Giá vàng giảm mạnh sau đỉnh lịch sử năm 2026: Điều gì đang xảy ra?

Sau khi lập đỉnh lịch sử gần 5.589 USD/ounce vào tháng 1/2026, giá vàng đã bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh. Từ mức cao này, giá kim loại quý đã giảm khoảng 16%, trở thành một trong những đợt điều chỉnh đáng chú ý nhất trong vài năm gần đây.

Diễn biến này phản ánh cuộc “kéo co” giữa nhiều yếu tố kinh tế vĩ mô: căng thẳng địa chính trị thường hỗ trợ vàng, nhưng đồng USD mạnh hơn, lợi suất trái phiếu Mỹ tăng và kỳ vọng lãi suất cao kéo dài lại đang tạo áp lực lớn hơn lên giá kim loại quý.

Áp lực chính: Lãi suất cao và đồng USD mạnh

Vàng là tài sản không mang lại lãi suất hay cổ tức. Vì vậy, khi lãi suất và lợi suất trái phiếu tăng, nhà đầu tư có xu hướng chuyển sang các tài sản sinh lợi như trái phiếu kho bạc Mỹ.

Trong năm 2026, thị trường ngày càng tin rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ duy trì lập trường thắt chặt hơn so với kỳ vọng trước đó, với ít đợt cắt giảm lãi suất hơn. Điều này đã kéo lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng và giúp đồng USD mạnh lên.

Hai yếu tố này thường gây bất lợi cho vàng:

• Lợi suất cao hơn làm tăng chi phí cơ hội khi nắm giữ vàng.
• Đồng USD mạnh khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua sử dụng các đồng tiền khác, làm giảm nhu cầu toàn cầu.

Chính những động lực này đã góp phần lớn vào việc giá vàng giảm từ mức đỉnh đầu năm.

Nghịch lý lạm phát: Giá dầu tăng nhưng vàng vẫn giảm

Xung đột Mỹ–Iran đã khiến giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng mạnh, kéo theo áp lực lạm phát mới cho nền kinh tế thế giới.

Thông thường, lạm phát tăng sẽ hỗ trợ vàng vì kim loại này được coi là công cụ phòng hộ lạm phát. Tuy nhiên, năm 2026 lại xuất hiện một kịch bản phức tạp hơn.

Giá năng lượng tăng khiến thị trường tin rằng lạm phát có thể duy trì ở mức cao lâu hơn, điều này làm giảm khả năng các ngân hàng trung ương — đặc biệt là Fed — cắt giảm lãi suất sớm.

Chuỗi tác động diễn ra như sau:

• Giá dầu tăng → lạm phát tăng
• Ngân hàng trung ương duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn
• Lợi suất và đồng USD tăng → gây áp lực lên vàng

Vì vậy, lạm phát do cú sốc năng lượng trong giai đoạn này lại trở thành yếu tố tiêu cực cho vàng trong ngắn hạn.

Căng thẳng địa chính trị vẫn tạo lực đỡ

Dù giảm mạnh, giá vàng vẫn nhận được một số hỗ trợ từ bất ổn toàn cầu.

Trong thời kỳ khủng hoảng hoặc chiến tranh, vàng thường được xem là tài sản trú ẩn an toàn. Những căng thẳng ở Trung Đông đã giúp hạn chế mức giảm sâu hơn của giá kim loại quý. Tuy nhiên, lực hỗ trợ này vẫn chưa đủ để bù lại tác động từ chính sách tiền tệ và biến động tiền tệ.

Một số nhà phân tích gọi đây là “nghịch lý trú ẩn an toàn”: xung đột làm tăng nhu cầu phòng thủ, nhưng nếu xung đột cũng làm lạm phát tăng và kéo lãi suất lên cao, giá vàng vẫn có thể giảm.

Mức giảm thực tế lớn đến đâu?

Sau khi đạt đỉnh vào cuối tháng 1/2026, thị trường vàng đã trải qua một đợt điều chỉnh đáng kể:

• Giá vàng đạt mức cao kỷ lục trên 5.589 USD/ounce vào đầu năm 2026.
• Sau đó giảm về khoảng 4.560 USD/ounce, tương đương mức giảm khoảng 16% từ đỉnh.
• Một số tuần trong giai đoạn này ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong nhiều năm, cho thấy kỳ vọng của nhà đầu tư đã thay đổi nhanh chóng.

Những đợt điều chỉnh như vậy không phải hiếm sau các chu kỳ tăng mạnh, đặc biệt khi điều kiện kinh tế vĩ mô thay đổi nhanh.

Vì sao nhiều chuyên gia vẫn kỳ vọng vàng lên $6.000?

Mặc dù thị trường vừa trải qua đợt giảm đáng kể, nhiều tổ chức tài chính vẫn giữ quan điểm tích cực về triển vọng trung hạn của vàng.

Một lý do quan trọng là nhu cầu cơ cấu dài hạn vẫn mạnh, đặc biệt từ các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư muốn đa dạng hóa dự trữ.

Ví dụ, JPMorgan gần đây đã hạ dự báo giá vàng trung bình năm 2026 xuống khoảng 5.243 USD/ounce do nhu cầu ngắn hạn yếu hơn. Tuy nhiên, ngân hàng này vẫn cho rằng giá vàng có thể tiến gần mốc 6.000 USD/ounce vào cuối năm 2026 khi nhu cầu phục hồi trong nửa cuối năm.

Nhiều ngân hàng lớn khác cũng có quan điểm tương tự, cho rằng đợt giảm hiện tại giống một nhịp điều chỉnh trong thị trường tăng dài hạn, chứ chưa phải dấu hiệu đảo chiều xu hướng.

Kết luận

Diễn biến của vàng trong năm 2026 cho thấy kim loại quý này phản ứng rất mạnh với những thay đổi trong chính sách tiền tệ và thị trường tiền tệ.

Trong ngắn hạn, lợi suất cao hơn, kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao và đồng USD mạnh đang lấn át nhu cầu trú ẩn an toàn từ căng thẳng địa chính trị.

Tuy vậy, nếu lạm phát hạ nhiệt, Fed bắt đầu cắt giảm lãi suất, hoặc rủi ro địa chính trị leo thang thêm, các yếu tố vĩ mô có thể đảo chiều — mở đường cho vàng lấy lại đà tăng và tiến tới mốc 6.000 USD/ounce mà nhiều nhà phân tích vẫn coi là khả thi trong năm 2026.