho họ. KPMG đã rút báo cáo vào ngày 13/6/2026 .

PwC hiện là công ty thứ tư và cuối cùng trong Big Four bị phát hiện trong các cuộc điều tra của GPTZero .

Phản ứng của PwC

Tính đến thời điểm công bố, PwC Trung Đông đã không xác nhận công khai các phát hiện cụ thể về "ảo giác". Các báo cáo vẫn có thể truy cập trực tuyến sau khi cuộc điều tra được công bố . Phản ứng của mạng lưới PwC rộng lớn hơn còn hạn chế; hãng này đã không ngay lập tức rút lại hoặc sửa chữa bốn báo cáo .

Sự trớ trêu trong thời điểm phát biểu của CEO Mỹ

Cùng ngày cuộc điều tra của GPTZero được công bố, 29/7/2026, CEO PwC Mỹ Paul Griggs đã có một cuộc phỏng vấn với Business Insider, trong đó ông vạch ra hai quan niệm sai lầm lớn mà các công ty có về AI .

• Quan niệm sai lầm thứ nhất: AI về cơ bản không phải là một sự chuyển đổi công nghệ. Griggs nói rằng các công ty giới hạn công việc AI trong vai trò của CIO hoặc CTO sẽ tiếp tục "vấp ngã" — thay vào đó, họ nên coi AI là một "chuyển đổi kinh doanh quy mô lớn" liên quan đến "tất cả con người và tất cả quy trình của bạn" .
• Quan niệm sai lầm thứ hai: Chỉ riêng AI không thể sửa chữa một doanh nghiệp hỏng hóc. "Nếu bạn đặt nó lên trên các quy trình lộn xộn, tất cả những gì AI làm cho bạn là cho bạn thấy quy trình lộn xộn của bạn tệ đến mức nào," Griggs nói .

Sự mỉa mai đã được ghi nhận rộng rãi trong các bài đưa tin về cuộc điều tra: giám đốc điều hành cấp cao nhất của PwC tại Mỹ đang công khai cảnh báo các công ty chống lại chính xác những gì công ty thành viên Trung Đông của mình đã bị bắt quả tang làm — đó là "đắp" nội dung do AI tạo ra lên trên các quy trình biên tập hỏng hóc mà không có sự giám sát của con người .

Vào tháng 3/2026, Griggs cũng đã nói với Financial Times rằng các đối tác của PwC không chịu áp dụng AI "sẽ không ở lại lâu nữa", báo hiệu một mệnh lệnh trên toàn công ty phải áp dụng các phương pháp ưu tiên AI . Chính công ty đó hiện đang bị cáo buộc sử dụng AI một cách cẩu thả đến mức đã bịa ra toàn bộ sản phẩm và khách hàng chính phủ.

Hệ lụy rộng hơn đối với ngành tư vấn

Các phát hiện của GPTZero đối với cả bốn công ty Big Four đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về kiểm soát chất lượng trong lĩnh vực dịch vụ chuyên nghiệp. Các báo cáo được đề cập là tài liệu "thought leadership" được thiết kế để thu hút công việc tư vấn cho các đối tác . Như một báo cáo đã lưu ý, mô hình "Vibe Citing" — nơi các tài liệu tham khảo được liên kết lỏng lẻo với một chủ đề mà không được kiểm tra thực tế — đã trở nên phổ biến trong toàn ngành . Tờ Financial Times, nơi xác minh các phát hiện của GPTZero, đưa tin rằng các lỗi này "không hề tinh vi" .