Bảy ngân hàng phát triển đa phương phối hợp giảm tác động kinh tế từ khủng hoảng Trung Đông

Nhóm bảy định chế tài chính này gồm: Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), Nhóm Ngân hàng Phát triển Châu Phi (AfDB), Ngân hàng Phát triển Hội đồng Châu Âu, Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Châu Âu (EBRD), Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EIB), Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IDB) và Nhóm Ngân hàng Thế giới (World Bank Group).

Theo các tổ chức này, MDB có lợi thế đặc biệt trong việc ứng phó với khủng hoảng vì có thể kết hợp nguồn vốn quy mô lớn, tư vấn chính sách và các công cụ đầu tư cho khu vực tư nhân trên nhiều khu vực cùng lúc.

Hỗ trợ cho chính phủ đối phó cú sốc kinh tế

Một trọng tâm quan trọng của sáng kiến là giúp các chính phủ quản lý áp lực kinh tế vĩ mô phát sinh từ xung đột. Các MDB cho biết hỗ trợ của họ sẽ tập trung vào những lĩnh vực như:

• Cân đối ngân sách và tài chính công
• Lạm phát do giá năng lượng và hàng hóa tăng
• An ninh lương thực và chi phí đầu vào nông nghiệp
• Cân bằng cán cân thanh toán và khả năng tiếp cận vốn quốc tế

Thay vì áp dụng một gói hỗ trợ giống nhau cho mọi quốc gia, các ngân hàng phát triển sẽ thiết kế chương trình hỗ trợ theo nhu cầu cụ thể của từng nước, dựa trên mức độ ảnh hưởng và điều kiện kinh tế trong nước.

Các khoản vay hoặc hỗ trợ tài chính thường đi kèm tư vấn chính sách và hỗ trợ kỹ thuật, nhằm giúp chính phủ ổn định thị trường trong khi vẫn bảo vệ các thành quả phát triển kinh tế – xã hội.

Hỗ trợ thanh khoản và đầu tư cho doanh nghiệp

Không chỉ các chính phủ chịu tác động, doanh nghiệp và hệ thống tài chính thường là nơi chịu cú sốc đầu tiên khi chuỗi cung ứng bị gián đoạn hoặc dòng vốn trở nên khan hiếm.

Vì vậy, chương trình hỗ trợ của MDB cũng hướng đến khu vực tư nhân, bao gồm:

• Cung cấp thanh khoản và tín dụng thông qua các ngân hàng đối tác
• Tài chính thương mại để duy trì dòng chảy xuất nhập khẩu
• Đầu tư vào cơ sở hạ tầng và các dự án doanh nghiệp

Một ví dụ cụ thể là Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Châu Âu (EBRD), tổ chức cho biết có kế hoạch triển khai tối đa 5 tỷ euro trong năm 2026 cho các nền kinh tế chịu ảnh hưởng bởi xung đột, bao gồm Iraq, Jordan, Lebanon, Bờ Tây và Gaza, cùng các quốc gia lân cận nơi ngân hàng này hoạt động.

Nguồn vốn này sẽ hỗ trợ các tổ chức tài chính, doanh nghiệp và các dự án hạ tầng bền vững nhằm giúp nền kinh tế hấp thụ cú sốc tốt hơn.

Vì sao hành động chung này quan trọng

Điểm đáng chú ý là các MDB đang xem cuộc khủng hoảng Trung Đông như một cú sốc kinh tế mang tính hệ thống, chứ không chỉ là vấn đề khu vực.

Sự gián đoạn nguồn cung năng lượng, phân bón và các tuyến vận tải chiến lược có thể nhanh chóng lan sang thị trường toàn cầu, đẩy giá hàng hóa tăng và gây áp lực lên ngân sách quốc gia—đặc biệt ở các nền kinh tế đang phát triển.

Mối lo này cũng trùng với cảnh báo từ Nhóm G7, khi các nền kinh tế lớn kêu gọi theo dõi chặt chẽ tác động của xung đột đối với thị trường năng lượng và thương mại quốc tế.

Các nước G7 nhấn mạnh rằng trong bối cảnh thế giới liên tiếp đối mặt nhiều cú sốc—từ xung đột địa chính trị đến lạm phát và đứt gãy chuỗi cung ứng—hợp tác đa phương sẽ đóng vai trò quan trọng để bảo vệ ổn định kinh tế và khả năng chống chịu dài hạn.

Vai trò chiến lược của các ngân hàng phát triển đa phương

Khi hành động cùng nhau, các MDB có thể huy động nguồn vốn lớn hơn, hướng dẫn chính sách thống nhất và cơ chế đầu tư cho khu vực tư nhân ở quy mô mà từng tổ chức riêng lẻ khó đạt được.

Sự phối hợp này giúp các quốc gia:

• Ổn định nền kinh tế trong giai đoạn biến động
• Duy trì dòng vốn đầu tư
• Bảo vệ các thành quả phát triển dài hạn

Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị ngày càng ảnh hưởng đến năng lượng, thương mại và nguồn cung hàng hóa, những sáng kiến hợp tác như vậy nhiều khả năng sẽ trở thành một lớp “đệm tài chính” quan trọng cho nền kinh tế toàn cầu trong các cuộc khủng hoảng tương lai.