Trứng nhân tạo in 3D giúp nở gà con: công nghệ này có ý nghĩa gì với giấc mơ “hồi sinh” loài tuyệt chủng?

Khác gì so với các thí nghiệm trước đây?

Các nhà khoa học đã thử nghiệm nhiều dạng “trứng nhân tạo” trong nhiều năm. Tuy nhiên, phần lớn nghiên cứu trước đây chỉ:

• thay thế một phần vỏ trứng
• nuôi phôi trong thời gian ngắn
• hoặc dùng các thiết bị để quan sát phôi dễ dàng hơn

Những hệ thống đó hiếm khi cho phép phôi phát triển đến khi nở hoàn toàn.

Điều Colossal tuyên bố là bước tiến mới nằm ở chỗ hệ thống của họ có thể duy trì toàn bộ quá trình phát triển của phôi chim từ giai đoạn sớm đến khi nở, hoàn toàn ngoài vỏ trứng tự nhiên. Nếu công nghệ này được chứng minh là ổn định và có thể mở rộng, nó có thể trở thành nền tảng nghiên cứu mới cho sinh học phát triển của chim.

Tuy vậy, các nhà khoa học độc lập cho rằng công nghệ này vẫn còn ở giai đoạn đầu và có thể vẫn phụ thuộc một phần vào các yếu tố sinh học của trứng tự nhiên.

Vì sao công nghệ này quan trọng với dự án “hồi sinh” loài tuyệt chủng?

Colossal Biosciences nổi tiếng với tham vọng đưa các loài đã tuyệt chủng trở lại, bao gồm voi ma mút, chim dodo và chim moa khổng lồ của đảo Nam New Zealand.

Chim moa từng là loài chim không biết bay khổng lồ, có thể cao tới hơn 3 mét và nặng hàng trăm kilogram trước khi tuyệt chủng khoảng 600 năm trước.

Vấn đề lớn nằm ở sinh học: phôi chim phải phát triển trong trứng. Với các loài chim khổng lồ như moa, không có loài chim hiện đại nào đủ lớn để làm “mẹ nuôi” ấp trứng.

Đó là lý do trứng nhân tạo có thể trở thành công nghệ then chốt. Về lý thuyết, các nhà khoa học có thể:

• tạo phôi chim đã được chỉnh sửa gene
• đặt phôi vào hệ thống trứng nhân tạo
• điều chỉnh kích thước và môi trường phù hợp với loài mục tiêu

Colossal cho rằng hệ thống này có thể mở đường cho việc ấp các phôi chim đã chỉnh sửa gene để tái tạo những đặc điểm của loài đã tuyệt chủng như moa.

Vì sao giới khoa học vẫn hoài nghi?

Dù công nghệ ấp trứng nhân tạo gây chú ý, nhiều chuyên gia nhấn mạnh rằng đây không phải là bằng chứng cho việc hồi sinh loài tuyệt chủng.

Trước hết, các cá thể được sinh ra trong thí nghiệm chỉ là gà bình thường, không phải động vật được chỉnh sửa gene để giống với loài đã mất.

Ngoài ra, nhiều bước khoa học quan trọng vẫn chưa được giải quyết, chẳng hạn:

• tái dựng bộ gene hoàn chỉnh từ DNA cổ
• chỉnh sửa gene ở họ hàng còn sống để tái tạo đặc điểm của loài tuyệt chủng
• tạo phôi và tế bào sinh sản khả thi
• đảm bảo cá thể sinh ra phát triển khỏe mạnh và sinh sản bình thường

Những thách thức này vẫn chưa được chứng minh đối với các loài chim lớn như moa.

Một số nhà khoa học cũng cho rằng ngay cả khi thành công về mặt kỹ thuật, kết quả có thể chỉ là một sinh vật được chỉnh sửa gene giống loài cũ, chứ không phải bản sao thật sự của loài đã tuyệt chủng.

Những câu hỏi về sinh thái và đạo đức

Bên cạnh các rào cản kỹ thuật, việc “hồi sinh” loài tuyệt chủng cũng đặt ra nhiều câu hỏi lớn.

Hệ sinh thái ngày nay đã khác xa so với thời kỳ các loài này tồn tại. Việc đưa một loài được tái tạo trở lại môi trường có thể gây ra những tác động khó lường.

Ngoài ra, một số nhà bảo tồn cho rằng nguồn lực dành cho các dự án hồi sinh có thể nên được ưu tiên cho việc bảo vệ những loài đang nguy cấp hiện nay.

Kết luận

Thành công trong việc ấp nở gà con bằng trứng nhân tạo in 3D cho thấy phôi chim có thể phát triển hoàn chỉnh bên ngoài vỏ trứng tự nhiên trong một môi trường kỹ thuật được thiết kế cẩn thận.

Nếu được kiểm chứng và mở rộng quy mô, đây có thể trở thành một công cụ mạnh mẽ cho nghiên cứu sinh học và công nghệ sinh học. Tuy nhiên, nó mới chỉ là một mảnh ghép nhỏ trong bài toán cực kỳ phức tạp của việc hồi sinh loài tuyệt chủng — mục tiêu mà nhiều nhà khoa học cho rằng vẫn còn rất xa.