Chiến lược của Nhật Bản và Hàn Quốc trước gián đoạn năng lượng ở Eo biển Hormuz

Hàn Quốc chịu rủi ro đặc biệt lớn: khoảng 70% dầu thô nhập khẩu của nước này cùng một phần đáng kể LNG đi qua Hormuz.

Hàn Quốc: giám sát khủng hoảng và ngoại giao hàng hải

Phản ứng trước mắt của Seoul tập trung vào theo dõi rủi ro và duy trì các kênh ngoại giao để đảm bảo tuyến vận tải không bị gián đoạn lâu dài.

Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc đã tổ chức các cuộc họp khẩn để đánh giá nguy cơ đối với nguồn cung năng lượng, thương mại và hoạt động công nghiệp nếu eo biển bị phong tỏa kéo dài. Chính phủ nhấn mạnh việc theo dõi liên tục diễn biến tại Trung Đông và tác động đến chuỗi cung ứng trong nước.

Song song với đó, Seoul tiến hành trao đổi ngoại giao với nhiều đối tác — bao gồm cả Iran — nhằm đảm bảo tàu thuyền có thể di chuyển an toàn qua tuyến đường biển quan trọng này.

Về mặt an ninh, Tổng thống Lee Jae Myung cho biết Hàn Quốc sẵn sàng đóng góp “những bước đi thực chất” để bảo vệ tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz, mở ra khả năng tham gia các sáng kiến an ninh hàng hải quốc tế.

Nhìn chung, Hàn Quốc đang cân bằng ba ưu tiên ngắn hạn:

• theo dõi chặt chẽ nguồn cung năng lượng và tác động kinh tế
• duy trì ngoại giao với các quốc gia liên quan đến khủng hoảng
• cân nhắc đóng góp vào các nhiệm vụ bảo vệ tuyến vận tải quốc tế

Nhật Bản: vừa bảo vệ dòng chảy năng lượng vừa giảm phụ thuộc dài hạn

Nhật Bản cũng phải đối mặt với rủi ro lớn vì phụ thuộc vào dầu Trung Đông. Tokyo đang kết hợp các biện pháp trước mắt với chiến lược dài hạn.

Một ví dụ rõ ràng là việc tàu chở dầu liên quan đến Nhật Bản do công ty năng lượng Eneos quản lý đã đi qua Hormuz thành công, cho thấy nỗ lực ngoại giao nhằm đảm bảo dòng chảy năng lượng vẫn tiếp tục bất chấp căng thẳng khu vực.

Ở cấp độ chiến lược, Nhật Bản đang đẩy mạnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng năng lượng và khoáng sản quan trọng.

Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược như lithium, đồng và đất hiếm — các nguyên liệu thiết yếu cho pin, xe điện và công nghệ năng lượng sạch. Những sáng kiến này nhằm tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và giảm phụ thuộc vào các tuyến vận tải dễ bị gián đoạn.

Tokyo cũng tăng cường hợp tác với các quốc gia giàu tài nguyên, bao gồm các đối tác ở Đông Nam Á và châu Phi, để mở rộng nguồn cung khoáng sản và vật liệu chiến lược phục vụ quá trình chuyển đổi năng lượng.

Áp lực quốc tế gia tăng để bảo vệ tuyến vận tải

Vì Hormuz là tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới, bảo vệ khu vực này đang trở thành ưu tiên toàn cầu.

Một tuyên bố chung của 26 quốc gia — trong đó có Nhật Bản và Hàn Quốc — kêu gọi khôi phục lưu thông bình thường qua eo biển và thể hiện sẵn sàng sử dụng các biện pháp ngoại giao, kinh tế và quân sự để bảo đảm tự do hàng hải.

Ngoài ra, các cuộc họp quốc tế với sự tham gia của hàng chục quốc gia cũng đang thảo luận về các biện pháp như tuần tra hải quân phối hợp hoặc rà phá thủy lôi để bảo vệ tàu thương mại.

Đối với các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng, các nỗ lực đa phương như vậy ngày càng được coi là cần thiết. Chính sách của từng quốc gia riêng lẻ khó có thể đảm bảo nguồn cung ổn định khi một tuyến vận tải duy nhất nắm giữ tỷ trọng lớn của thương mại năng lượng toàn cầu.

Bài học lớn: an ninh năng lượng giờ là câu chuyện chuỗi cung ứng

Khủng hoảng tại Hormuz đang củng cố một thực tế mới trong chính sách năng lượng châu Á: an ninh năng lượng không chỉ là ký hợp đồng mua nhiên liệu, mà còn phụ thuộc vào an ninh hàng hải, ổn định địa chính trị và chuỗi cung ứng đa dạng.

Chiến lược của Nhật Bản — đa dạng hóa nguồn khoáng sản và đối tác năng lượng — cùng với cách tiếp cận của Hàn Quốc — tập trung ngoại giao hàng hải và giám sát nguồn cung — cho thấy hai con đường khác nhau nhưng bổ trợ cho cùng một mục tiêu.

Trong bối cảnh các điểm nghẽn hàng hải chiến lược ngày càng chịu áp lực địa chính trị, những chiến lược này có thể sẽ định hình chính sách năng lượng của Đông Bắc Á trong nhiều năm tới.