Từ Eo Hormuz đến DAX: Hy vọng hòa bình Mỹ-Iran đã làm rung chuyển thị trường toàn cầu tháng 5/2026 ra sao

Giá dầu: Chuyến tàu lượn siêu tốc mang tên Eo Hormuz

Mọi biến động của giá dầu thô đều bắt nguồn từ eo biển Hormuz, tuyến hàng hải năng lượng huyết mạch của thế giới vốn đã bị phong tỏa hiệu quả bởi cuộc xung đột. Một thỏa thuận mở lại eo biển này sẽ giải phóng nguồn cung bị mắc kẹt khổng lồ; ngược lại, bất kỳ trở ngại nào cũng đe dọa gây ra thêm gián đoạn.

Đến cuối tháng 5, cả hai chính phủ đều đang hạ thấp kỳ vọng về một đột phá sắp xảy ra, nhưng giới giao dịch đã bắt đầu định giá cho khả năng đạt được một biên bản ghi nhớ .

Delivery Hero: Canh bạc địa chính trị được "tiếp lửa" bởi thương vụ M&A

Trong số các cổ phiếu riêng lẻ, Delivery Hero thực sự nổi bật. Công ty giao đồ ăn của Đức này, với hoạt động rộng khắp Trung Đông thông qua công ty con Talabat, nhạy cảm một cách đặc biệt với sự ổn định của khu vực. Hồi đầu tháng 3, khi căng thẳng leo thang, cổ phiếu của hãng đã lao dốc 7,6% xuống mức thấp nhất trong tám tháng . Nhưng đến cuối tháng 5, kịch bản đã hoàn toàn đảo ngược.

• Ngày 12 tháng 5 — Cổ phiếu "quay đầu tăng điểm" trong bối cảnh có tin tức về người kế nhiệm CEO, khi mã này vốn đã được hưởng lợi từ sự lạc quan về một thỏa thuận hòa bình nói chung .
• Ngày 25 tháng 5 — Delivery Hero tăng vọt 11,94% lên 37,60 Euro, mức cao nhất trong 18 tháng. Nhiều tiêu đề báo chí đã liên kết trực tiếp cú bứt phá này với diễn biến: "DAX của Đức kéo dài đà tăng nhờ hy vọng về thỏa thuận Mỹ-Iran; cổ phiếu Delivery Hero nhảy vọt" .

Tuy nhiên, đà tăng này không chỉ thuần túy đến từ địa chính trị. Cùng ngày, có báo cáo rằng Uber đang thăm dò một thương vụ thâu tóm trị giá 11,6 tỷ USD, tạo thêm một cú hích M&A cực mạnh. Delivery Hero xác nhận đã nhận được lời đề nghị 33 Euro/cổ phiếu, định giá công ty trên 10 tỷ Euro . Đến cuối tháng 5, cổ phiếu này đã tăng khoảng 66% so với đầu năm .

Sáu tín hiệu ngoại giao làm rung chuyển tất cả

1. Đề xuất hòa bình 15 điểm của Mỹ (Tháng 3/2026) — Mỹ gửi cho Iran một kế hoạch chi tiết bao gồm giới hạn hạt nhân, tự do hàng hải tại eo Hormuz, và dỡ bỏ trừng phạt. Iran ban đầu bác bỏ, tạo ra sự bất ổn nhưng cũng thiết lập một khuôn khổ đàm phán .
2. Tối hậu thư và sự tạm dừng của ông Trump (Đầu tháng 5) — Ông Trump đe dọa nối lại ném bom nếu Iran không ký, sau đó lại tạm dừng một chiến dịch hộ tống hải quân — một chiến thuật "cây gậy và củ cà rốt" mà thị trường diễn giải là động lực đàm phán thực sự .
3. Phản hồi chính thức của Iran (18/5) — Tehran tuyên bố đã phản hồi đề xuất của Mỹ, xoa dịu phần nào căng thẳng và nâng đỡ chứng khoán châu Âu .
4. Chỉ thị uranium của Lãnh tụ Khamenei (21/5) — Reuters đưa tin Lãnh tụ Tối cao Khamenei ra lệnh giữ uranium cấp độ gần đạt vũ khí trong nước thay vì vận chuyển ra nước ngoài, một diễn biến phức tạp hóa đáng kể tiến trình và làm giảm hy vọng về một giải pháp nhanh chóng .
5. Phát biểu "một số tiến triển" của ông Rubio (22/5) — Ngoại trưởng Mỹ bày tỏ sự lạc quan thận trọng, cho biết các cuộc đàm phán đang tiến triển nhưng cảnh báo không nên quá lạc quan .
6. Thúc đẩy một biên bản ghi nhớ (Cuối tháng 5) — Các cuộc đàm phán tập trung vào một thỏa thuận khung dài khoảng một trang với 14 điểm, bao gồm giới hạn hạt nhân, mở lại Hormuz, dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Iran bởi Mỹ, và một lệnh ngừng bắn bền vững. Tính đến cuối tháng 5 năm 2026, cả hai bên vẫn đang thúc đẩy đàm phán hướng tới một biên bản ghi nhớ .

Đối với thị trường chứng khoán châu Âu, các nhà giao dịch dầu mỏ, và một cổ phiếu giao đồ ăn Đức đang "cưỡi trên làn sóng" thâu tóm, bài học của tháng 5 năm 2026 thật rõ ràng: trong một thế giới mà eo biển Hormuz đang ở thế thăng bằng, thì ngoại giao chính là động lực tối thượng chi phối thị trường.