Thông điệp AI sau thượng đỉnh Mỹ – Trung: phát triển vì con người, cảnh giác với “chủ nghĩa quân phiệt số”

Sau cuộc gặp thượng đỉnh tại Washington giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump, tài khoản Yuyuantantian thuộc Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) nhấn mạnh rằng hai nước cùng có năng lực và trách nhiệm phát triển, quản lý trí tuệ nhân tạo (AI). Theo thông điệp được tài khoản nêu, AI cần phục vụ lợi ích công chúng và luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người. 21736

Điểm đáng chú ý là cách lập luận này không đặt phát triển và quản trị AI thành hai lựa chọn đối nghịch. Yuyuantantian mô tả “phát triển tốt” là thúc đẩy tiến bộ công nghệ và chia sẻ lợi ích; còn “quản lý tốt” là hạn chế nguy cơ lạm dụng, sử dụng sai mục đích hoặc để công nghệ vượt khỏi tầm kiểm soát. 36

“Chủ nghĩa quân phiệt số” là cảnh báo của tài khoản

Yuyuantantian dùng cụm từ “chủ nghĩa quân phiệt số” để chỉ nguy cơ công nghệ AI và hệ thống thông tin bị tận dụng nhằm lan truyền những cách kể sai lệch về lịch sử. Tài khoản cáo buộc một hệ thống hỗ trợ nghiệp vụ bằng AI của chính phủ Nhật Bản có thể được dùng để đưa quan điểm lịch sử mà họ cho là sai lệch lên các kết quả tìm kiếm và nội dung do AI tạo ra. 3637

Cần phân biệt rõ đây là cáo buộc do Yuyuantantian đưa ra, không phải kết luận đã được các trích đoạn tin tức độc lập xác minh. Lập luận rộng hơn trong bài bình luận là việc lạm dụng AI và phát tán thông tin sai lệch đòi hỏi phải có biện pháp quản lý hiệu quả. 3637

Sau thượng đỉnh, Mỹ và Trung Quốc cũng đồng ý thiết lập một kênh liên lạc để xử lý các sự cố liên quan đến AI, theo các bản tin về kết quả cuộc gặp. Đây là một bước cụ thể về trao đổi an toàn công nghệ, dù chưa đồng nghĩa những rủi ro đã được giải quyết. 56

AI trong chương trình hợp tác rộng hơn

Bài bình luận đặt hợp tác về AI bên cạnh những việc hai bên cần tiếp tục thực hiện sau thượng đỉnh, trong đó có các thỏa thuận thương mại và giao lưu giữa thanh niên. Yuyuantantian cũng nhắc đến định hướng xây dựng quan hệ song phương ổn định trên cơ sở tôn trọng, công bằng và có đi có lại. 3637

Theo bài viết của tài khoản, các nội dung thương mại bao gồm những sắp xếp giảm thuế đối ứng và việc tiếp tục tham vấn giữa hai bên. Bài viết cũng nêu đề xuất của ông Tập Cận Bình mời 100.000 thanh thiếu niên Mỹ sang Trung Quốc giao lưu trong vòng năm năm. Đây là những phần của chương trình xây dựng quan hệ rộng hơn, không phải biện pháp quản trị AI. 37

Thông điệp vì vậy vừa kêu gọi kiểm soát rủi ro AI, vừa nhấn mạnh việc duy trì hợp tác Mỹ – Trung trong lúc cạnh tranh và khác biệt vẫn còn. Tuy nhiên, đây là cách diễn giải chính trị và những kỳ vọng do Yuyuantantian nêu ra; bản thân bài bình luận không chứng minh các cam kết đã được triển khai đầy đủ. 3637