Fed, BOJ, ECB và BOE xoay trục “diều hâu” ra sao trong tháng 9/2026?

Các cuộc họp chính sách tiền tệ trong tháng 9 cho thấy một xu hướng chung, dù không hoàn toàn đồng bộ: các ngân hàng trung ương lớn đang nghiêng về lập trường “diều hâu” hơn — tức ưu tiên chống lạm phát bằng chính sách lãi suất thắt chặt.

Nguyên nhân không phải vì họ quá lạc quan về tăng trưởng kinh tế. Trái lại, cú sốc nguồn cung, đặc biệt là giá dầu vượt 100 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại lạm phát sẽ dai dẳng hơn, lan sang giá dịch vụ, tiền lương và kỳ vọng lạm phát của người dân lẫn doanh nghiệp.

Các quyết định tháng 9: ai đã tăng, ai có thể tăng?

Ngân hàng trung ương	Lập trường tháng 9	Quyết định hoặc kỳ vọng	Điểm thị trường cần chú ý
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)	Chờ quyết định	Thị trường từng nghiêng về khả năng tăng 25 điểm cơ bản lên 3,75%–4,00%; nhưng đa số chuyên gia trong khảo sát Reuters dự báo giữ nguyên	Fed sẽ ưu tiên kiểm soát lạm phát đến đâu khi chịu sức ép chính trị đòi hạ lãi suất?
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ)	Chờ quyết định	Đồng thuận áp đảo dự báo tăng 25 điểm cơ bản lên 1,25%	BOJ có báo hiệu bình thường hóa chính sách nhanh hơn không?
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB)	Đã thắt chặt	Tăng lãi suất tiền gửi thêm 25 điểm cơ bản lên 2,50%	Lạm phát được dự báo vượt mục tiêu 2% trong thời gian dài
Ngân hàng Trung ương Anh (BOE)	Nhiều khả năng giữ nguyên	Dự kiến giữ Bank Rate ở 3,75%	Rủi ro lạm phát dai dẳng có làm sống lại kỳ vọng tăng lãi suất sau đó?

Fed: thị trường nghiêng về tăng lãi suất, nhưng kết quả chưa chắc chắn

Fed bước vào cuộc họp ngày 15–16/9 với biên độ lãi suất mục tiêu ở mức 3,50%–3,75%. Biên bản họp Fed công bố trong tháng 8 cho biết định giá thị trường khi đó đã phản ánh đầy đủ một đợt tăng 25 điểm cơ bản tại cuộc họp tháng 9. 1

Đến ngày 10/9, hợp đồng tương lai lãi suất Fed phản ánh xác suất khoảng 70% cho một đợt tăng 0,25 điểm phần trăm, đưa biên độ lên 3,75%–4,00%. 3 Tuy nhiên, đây chưa phải là đồng thuận tuyệt đối: khảo sát Reuters công bố trong tháng 9 cho thấy 65 trong số 93 nhà kinh tế dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất. 2

Sự chia rẽ này đặc biệt quan trọng. Nếu tăng lãi suất, Fed sẽ phát tín hiệu rằng rủi ro lạm phát đủ nghiêm trọng để phải thắt chặt, bất chấp lời kêu gọi hạ lãi suất từ Tổng thống Donald Trump và các quan chức trong chính quyền. 11 Nếu giữ nguyên, thị trường có thể hiểu rằng Fed đánh giá giá năng lượng tăng chưa tạo thành làn sóng lạm phát lan rộng và dai dẳng.

Với nhà đầu tư, thông điệp đi kèm quyết định có thể còn quan trọng hơn chính quyết định. Một đợt tăng được mô tả là phản ứng đơn lẻ trước dữ liệu lạm phát sẽ có ý nghĩa khác hẳn với một đợt tăng đi kèm tín hiệu tiếp tục thắt chặt.

BOJ: động thái được kỳ vọng rõ ràng nhất

Cuộc họp BOJ ngày 17–18/9 có mức đồng thuận cao nhất trong các quyết định còn chờ. Khảo sát Reuters cho thấy 97% chuyên gia dự báo BOJ sẽ tăng 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất lên 1,25%. 18

Lý do không chỉ nằm ở lãi suất hiện tại. Áp lực giá kéo dài và đồng yên yếu làm tăng lo ngại lạm phát vượt mục tiêu trên diện rộng. Reuters cho biết các nhà hoạch định chính sách có thể phát tín hiệu về tốc độ thắt chặt nhanh hơn nếu những rủi ro này gia tăng. 17

Vì vậy, câu hỏi then chốt với thị trường không chỉ là BOJ có tăng lãi suất trong tháng 9 hay không, mà là lộ trình sau đó. Tín hiệu bình thường hóa mạnh hơn có thể hỗ trợ đồng yên và gây áp lực lên các giao dịch vay đồng yên lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản sinh lời cao hơn. Ngược lại, thông điệp thận trọng sẽ cho thấy BOJ vẫn muốn đi từng bước.

ECB: đã hành động trước cú sốc năng lượng

ECB đã tăng cả ba lãi suất chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản vào ngày 10/9. Có hiệu lực từ 16/9, lãi suất tiền gửi là 2,50%, lãi suất tái cấp vốn chính là 2,65% và lãi suất cho vay cận biên là 2,90%. 64

ECB liên hệ trực tiếp quyết định này với xung đột tại Trung Đông và đà tăng giá do xung đột gây ra, đồng thời nhận định lạm phát có thể cao hơn mục tiêu 2% trong một thời gian khá dài. 49 Reuters cho biết ECB nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 lên 0,9% từ 0,8%; lạm phát trung bình được dự báo ở mức 3,0% năm 2026 và 2,5% năm 2027. 51

Kết hợp giữa triển vọng lạm phát cao hơn và tăng trưởng được điều chỉnh nhích lên đã giúp ECB có thêm dư địa ưu tiên ổn định giá cả. Dù vậy, Chủ tịch ECB Christine Lagarde nói các nhà hoạch định chính sách chưa thảo luận về lộ trình lãi suất trong tương lai. Vì thế, đợt tăng tháng 9 không đồng nghĩa ECB đã cam kết một chuỗi tăng lãi suất cố định. 51

BOE: giữ nguyên lãi suất vẫn có thể là lập trường cứng rắn

BOE được dự báo giữ Bank Rate ở 3,75% trong cuộc họp ngày 17/9. 21 Việc tạm dừng này sẽ khác với ECB và có thể là BOJ, nhưng không nhất thiết đồng nghĩa BOE đang chuyển sang nới lỏng.

Điều đáng theo dõi là cách BOE đánh giá lạm phát dai dẳng và cú sốc giá năng lượng. Một dự báo thị trường trước cuộc họp cho rằng BOE có thể tăng 25 điểm cơ bản vào tháng 11 nếu lạm phát vẫn bền bỉ và tăng trưởng duy trì, nhưng đây chỉ là dự báo của thị trường chứ không phải cam kết từ BOE. 25

Nói cách khác, khả năng BOE giữ nguyên trong tháng 9 nên được hiểu là động thái chờ thêm dữ liệu trong một môi trường chính sách vẫn mang tính thắt chặt, chứ không phải dấu hiệu mối lo lạm phát đã biến mất.

Vì sao dầu và lợi suất trái phiếu đang kéo các ngân hàng trung ương lại gần nhau?

Giá năng lượng làm tăng nguy cơ lạm phát kéo dài

Dầu Brent chốt ở 105,68 USD/thùng vào ngày 14/9, sau khi tăng gần 9% trong tuần trước đó. Reuters gắn đà tăng với gián đoạn nguồn cung ở Trung Đông, trong đó có việc đường ống Đông–Tây của Saudi Arabia tạm ngừng hoạt động sau một vụ tấn công bằng máy bay không người lái. 37

Ngân hàng trung ương không thể tạo thêm dầu, nên việc tăng lãi suất không thể trực tiếp đảo ngược cú sốc giá năng lượng. Mối lo của họ là hiệu ứng vòng hai: chi phí nhiên liệu và điện năng cao hơn có thể đẩy mặt bằng giá lên, ảnh hưởng đến đàm phán tiền lương và khiến hộ gia đình, doanh nghiệp tin rằng lạm phát sẽ duy trì cao lâu hơn. ECB đã nêu rõ mối lo này trong tuyên bố chính sách của mình. 49

Lợi suất thị trường tăng đã tự làm điều kiện tài chính thắt chặt hơn

Lợi suất trái phiếu chính phủ đã tăng trên phạm vi toàn cầu trước các cuộc họp tháng 9. Ngày 1/9, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm có lúc chạm 4,798%, mức cao nhất kể từ tháng 1/2025. 33 Reuters cũng ghi nhận làn sóng bán tháo trái phiếu đã làm tăng chi phí đi vay của chính phủ, doanh nghiệp và hộ gia đình ở nhiều nền kinh tế lớn. 34

Điều này quan trọng bởi lãi suất thị trường truyền tải sự thắt chặt vượt ra ngoài lãi suất chính sách: lãi vay mua nhà, vay doanh nghiệp, chi phí vay của chính phủ và định giá cổ phiếu đều có thể chịu tác động. Vì vậy, bối cảnh tài chính vẫn có thể thắt chặt hơn ngay cả khi một hay nhiều ngân hàng trung ương chọn giữ nguyên lãi suất.

Điều gì đáng theo dõi trong phần còn lại của năm 2026?

Kịch bản có khả năng xảy ra không phải là một chu kỳ tăng lãi suất toàn cầu đồng loạt và kéo dài. Fed vẫn còn gây tranh cãi, BOE nhiều khả năng tạm dừng, còn ECB tránh cam kết trước về lộ trình tiếp theo. Nhưng bốn định chế đang hội tụ ở một nguyên tắc: không để cú sốc năng lượng làm thay đổi kỳ vọng lạm phát trung hạn.

Thị trường sẽ tập trung vào bốn biến số:

• Diễn biến nguồn cung dầu: Gián đoạn mới có thể kéo dài cú sốc lạm phát.
• Dữ liệu lạm phát và tiền lương: Đây là chỉ dấu cho thấy chi phí năng lượng có đang lan sang giá trong nước hay không.
• Thông điệp của ngân hàng trung ương: Triển vọng các cuộc họp sau có thể quan trọng hơn chính một đợt tăng 25 điểm cơ bản vốn đã được dự báo rộng rãi.
• Lợi suất trái phiếu và tỷ giá: Lợi suất cao có thể tự thắt chặt điều kiện tài chính; một BOJ cứng rắn hơn có thể tác động mạnh đến đồng yên.

Các tài sản rủi ro có thể đối diện môi trường thanh khoản kém dễ chịu hơn nếu lợi suất tiếp tục tăng và chính sách tiền tệ duy trì thắt chặt. Tuy nhiên, phản ứng tức thời sẽ phụ thuộc vào mức độ bất ngờ: Fed giữ nguyên khi thị trường nghiêng về tăng, Fed phát tín hiệu thắt chặt mạnh hơn dự kiến, hoặc BOJ ám chỉ bình thường hóa nhanh hơn đáng kể đều có thể tạo biến động lớn.

Các thông tin hiện có chưa đủ cơ sở để xem dòng vốn vào hoặc ra khỏi ETF Bitcoin là động lực chính cho quyết định của các ngân hàng trung ương. Với tài sản số, cũng như cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp rủi ro cao, vấn đề trực tiếp hơn là liệu điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt có làm suy giảm khẩu vị rủi ro hay không.