Việc Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện mở thêm cơ hội để những người ủng hộ Ukraine thúc đẩy viện trợ, trừng phạt Nga và giám sát chính sách của chính quyền Trump. Nhưng kết quả bầu cử không đồng nghĩa một gói viện trợ mới chắc chắn được thông qua, cũng không trao cho Quốc hội quyền quyết định các cuộc đàm phán của tổng thống. Zelenskyy hoan nghênh kết quả, đồng thời kêu gọi tiếp tục duy trì sự ủng hộ lưỡng đảng dành cho Kyiv.
1
7
25
Bầu cử thay đổi điều gì — và không thay đổi điều gì?
Quốc hội mới dự kiến bắt đầu nhiệm kỳ vào tháng 1/2027. Quốc hội có thể tác động đến chính sách của Mỹ với Ukraine và Nga thông qua quyết định chi tiêu, luật pháp và hoạt động giám sát. Quỹ German Marshall Fund nêu đây là những công cụ mà Quốc hội mới có thể sử dụng, đồng thời lưu ý rằng sự ủng hộ dành cho Ukraine vốn nhận được hậu thuẫn từ cả hai đảng.
50
Tuy vậy, ảnh hưởng của Quốc hội có giới hạn. Tổng thống Trump vẫn giữ vai trò trung tâm trong chính sách đối ngoại của Mỹ và đang theo đuổi đàm phán với Nga. Thay đổi quyền kiểm soát Quốc hội có thể khiến các bước đi của ông gặp thêm trở ngại chính trị và lập pháp, nhưng không tự quyết định nội dung hay thời điểm của các cuộc đàm phán.
25
48
Đề xuất 15 tỷ USD chưa phải viện trợ được duyệt
Các nghị sĩ Dân chủ đang thảo luận một gói hỗ trợ an ninh cho Ukraine trị giá tối đa khoảng 15 tỷ USD, theo thông tin Hromadske dẫn lại. Con số này do một trợ lý của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện ước tính. Bản tin cho biết chưa có dự luật nào được trình và quy mô, nội dung cuối cùng của gói hỗ trợ vẫn chưa rõ.
7
Hỗ trợ lĩnh vực năng lượng cũng được nêu là một ưu tiên trước khi Quốc hội mới bắt đầu nhiệm kỳ. Các tin về đề xuất nói đến kế hoạch tìm thêm hỗ trợ cho ngành năng lượng Ukraine, nhưng không xác nhận khoản tiền đã được thông qua hoặc chuyển đến nước này.
2
7
Điểm cần phân biệt là: đề xuất chưa đồng nghĩa với khoản tiền được Quốc hội phê chuẩn, càng chưa có nghĩa viện trợ đã tới Ukraine. Kết quả bầu cử giúp Đảng Dân chủ có vị thế tốt hơn để thúc đẩy hỗ trợ, nhưng số phận của gói này vẫn còn bỏ ngỏ.
7
Zelenskyy nói 16 tỷ USD vẫn chưa được cấp
Riêng Zelenskyy cho biết Ukraine chưa nhận được 16 tỷ USD viện trợ của Mỹ vốn đã được thống nhất trước đó nhưng sau này bị đình lại. Ông kêu gọi tiếp tục thúc đẩy để bảo đảm khoản tiền này sau cuộc bầu cử.
16
Tuy nhiên, The Hill đưa tin chưa thể xác định ngay Zelenskyy đang nhắc đến khoản ngân sách nào. Vì vậy, không nên xem con số 16 tỷ USD là một gói mới vừa được thông qua hay bằng chứng cho thấy số tiền này hiện có thể được giải ngân.
9
Zelenskyy cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự ủng hộ từ cả hai đảng: ông nói trân trọng sự hậu thuẫn của các nghị sĩ Cộng hòa và hy vọng thay đổi ở Quốc hội sẽ giúp Ukraine nhận thêm hỗ trợ.
1
Giám sát và trừng phạt có thể gây sức ép lên chính sách với Nga
Quốc hội do Đảng Dân chủ kiểm soát có thể dùng các phiên điều trần, quyết định chi tiêu và hoạt động lập pháp để giám sát cách chính quyền xử lý vấn đề. Quỹ German Marshall Fund nêu chi tiêu, lập pháp và giám sát là những đòn bẩy tiềm năng; các bản tin khác cũng đề cập khả năng Quốc hội soi xét những quyết định của chính quyền liên quan đến Nga.
50
55
Việc Ukraine tiếp cận Starlink là một mối quan ngại cụ thể của các nghị sĩ: một số thượng nghị sĩ cho biết dịch vụ suy giảm đang cản trở khả năng đánh chặn máy bay không người lái của Nga. Điều này có thể trở thành vấn đề được giám sát, dù các nguồn tin hiện có không xác nhận một yêu cầu mới cụ thể nào của Quốc hội.
32
Vì thế, kết quả bầu cử có thể làm tăng sức ép lên chính quyền, chứ không tự động đảo chiều chính sách. Các đề xuất vẫn cần được thúc đẩy qua quy trình lập pháp, còn Nhà Trắng vẫn là một bên có ảnh hưởng lớn trong tiến trình này.
7
25
Đàm phán hòa bình có thể theo một lịch trình riêng
Thay đổi ở Quốc hội không lập tức thay thế tiến trình ngoại giao của chính quyền. Zelenskyy cho biết các nhà đàm phán Ukraine, Nga và Mỹ đã nhất trí gặp ở cấp kỹ thuật tại Abu Dhabi trong nửa đầu tháng 11; ông hy vọng sau đó sẽ có cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo.
18 Sau đó, Reuters đưa tin đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff dự kiến các phái đoàn sẽ gặp nhau ngày 10–11/11.
19
Điện Kremlin bày tỏ hy vọng Trump sẽ tiếp tục nỗ lực hòa bình bất chấp kết quả bầu cử. Một phân tích cũng xem khoảng thời gian trước khi Quốc hội mới nhậm chức vào tháng 1 là cơ hội để Trump theo đuổi một thỏa thuận.
48
49 Trong khi đó, Zelenskyy vốn đã chịu sức ép từ Trump về việc đạt thỏa thuận với Putin.
17
Điều này đặt Kyiv trước thế giằng co: sự ủng hộ mạnh hơn từ Quốc hội có thể cải thiện triển vọng nhận viện trợ, nhưng không làm mất đi khả năng chính quyền theo đuổi thỏa thuận theo lịch trình riêng.
17
25
Kết luận
Đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội có thể giúp việc thúc đẩy viện trợ cho Ukraine, trừng phạt Nga và giám sát chính sách của Trump trở nên thuận lợi hơn. Đề xuất khoảng 15 tỷ USD vẫn đang được thảo luận; còn khoản 16 tỷ USD mà Zelenskyy nói đã được thống nhất nhưng chưa cấp thì chưa được các tin đưa ra xác định cụ thể. Kết luận thận trọng nhất là Quốc hội có thêm đòn bẩy — chứ chưa có bảo đảm về gói viện trợ hay sự thay đổi trong ngoại giao Mỹ.
7
9
16
50