Vì sao cuộc gọi giữa Netanyahu và Trump có thể quyết định bước đi tiếp theo của cuộc khủng hoảng Iran

Khi con đường ngoại giao trở nên bất định, sự phối hợp cấp cao giữa Mỹ và Israel ngày càng đóng vai trò quan trọng. Những cuộc trao đổi trực tiếp giữa hai nhà lãnh đạo có thể giúp xác định liệu Washington còn muốn kéo dài tiến trình đàm phán hay cho rằng nó đã đi đến giới hạn.

Vì sao kênh Netanyahu – Trump đặc biệt quan trọng

Mỹ là đối tác chiến lược quan trọng nhất của Israel, và các quyết định liên quan đến việc gây áp lực lên Iran thường được hai nước phối hợp chặt chẽ. Các báo cáo cho biết Trump từng thảo luận trực tiếp với Netanyahu về phản hồi của Iran đối với các đề xuất của Mỹ trong các cuộc trao đổi trước đó.

Kênh liên lạc này giúp hai bên điều chỉnh lập trường về nhiều vấn đề then chốt, chẳng hạn:

• Có nên tiếp tục ngoại giao dù đề xuất mới của Iran đã bị bác bỏ
• Liệu có cần đưa ra các điều kiện hoặc yêu cầu mới với Tehran
• Đàm phán nên được kéo dài thêm bao lâu trước khi xem xét các biện pháp cứng rắn hơn

Ngay cả khi các cuộc đàm phán với Iran diễn ra gián tiếp thông qua trung gian, chiến lược tổng thể vẫn thường được định hình qua tham vấn Mỹ–Israel.

Israel muốn mở rộng áp lực lên Iran

Thủ tướng Netanyahu từ lâu đã thúc giục Washington mở rộng nội dung đàm phán với Iran, không chỉ tập trung vào chương trình hạt nhân mà còn bao gồm tên lửa và các mối đe dọa an ninh khác.

Cách tiếp cận này phản ánh lo ngại của Israel rằng một thỏa thuận quá hẹp có thể cho phép Tehran tái xây dựng năng lực quân sự trong tương lai. Song song với đó, lãnh đạo Israel cũng đã tổ chức các cuộc họp an ninh nội bộ khi tiến trình ngoại giao bị đình trệ.

Những động thái này cho thấy Israel đang chuẩn bị cho nhiều kịch bản khác nhau nếu đàm phán không đạt tiến triển.

Phương án quân sự vẫn chưa bị loại bỏ

Dù chưa có quyết định công khai nào về hành động quân sự mới, khả năng này vẫn nằm trong các tính toán chiến lược. Các cuộc thảo luận trước đây giữa quan chức Mỹ và Israel từng đề cập đến khả năng tiến hành các đòn tấn công trong tương lai nếu Iran cố gắng khôi phục năng lực hạt nhân hoặc quân sự đã bị suy yếu.

Điều đó có nghĩa cuộc điện đàm Netanyahu – Trump có thể giúp xác định những “lằn ranh đỏ” có thể dẫn đến leo thang, chẳng hạn:

• bằng chứng Iran tái vũ trang
• hoạt động hạt nhân gia tăng
• các bước đi quân sự mới trong khu vực

Ngay cả khi không có hành động quân sự ngay lập tức, hai nhà lãnh đạo vẫn có thể thống nhất về chia sẻ tình báo, thông điệp răn đe và thời hạn cho các nỗ lực ngoại giao.

Yếu tố Trung Quốc – nhưng ảnh hưởng chưa rõ ràng

Bối cảnh ngoại giao hiện nay cũng bao gồm cuộc gặp giữa Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Tuy nhiên, hiện chưa có báo cáo rõ ràng cho thấy Bắc Kinh sẽ đóng vai trò trực tiếp trong việc định hình kết quả đàm phán Iran trong ngắn hạn.

Vì vậy, kênh trao đổi giữa Mỹ và Israel vẫn được xem là con đường ra quyết định cụ thể nhất đối với chiến lược trước mắt.

Cuộc gọi có thể quyết định điều gì

Cuộc điện đàm giữa Netanyahu và Trump có thể không mang lại đột phá công khai ngay lập tức, nhưng nó có thể âm thầm xác lập hướng đi chiến lược cho những tuần tới.

Ba kịch bản chính thường được nhắc đến:

1. Mở thêm một “cửa sổ” ngoại giao ngắn
Washington có thể cho phép tiếp tục đàm phán thêm một thời gian, nhưng yêu cầu Iran nhượng bộ mạnh hơn.

2. Gia tăng áp lực phối hợp
Mỹ và Israel có thể thắt chặt trừng phạt, tăng cường răn đe và chuẩn bị quân sự trong khi vẫn giữ các kênh đàm phán mở trên danh nghĩa.

3. Chuẩn bị cho leo thang
Nếu cả hai bên đánh giá ngoại giao đã thất bại, họ có thể bắt đầu chuẩn bị cho các bước gây sức ép quân sự mới, đồng thời theo dõi phản ứng từ Tehran.

Một thời điểm then chốt cho sự phối hợp

Khi các cuộc đàm phán ngừng bắn vẫn mong manh và chưa có khuôn khổ thay thế rõ ràng, sự phối hợp ở cấp lãnh đạo có thể quyết định hướng đi tiếp theo của khủng hoảng. Vì thế, cuộc điện đàm Netanyahu – Trump không chỉ là một sự kiện ngoại giao thông thường mà còn là một điểm kiểm tra chiến lược.

Liệu nó sẽ dẫn tới nỗ lực ngoại giao mới, gia tăng sức ép hay chuẩn bị cho leo thang—tất cả nhiều khả năng phụ thuộc vào cách hai nhà lãnh đạo đánh giá đề xuất đã bị bác bỏ của Iran và cơ hội còn lại cho một thỏa thuận đàm phán.