Đài Loan trở thành điểm nóng trong hội nghị Trump–Tập tại Bắc Kinh

Bắc Kinh coi Đài Loan là một tỉnh ly khai và từ lâu yêu cầu các chính phủ nước ngoài tránh những hành động có thể bị xem là ủng hộ độc lập cho hòn đảo. Giới chức Trung Quốc thường cho rằng sự hỗ trợ từ bên ngoài—đặc biệt là hỗ trợ quân sự—làm suy yếu yêu sách chủ quyền của họ và làm tăng nguy cơ đối đầu .

Việc ông Tập đặt vấn đề này lên hàng đầu tại hội nghị cho thấy Đài Loan vẫn là ưu tiên chiến lược số một của Bắc Kinh trong quan hệ với Washington.

Phản ứng của Trump: Không muốn chiến tranh nhưng cũng không cam kết rõ ràng

Trump thừa nhận Đài Loan là chủ đề lớn trong các cuộc trao đổi với ông Tập, nói rằng hai bên đã “nói rất nhiều” về vấn đề này trong chuyến thăm Bắc Kinh . Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng Mỹ không tìm kiếm một cuộc chiến vì Đài Loan.

Trong các cuộc phỏng vấn sau hội nghị, Trump cũng cho rằng Washington nên tránh khuyến khích Đài Bắc tuyên bố độc lập chính thức, đồng thời đặt câu hỏi về việc Mỹ có nên tham gia một cuộc chiến xa xôi để bảo vệ hòn đảo hay không . Dù vậy, ông vẫn khẳng định chính sách của Mỹ đối với Đài Loan về cơ bản chưa thay đổi.

Cách tiếp cận này cho thấy lập trường thận trọng hơn, khi Washington cố duy trì chính sách “mơ hồ chiến lược” – vừa răn đe, vừa không cam kết rõ ràng về việc bảo vệ Đài Loan.

Bất định về việc bán vũ khí cho Đài Loan

Một điểm căng thẳng khác là khả năng Mỹ phê duyệt gói bán vũ khí lớn cho Đài Loan. Trump cho biết ông vẫn chưa quyết định sau khi nghe những lo ngại từ phía ông Tập tại hội nghị .

Khi được hỏi, ông nói quyết định vẫn để ngỏ: Mỹ có thể tiến hành thương vụ hoặc cũng có thể không, tùy vào những cân nhắc tiếp theo .

Các thương vụ bán vũ khí của Mỹ cho Đài Loan từ lâu đã là một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất trong quan hệ Mỹ–Trung. Washington cho rằng chúng giúp Đài Loan duy trì khả năng tự vệ, trong khi Bắc Kinh coi đó là sự can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc .

Vì sao Đài Loan định hình toàn bộ quan hệ Mỹ–Trung

Nhiều nhà phân tích cho rằng Đài Loan là điểm nóng nguy hiểm nhất trong quan hệ Mỹ–Trung, bởi nó liên quan đồng thời đến chủ quyền, sức mạnh quân sự và ổn định khu vực.

Đối với Bắc Kinh, Đài Loan là lợi ích cốt lõi và biểu tượng của toàn vẹn lãnh thổ. Lãnh đạo Trung Quốc nhiều lần cảnh báo rằng nước này có thể sử dụng vũ lực nếu cần thiết để đưa hòn đảo về dưới quyền kiểm soát .

Đối với Washington, vấn đề Đài Loan gắn với các cam kết rộng hơn về an ninh khu vực và quan hệ với các đối tác dân chủ ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Luật Mỹ yêu cầu Washington hỗ trợ Đài Loan duy trì khả năng tự vệ, dù Mỹ không chính thức công nhận hòn đảo là một quốc gia độc lập .

Chính sự giao thoa giữa các lợi ích chiến lược này khiến Đài Loan trở thành kịch bản dễ dẫn đến đối đầu quân sự trực tiếp nhất giữa Mỹ và Trung Quốc.

Hội nghị nhiều rủi ro hơn là giải pháp

Dù hội nghị Trump–Tập tại Bắc Kinh có những nỗ lực nhằm ổn định quan hệ và thảo luận các vấn đề địa chính trị khác, Đài Loan vẫn là tranh chấp quan trọng nhất chưa được giải quyết.

Ông Tập kêu gọi Mỹ kiềm chế hơn và cảnh báo hậu quả nếu căng thẳng leo thang. Trong khi đó, Trump tránh đưa ra cam kết cứng rắn — không hứa hỗ trợ quân sự nhưng cũng không loại trừ khả năng tiếp tục bán vũ khí.

Kết quả là tranh chấp cốt lõi vẫn giữ nguyên: Đài Loan tiếp tục nằm ở trung tâm của cạnh tranh chiến lược giữa Washington và Bắc Kinh, nơi chỉ một thay đổi chính sách nhỏ cũng có thể tạo ra hệ quả toàn cầu.