Dầu 100 USD có thể khiến giá vé máy bay neo cao đến năm 2027

Các hãng hàng không không mua “dầu” theo nghĩa chung chung mà mua nhiên liệu phản lực đã tinh chế. Vì vậy, khi dầu thô tăng giá và chênh lệch giá giữa dầu thô với nhiên liệu bay nới rộng, cú sốc chi phí có thể nghiêm trọng hơn nhiều so với con số của dầu Brent.

Với Brent vượt 100 USD/thùng và giá nhiên liệu bay tại Mỹ được ghi nhận ở mức 4,04 USD/gallon, các hãng đứng trước áp lực lên lợi nhuận, nguy cơ cắt chuyến trong mùa thấp điểm và giá vé khó hạ — đặc biệt trên các đường bay ngày lễ hoặc nơi nguồn cung ghế hạn chế. 20

Tuy nhiên, tác động không giống nhau với mọi hãng hay mọi thị trường. Hợp đồng phòng hộ giá nhiên liệu có thể tạo lớp đệm trong một thời gian, còn nhu cầu yếu có thể khiến hãng khó chuyển toàn bộ chi phí sang hành khách. Nhưng nếu giá cao kéo dài và các hợp đồng phòng hộ lần lượt đáo hạn, áp lực trong năm 2027 sẽ rõ nét hơn.

Nhiên liệu bay mới là chi phí trực tiếp

Đầu tháng 9, giá nhiên liệu bay lên 4,04 USD/gallon, cao hơn 62% so với thời điểm bắt đầu xung đột Iran và vượt vùng 3,15–3,80 USD/gallon mà các hãng Mỹ dự tính cho quý III. Mức giá này tương đương khoảng 170 USD/thùng, cao hơn đáng kể so với dầu thô cùng thời điểm — cho thấy chi phí tinh chế có thể khuếch đại cú sốc dầu mỏ đối với ngành hàng không. 20

Điều đó có thể ảnh hưởng đến hãng bay theo ba hướng:

• Biên lợi nhuận thu hẹp nếu doanh thu vé không bù chi phí đủ nhanh.
• Một số chuyến bay trở nên kém hiệu quả, nhất là các chặng mùa đông ít khách hoặc biên lợi nhuận mỏng.
• Áp lực tăng giá vé xuất hiện muộn hơn, khi hãng điều chỉnh giá bán, cắt số ghế và mua lại nhiên liệu theo mặt bằng giá thị trường cao hơn.

Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) dự báo lợi nhuận toàn ngành hàng không thế giới có thể giảm một nửa trong năm 2026 do chi phí nhiên liệu tăng mạnh, đồng thời cho biết các hãng đang tăng giá vé để ứng phó. 30

Giá vé có thể tăng, nhưng không đồng loạt ngay lập tức

Một cú sốc nhiên liệu không tự động dẫn tới việc giá vé tăng ngay và giống nhau ở mọi đường bay. Hãng hàng không bán ghế trước nhiều tháng, cạnh tranh theo từng tuyến và đôi khi chấp nhận gánh một phần chi phí để giữ nhu cầu.

Chris Sununu, CEO của Airlines for America — tổ chức đại diện cho các hãng hàng không Mỹ — cho biết các hãng đang “gánh” một phần chi phí nhiên liệu tăng thêm và không kỳ vọng giá vé tăng mạnh ngay trong ngắn hạn. 2122 Đây là lời nhắc rằng giá nhiên liệu cao, tự nó, không quyết định hoàn toàn giá vé.

Dù vậy, khả năng hấp thụ chi phí trước mắt không xóa được rủi ro nền tảng. Khi giá nhiên liệu giao ngay cao hơn giả định dùng để lập kế hoạch, ban điều hành vẫn phải chọn giữa lợi nhuận thấp hơn, ít chuyến hơn, điều chỉnh các khoản phí phụ trợ hoặc tăng giá ở những tuyến có nhu cầu đủ mạnh. Việc giảm năng lực khai thác cũng có thể giữ giá vé cao do số ghế bán ra ít đi.

Ryanair cho thấy rủi ro dồn sang năm 2027

Ryanair là ví dụ rõ về cách phòng hộ giá nhiên liệu làm thay đổi bức tranh ngắn hạn. Hãng cho biết đã phòng hộ 80% nhiên liệu cho năm 2027 ở mức 67 USD/thùng, giúp giảm đáng kể mức độ phơi nhiễm với giá giao ngay. 10 Tuy vậy, Ryanair vẫn hạ mục tiêu lưu lượng hành khách từ 216 triệu xuống 214 triệu, với lý do cần giảm rủi ro từ nhiên liệu mùa đông chưa được phòng hộ có giá cao. 67

Thông điệp về giá vé của CEO Michael O’Leary khá trái chiều:

• Ryanair dự kiến giá bán trong giai đoạn tháng 7–9 giảm rất nhẹ so với cùng kỳ năm trước. 14
• Ông nói triển vọng cho các quý kết thúc vào tháng 12 và tháng 3 là “hoàn toàn khó đoán”. 4
• Nếu giá dầu vẫn cao sang năm tới, ông dự báo giá vé máy bay sẽ có một đợt tăng đáng kể. 14

Đây là rủi ro trọng tâm của năm 2027: phòng hộ có thể giúp mua thêm thời gian, nhưng rồi cũng hết hạn. Những hãng có mức bảo vệ thấp hơn có thể buộc phải cắt giảm năng lực mạnh tay hơn. Ryanair cũng cảnh báo một số đối thủ phòng hộ kém có thể khó duy trì công suất nếu giá cao kéo dài. 78

Giá vé tại Mỹ và Vùng Vịnh đã ở mức cao

Dữ liệu được trích dẫn trong các báo cáo ngành cho thấy hành khách đã phải đối mặt với giá cao hơn trước khi tác động đầy đủ trong năm 2027 xuất hiện. Theo Hopper Technology Solutions, giá vé nội địa Mỹ trung bình cho mùa thu là 326 USD, tăng 39% so với cùng kỳ năm trước. 25 Đây là diễn biến bất thường trong giai đoạn giá vé thường giảm sau kỳ nghỉ Labor Day tại Mỹ. 26

Tại các thị trường Vùng Vịnh, giới phân tích cảnh báo việc giá nhiên liệu giảm không nhất thiết kéo giá vé xuống nhanh. Lý do là nhiên liệu hàng không vẫn cao hơn nhiều so với một năm trước, trong khi nhu cầu, giới hạn năng lực khai thác và các chi phí vận hành khác có thể tiếp tục giữ giá vé ở mức cao. 24

Bài học rộng hơn là giá vé thường giảm chậm hơn giá nhiên liệu. Các báo cáo trước đó cho thấy ngay cả khi nhiên liệu bay hạ nhiệt, nguồn cung ghế chặt chẽ vẫn cho phép các hãng giữ giá vé cao hơn mức trước xung đột. 19 Nhiên liệu rẻ hơn có lợi cho tình hình tài chính của hãng, nhưng không tự động đồng nghĩa hành khách sẽ mua được vé rẻ hơn.

Nhu cầu dịp lễ quyết định mức độ chuyển chi phí sang hành khách

Vào những giai đoạn du lịch cao điểm, hãng bay có nhiều khả năng bù đắp chi phí nhiên liệu hơn vì ghế khan hiếm và hành khách khó thay đổi lịch trình. Nếu nhiên liệu vẫn đắt, các kỳ nghỉ lễ, hành trình đường dài và đường bay quốc tế được ưa chuộng sẽ đặc biệt dễ chịu áp lực tăng giá.

Nhưng các hãng không thể chuyển toàn bộ mức tăng chi phí sang khách hàng vô hạn. Nếu bất ổn địa chính trị và vé đắt làm giảm lượng đặt chỗ du lịch tự chọn, họ có thể phải giảm giá có chọn lọc để duy trì hệ số lấp đầy thay vì tăng đồng loạt. Triển vọng mùa đông không chắc chắn của Ryanair phản ánh chính sự giằng co này: chi phí nhiên liệu thúc đẩy giá vé tăng, nhưng sức đặt chỗ mới quyết định thị trường chấp nhận được bao nhiêu. 14

Những chỉ dấu cần theo dõi đến năm 2027

Không nên chỉ nhìn vào giá dầu Brent. Các chỉ báo quan trọng hơn gồm:

1. Giá nhiên liệu bay so với dầu thô. Chênh lệch lớn cho thấy chi phí của hãng vẫn có thể rất nặng ngay cả khi dầu thô đi ngang.
2. Các hợp đồng phòng hộ và thời điểm đáo hạn. Hãng đã phòng hộ có thể được bảo vệ tạm thời; rủi ro tăng khi hợp đồng hết hạn.
3. Quyết định giảm chuyến mùa đông. Việc cắt chuyến có thể là dấu hiệu hãng coi các chặng biên lợi nhuận thấp là không hiệu quả ở mức giá nhiên liệu hiện tại.
4. Đặt chỗ sát ngày bay và trong dịp lễ. Nhu cầu mạnh tạo quyền định giá; nhu cầu yếu buộc hãng phải tự gánh nhiều hơn.
5. Gián đoạn nguồn cung và hoạt động lọc dầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào làm nguồn cung nhiên liệu tinh chế thắt chặt hơn đều có thể làm gánh nặng chi phí nặng thêm nhanh hơn so với chỉ biến động giá dầu thô.

Các bằng chứng hiện có không cho thấy giá vé chắc chắn sẽ tăng vọt ngay ở mọi nơi. Đại diện ngành hàng không Mỹ nói giá vé có thể ổn định trong ngắn hạn, còn Ryanair vẫn dự kiến giá bán mùa hè giảm nhẹ. 122 Nhưng nếu giá dầu và nhiên liệu tinh chế duy trì ở mức cao, khả năng giá vé cao hơn, năng lực khai thác thắt chặt hơn và biên lợi nhuận yếu hơn sẽ ngày càng lớn khi ngành bước sang năm 2027 — đặc biệt với hãng ít phòng hộ và hành khách đặt vé vào những ngày cao điểm. 730