Lạm phát tháng 8 đã khiến khả năng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tiếp tục nâng lãi suất trở nên rõ ràng hơn đáng kể. Lạm phát tại Đức tăng từ 2,8% lên 2,9%, còn lạm phát toàn phần của khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone) tăng từ 2,9% lên 3,3%. Tuy nhiên, điểm then chốt là mức tăng này chủ yếu đến từ năng lượng, trong khi lạm phát lõi lại hạ nhiệt.
10
17
24
Chính sự kết hợp đó lý giải vì sao thị trường có thể gần như định giá đầy đủ một đợt tăng lãi suất của ECB trong tháng 9, nhưng EUR/USD vẫn không tăng dứt khoát. Triển vọng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trở nên cứng rắn hơn sau phát biểu của Chủ tịch Kevin Warsh tại Jackson Hole cũng đồng thời nâng đỡ đồng USD.
28
30
Lạm phát tại Đức, Pháp và Tây Ban Nha cùng tăng ở chỉ số toàn phần
Các số liệu cấp bang tại Đức đã báo hiệu rủi ro lạm phát toàn quốc tăng trước khi dữ liệu chính thức được công bố. Bavaria, Saxony và North Rhine-Westphalia đều ghi nhận CPI tháng 8 tăng 2,9% so với cùng kỳ; Baden-Württemberg là 2,6%.
8 Số liệu sơ bộ toàn quốc sau đó cho thấy lạm phát Đức đạt 2,9%, cao hơn mức 2,8% của tháng 7.
10
13
Bức tranh tại các nền kinh tế lớn khác của Eurozone cũng mạnh hơn ở chỉ số toàn phần: lạm phát tại Pháp tăng lên 2,7%, còn Tây Ban Nha lên 4,5%.
19
20 Các kết quả này củng cố nhận định rằng cú sốc năng lượng đang tác động đến mặt bằng giá của nhiều nền kinh tế lớn trong khối.
Dù vậy, dữ liệu chưa cho thấy lạm phát nội tại tăng tốc trên diện rộng. Tại Đức, lạm phát lõi giữ nguyên ở 2,4%; mức giảm của lạm phát dịch vụ và thực phẩm đã bù trừ cho giá năng lượng và hàng hóa lõi tăng cao hơn.
11
Lạm phát 3,3%, nhưng áp lực lõi lại giảm
Ước tính nhanh của Eurostat — cơ quan thống kê của Liên minh châu Âu — cho thấy lạm phát hằng năm của Eurozone đạt 3,3% trong tháng 8, đúng bằng dự báo thị trường và tăng từ 2,9% trong tháng 7. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 9/2023.
16
17
Năng lượng là nguồn đóng góp chủ đạo: lạm phát năng lượng tăng lên 14,3% so với cùng kỳ, từ 10,3% trong tháng trước. Ngược lại, lạm phát lõi — loại trừ năng lượng, thực phẩm, rượu và thuốc lá — giảm từ 2,5% xuống 2,4%.
17
24
Sự khác biệt này đặc biệt quan trọng với chính sách tiền tệ:
- Lạm phát toàn phần vượt xa mục tiêu 2% khiến ECB khó có thể xem nhẹ cú sốc giá, nhất là khi chi phí năng lượng vẫn ở mức cao.
- Lạm phát lõi giảm lại là lý do để ECB thận trọng, bởi số liệu tháng 8 chưa chứng minh áp lực giá kéo dài do nhu cầu nội địa đang tăng tốc.
Nói cách khác, báo cáo này ủng hộ một đợt tăng lãi suất trong ngắn hạn, nhưng các bước đi sau cuộc họp đó sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào giá năng lượng cũng như dữ liệu lạm phát lõi và dịch vụ kế tiếp.
Vì sao thị trường tập trung vào mức tăng 25 điểm cơ bản của ECB?
Trước khi có số liệu đầy đủ của Eurozone, thị trường đã định giá xác suất ECB tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9 ở mức 97%, sau khi lạm phát tại Pháp và Tây Ban Nha cao hơn kỳ vọng.
25 Sau số liệu 3,3%, các báo cáo cho thấy thị trường dự báo ECB sẽ nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, từ lãi suất tiền gửi 2,25% lên 2,50%, tại cuộc họp ngày 10/9.
20
26
Do đó, dữ liệu lạm phát không tạo ra kỳ vọng này từ con số không, mà chủ yếu củng cố một kịch bản vốn đã rất được tin tưởng. Bài toán khó hơn với ECB có lẽ là cách mô tả bước đi tiếp theo: nếu lạm phát lõi hoặc lạm phát dịch vụ tăng trở lại, kỳ vọng thắt chặt thêm sẽ mạnh hơn. Nếu năng lượng vẫn là động lực chính trong khi các thước đo lõi tiếp tục hạ nhiệt, lập trường thận trọng sau đợt tăng tháng 9 sẽ có cơ sở hơn.
Vì sao EUR/USD chưa bứt lên?
Lãi suất ECB được kỳ vọng cao hơn thường hỗ trợ đồng euro, vì lợi suất dự kiến từ tài sản định danh bằng euro tăng lên. Nhưng tỷ giá EUR/USD phản ánh chênh lệch triển vọng giữa cả hai bên, không chỉ riêng Eurozone.
EUR/USD giao dịch quanh 1,16 USD sau khi giảm 0,57% xuống 1,1583 USD בעקבות phát biểu của Warsh tại Jackson Hole.
1 Ông Warsh nói Fed sẽ “còn việc phải làm” nếu không có đủ niềm tin rằng lạm phát đang quay về mục tiêu 2%.
28
Hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang phản ứng nhanh: theo một số liệu của LSEG, xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 là 57%, tăng từ 35% trước bài phát biểu.
30 Những chỉ báo thị trường khác đưa ra các tỷ lệ khác nhau, nhưng cùng chung tín hiệu: nhà đầu tư đã nâng đáng kể khả năng Fed hành động trong tháng 9.
34
38
Việc tái định giá này hỗ trợ USD, bù lại phần lớn lực nâng cho euro từ kỳ vọng ECB tăng lãi suất. Vì vậy, EUR/USD cân bằng quanh 1,16 USD thay vì đi lên rõ rệt chỉ nhờ câu chuyện ECB.
Những yếu tố có thể thay đổi triển vọng ECB và Fed
Cấu phần lạm phát của Eurozone
Con số lạm phát toàn phần 3,3% không phải toàn bộ tín hiệu chính sách. Nhà đầu tư sẽ theo dõi liệu giá năng lượng có lan sang dịch vụ, tiền lương và các nhóm hàng lõi khác hay không. Lạm phát lõi dai dẳng sẽ củng cố lập luận cho ECB duy trì đường lối thắt chặt hơn; lạm phát lõi tiếp tục giảm sẽ ủng hộ sự thận trọng sau một động thái tháng 9.
17
24
Dữ liệu lạm phát và thị trường lao động Mỹ
Phát biểu của Warsh đã chuyển trọng tâm tranh luận tại Fed sang câu hỏi liệu dữ liệu có đủ mạnh để biện minh cho một đợt tăng lãi suất nữa hay không. Vì thế, các báo cáo lạm phát và việc làm tiếp theo của Mỹ có ý nghĩa đặc biệt: tuyển dụng vững hoặc tăng trưởng lương cao hơn có thể duy trì xác suất Fed tăng lãi suất và hỗ trợ USD; dữ liệu yếu hơn có thể làm giảm nhu cầu thắt chặt trong ngắn hạn.
28
36
Quyết định của các ngân hàng trung ương khác
Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) được kỳ vọng rộng rãi sẽ giữ nguyên lãi suất; một đánh giá thị trường ước tính xác suất tăng lãi suất chỉ khoảng 1%.
37 Các quyết định như vậy có khả năng tác động trực tiếp hơn tới đồng tiền nội địa, thay vì đảo chiều EUR/USD, trừ khi chúng làm thay đổi đáng kể tâm lý rủi ro toàn cầu hoặc kỳ vọng chính sách của các nền kinh tế lớn.
Điều cần lưu ý với EUR/USD
Bất ngờ lạm phát hiện tại không đơn thuần là câu chuyện tích cực cho euro. Nó khiến một đợt ECB tăng lãi suất tháng 9 trở nên rất có khả năng, nhưng sự tăng tốc lạm phát tại Eurozone phần lớn do năng lượng, trong khi lạm phát lõi đã hạ nhiệt. Cùng lúc đó, việc thị trường nâng kỳ vọng Fed thắt chặt sau Jackson Hole đã hỗ trợ USD.
17
24
28
Với EUR/USD, cuộc so kè về dữ liệu tương đối vẫn tiếp diễn. Bằng chứng cho thấy lạm phát lõi tại Eurozone duy trì cao sẽ làm mạnh thêm lập luận nghiêng về ECB. Dữ liệu lạm phát hoặc việc làm Mỹ mạnh sẽ củng cố phía Fed và USD. Chừng nào chưa có một lực nào chiếm ưu thế rõ ràng, việc tỷ giá dao động quanh 1,16 USD là phù hợp với bối cảnh thị trường đang định giá chính sách tiền tệ thắt chặt hơn ở cả hai bờ Đại Tây Dương.