AI đang chia tách thị trường việc làm cho sinh viên mới tốt nghiệp

Accenture xem điều này như một lợi thế cạnh tranh. Thay vì phải đào tạo lại toàn bộ lực lượng lao động để thích nghi với công nghệ mới, công ty có thể đưa vào đội ngũ những người đã quen thử nghiệm và ứng dụng AI trong công việc hằng ngày.

AI thậm chí đã trở thành một phần của tiêu chuẩn đánh giá nội bộ. Nhân viên tại Accenture được kỳ vọng phải học và sử dụng các công cụ AI, và khả năng này ngày càng gắn với cơ hội thăng tiến trong công ty.

Thay vì loại bỏ các vị trí đầu vào, Accenture đang tái thiết kế vai trò của chúng: các nhiệm vụ lặp lại dần được tự động hóa, còn nhân sự trẻ tập trung nhiều hơn vào phân tích, giải quyết vấn đề, giao tiếp với khách hàng và giám sát quy trình có AI hỗ trợ.

Vì sao Accenture tin rằng Gen Z “thành thạo AI”

Lý do chính nằm ở trải nghiệm học tập của thế hệ trẻ.

Trong vài năm gần đây, các công cụ AI như chatbot, hệ thống hỗ trợ viết, lập trình hay phân tích dữ liệu trở nên phổ biến trong môi trường học thuật. Điều này khiến nhiều sinh viên ra trường đã có kinh nghiệm thực tế khi sử dụng AI cho nghiên cứu, viết bài, lập trình hoặc xử lý dữ liệu.

Theo các lãnh đạo của Accenture, sự quen thuộc đó giúp họ tích hợp AI vào công việc nhanh hơn so với những nhân viên phải học lại quy trình hoàn toàn mới ở giai đoạn giữa sự nghiệp.

Trong nhiều trường hợp, những nhân viên mới này không chỉ là trợ lý làm việc đơn giản, mà còn trở thành “chất xúc tác” giúp đội ngũ áp dụng AI nhanh hơn.

PwC: Thu hẹp tuyển dụng cấp độ đầu vào

Trái ngược với Accenture, PwC đang chọn cách thận trọng hơn.

Theo các tài liệu nội bộ được báo chí đưa tin, công ty dự kiến giảm gần một phần ba tuyển dụng entry‑level tại Mỹ trong ba năm tới.

Cụ thể, số lượng nhân sự cấp associate trong các mảng thuế và kiểm toán được dự báo sẽ giảm từ 3.242 người trong năm tài chính kết thúc tháng 6/2025 xuống khoảng 2.197 vào năm 2028, tương đương mức giảm khoảng 32%.

PwC cho biết quyết định này xuất phát từ nhiều yếu tố, bao gồm sự thay đổi công nghệ và tỷ lệ nghỉ việc thấp bất thường, khiến nhu cầu tuyển mới giảm.

Ngoài ra, AI và phần mềm tự động hóa đang thay đổi chính loại công việc mà nhân sự cấp thấp từng đảm nhiệm. Những nhiệm vụ như rà soát tài liệu, đối chiếu dữ liệu hoặc phân tích cơ bản – vốn là phần lớn công việc của nhân viên mới – ngày càng được hệ thống phần mềm thực hiện.

Sự khác biệt này nói gì về tương lai việc làm?

Câu chuyện của Accenture và PwC phản ánh sự không chắc chắn trong toàn ngành dịch vụ chuyên nghiệp.

Hai cách nhìn đang cùng tồn tại:

• AI sẽ thay thế công việc cấp thấp. Một số công ty tin rằng AI có thể xử lý phần lớn nhiệm vụ lặp lại từng do nhân viên mới đảm nhiệm, nên không cần tuyển nhiều người như trước.

• AI làm tăng giá trị của nhân sự trẻ có kỹ năng. Các công ty khác cho rằng AI là công cụ tăng năng suất, và những người mới biết sử dụng AI hiệu quả sẽ giúp tổ chức tiến nhanh hơn.

Chiến lược của Accenture nghiêng về giả thuyết thứ hai, trong khi kế hoạch của PwC gần với giả thuyết thứ nhất.

Tương lai của công việc entry‑level

Dù chiến lược khác nhau, một xu hướng khá rõ ràng: bản chất của công việc cấp độ đầu vào đang thay đổi.

Những vai trò chủ yếu dựa vào công việc lặp lại – như soạn thảo tài liệu cơ bản, nhập dữ liệu hay phân tích đơn giản – đang dễ bị tự động hóa. Nhưng những sinh viên tốt nghiệp có thể kết hợp kiến thức chuyên môn, kỹ năng giao tiếp và khả năng sử dụng AI thực tế có thể trở nên giá trị hơn trước.

Nói cách khác, AI có thể không xóa bỏ bậc thang đầu tiên của sự nghiệp. Thay vào đó, nó đang biến bậc thang đó thành ít vị trí hơn, cạnh tranh hơn và đòi hỏi kỹ năng công nghệ cao hơn.