Xe điện và hybrid sạc điện Trung Quốc lần đầu vượt xe xăng/dầu trong xuất khẩu

Cách đọc hợp lý nhất là: bất kể mẫu số nào, NEV đã vượt mốc khoảng một nửa trong các thước đo xuất khẩu ô tô quan trọng của Trung Quốc vào tháng 4 .

Trong nước yếu đi, dù tỷ trọng NEV lập đỉnh

Dữ liệu cuối cùng tháng 4 của CPCA cho thấy doanh số bán lẻ xe du lịch toàn Trung Quốc đạt 1,384 triệu chiếc, giảm 21,5% so với cùng kỳ và giảm 16,0% so với tháng 3; lũy kế từ đầu năm đạt 5,604 triệu chiếc, giảm 18,5% .

Riêng NEV bán lẻ đạt 849.000 chiếc, giảm 6,8% so với cùng kỳ. Tuy vậy, tỷ lệ thâm nhập bán lẻ của NEV lại lên 61,4%, lần đầu vượt ngưỡng 60% . Nghe có vẻ trái chiều, nhưng thực ra khá dễ hiểu: NEV tăng tỷ trọng vì toàn bộ thị trường xe du lịch bán lẻ giảm nhanh hơn mức giảm của NEV .

Bên trong nhóm NEV cũng không tăng đều. CnEVPost ghi nhận doanh số bán lẻ xe điện chạy pin trong tháng 4 tăng 2,4% so với cùng kỳ, trong khi xe hybrid sạc điện giảm 25,2% . Nói cách khác, cột mốc xuất khẩu không xuất phát từ một thị trường NEV nội địa đang bùng nổ đồng loạt; nó xuất hiện khi các hãng xe Trung Quốc dựa nhiều hơn vào đơn hàng nước ngoài.

Vì sao số bán buôn vẫn nhìn tích cực hơn

Dữ liệu CAAM giúp giải thích vì sao ngành xe Trung Quốc vẫn có vẻ bền hơn nếu nhìn ở cấp bán buôn. Doanh số bán buôn NEV, gồm cả bán trong nước và xuất khẩu, đạt 1,344 triệu chiếc trong tháng 4, tăng 9,7% so với cùng kỳ và 7,35% so với tháng 3 . NEV chiếm 53,2% lượng giao xe mới ở cấp bán buôn; riêng xe điện chạy pin bán buôn đạt 905.000 chiếc, tăng 10,2% so với cùng kỳ .

Vì vậy, không có mâu thuẫn khi CPCA cho thấy bán lẻ trong nước suy yếu còn CAAM ghi nhận bán buôn tăng. Bán lẻ phản ánh sức mua của người tiêu dùng Trung Quốc; bán buôn lại bao gồm cả hàng xuất khẩu — và xuất khẩu đang tăng rất mạnh .

BYD, Chery, SAIC và áp lực phải ra nước ngoài

Xu hướng xoay trục ra quốc tế đã lộ rõ trước tháng 4. Dữ liệu quý I của CAAM cho thấy doanh số ô tô nội địa đạt 4,823 triệu chiếc, giảm 20,3% so với cùng kỳ, trong khi xuất khẩu đạt 2,226 triệu chiếc, tăng 56,7% . Đầu năm 2026, một hiệp hội ngành đã cảnh báo doanh số xe Trung Quốc có thể đi ngang trong cả năm, khi nhu cầu nội địa giảm do một số trợ cấp địa phương bị cắt giảm hoặc tạm dừng, còn cạnh tranh ngày càng khốc liệt .

Ở cấp doanh nghiệp, các con số tháng 4 cho thấy mức độ quyết liệt của cuộc đẩy hàng ra nước ngoài. Chery Group xuất khẩu 177.600 xe, BYD xuất khẩu 134.500 xe, còn mảng xe du lịch của SAIC Motor xuất khẩu hơn 125.000 xe; chỉ ba doanh nghiệp này đã vượt 430.000 xe xuất khẩu trong tháng .

Trường hợp BYD cho thấy rõ áp lực. Hãng bán 321.123 NEV trong tháng 4, tăng 6,96% so với tháng 3 nhưng giảm 15,51% so với cùng kỳ, đánh dấu tháng thứ tám liên tiếp giảm theo năm, theo CnEVPost . SCMP cũng ghi nhận các hãng xe điện Trung Quốc, gồm BYD và Geely, đang dùng xuất khẩu và công nghệ mới để bù đắp phần nào nhu cầu nội địa yếu đi .

Giá nhiên liệu cao tạo thêm lực kéo toàn cầu

Đà xuất khẩu của Trung Quốc không chỉ là câu chuyện nguồn cung. Los Angeles Times đưa tin chiến tranh Iran đã gây ra cú sốc năng lượng toàn cầu, trong khi các nhà sản xuất xe điện, pin và năng lượng mặt trời Trung Quốc tích cực tiếp cận những quốc gia muốn giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu đắt đỏ . Với các thị trường phải nhập nhiều năng lượng, xe điện và hybrid sạc điện vì thế có thêm lợi thế bán hàng khi chi phí nhiên liệu trở thành mối lo lớn.

Tác động này đã thấy từ tháng 3. The Straits Times cho biết xuất khẩu xe điện và xe hybrid của Trung Quốc tăng 140% so với cùng kỳ, lên 349.000 chiếc, khi cú sốc năng lượng liên quan chiến tranh Iran làm người mua quan tâm hơn đến xe điện . Dữ liệu tháng 3 liên quan CAAM cũng cho thấy xuất khẩu xe du lịch tăng 82,4% so với cùng kỳ, lên khoảng 748.000 chiếc; xuất khẩu xe du lịch năng lượng mới tăng hơn 140%, lên 363.000 chiếc .

Dù vậy, giá nhiên liệu nên được xem là chất xúc tác, không phải nguyên nhân duy nhất. Các hãng xe Trung Quốc vốn đã chịu áp lực tìm thêm sản lượng ở nước ngoài vì thị trường trong nước yếu; giá dầu và nhiên liệu cao chỉ làm xe điện, hybrid sạc điện hấp dẫn hơn với một số nhóm khách hàng quốc tế .

Triển vọng 2026: nghiêng về NEV, nhưng không phải đường thẳng

Kịch bản thận trọng nhất cho năm 2026 là xuất khẩu ô tô Trung Quốc sẽ ngày càng “đậm màu” NEV, chứ không phải tháng nào cũng lặp lại tốc độ tăng của tháng 4. Tỷ trọng NEV 52,7% trong xuất khẩu theo CPCA và tỷ trọng 53,2% trong giao xe bán buôn theo CAAM cho thấy xe điện và hybrid sạc điện đã đi vào trung tâm câu chuyện sản xuất, xuất khẩu của ngành xe Trung Quốc .

Các yếu tố hỗ trợ khá rõ: nhu cầu nội địa yếu tạo động lực mở rộng ra nước ngoài; những nhà xuất khẩu lớn như Chery, BYD và SAIC đã có quy mô đáng kể; còn giá nhiên liệu cao có thể kéo thêm người mua về phía xe điện .

Nhưng cần đọc các con số với vài dấu ngoặc. Trước hết, tổng xuất khẩu được báo cáo thay đổi theo phạm vi thống kê, nên so sánh tháng này với tháng khác cần dùng cùng một thước đo . Thứ hai, Mỹ không phải cửa xả lớn cho làn sóng này; CBT News lưu ý xe điện Trung Quốc gần như bị chặn khỏi thị trường đó . Thứ ba, một hiệp hội ngành đã cảnh báo tăng trưởng xuất khẩu xe điện mạnh có thể không kéo dài mãi .

Tóm lại, tháng 4 là một tín hiệu cấu trúc: các hãng xe Trung Quốc đang xuất khẩu ngày càng nhiều đúng những công nghệ đã định hình chiến lược sản phẩm trong nước. Nhu cầu quốc tế đang giúp làm mềm cú rơi ở thị trường nội địa, nhưng đà tăng này vẫn phải được nhìn cùng các yếu tố về phạm vi thống kê, khả năng tiếp cận thị trường và biến động giá nhiên liệu, thay vì xem như bảo đảm rằng xuất khẩu sẽ tăng tốc không gián đoạn .