Vì sao thị trường dầu phản ứng thận trọng trước dự đoán chiến tranh Iran sẽ sớm kết thúc của ông Trump

Thị trường dầu mỏ toàn cầu phản ứng với sự lạc quan thận trọng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cuộc chiến với Iran có thể kết thúc “rất nhanh”. Giá dầu thô đã giảm nhẹ ngay sau phát biểu này, phản ánh kỳ vọng rằng các nỗ lực ngoại giao có thể sớm làm dịu căng thẳng địa chính trị. Tuy nhiên, giới giao dịch vẫn dè dặt vì những gián đoạn nguồn cung – đặc biệt tại eo biển Hormuz – vẫn chưa được giải quyết.

Giá dầu giảm nhẹ khi xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng

Sau tuyên bố của ông Trump, giá dầu Brent và dầu chuẩn Mỹ West Texas Intermediate (WTI) đều giảm nhẹ. Thị trường diễn giải phát biểu này như dấu hiệu cho thấy các cuộc đàm phán có thể đang tiến triển, làm giảm phần “phí rủi ro địa chính trị” vốn được cộng thêm vào giá dầu trong thời gian xung đột.

Tuy nhiên, biến động giá dầu trong thời gian qua cho thấy thị trường cực kỳ nhạy cảm với các tín hiệu chính trị. Chỉ vài tuần trước đó, khi ông Trump bày tỏ nghi ngờ về khả năng đạt được lệnh ngừng bắn và bác bỏ một số điều khoản hòa bình do Iran đề xuất, giá dầu đã tăng trở lại, với Brent tiến gần mốc khoảng 105 USD/thùng.

Điều này cho thấy các nhà giao dịch đang theo dõi sát mọi diễn biến từ Washington, Tehran và các thủ đô trong khu vực.

Đàm phán Mỹ – Iran đang định hình kỳ vọng của thị trường

Các cuộc thương lượng giữa Mỹ và Iran hiện là yếu tố then chốt quyết định tâm lý thị trường năng lượng. Nếu đạt được một thỏa thuận ngừng bắn đáng tin cậy hoặc bước đột phá ngoại giao, phần rủi ro trong giá dầu có thể giảm nhanh chóng.

Một số báo cáo cho biết Iran đã gửi các điều khoản sửa đổi cho một thỏa thuận hòa bình tiềm năng, trong khi Washington tạm dừng một số hoạt động quân sự để tạo không gian cho các cuộc đàm phán được mô tả là “nghiêm túc”.

Dù vậy, triển vọng ngoại giao vẫn còn nhiều bất định. Giới chức Iran nói ưu tiên trước mắt là chấm dứt chiến tranh, trong khi các vấn đề lớn hơn – chẳng hạn những thảo luận rộng hơn về chương trình hạt nhân – vẫn chưa được giải quyết. Điều này khiến nhà đầu tư chưa chắc chắn liệu các cuộc đàm phán sẽ dẫn tới hòa bình bền vững hay chỉ là một khoảng lặng tạm thời.

Eo biển Hormuz – nút thắt lớn nhất của thị trường dầu

Ngay cả khi chiến sự kết thúc sớm, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường dầu vẫn phải đối mặt với rủi ro nguồn cung do tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz.

Đây là tuyến hàng hải hẹp nằm giữa Iran và Oman, được xem là một trong những “điểm nghẽn năng lượng” quan trọng nhất thế giới. Khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua khu vực này.

Trong thời gian xung đột, lưu lượng tàu chở dầu và dòng chảy năng lượng qua eo biển đã giảm mạnh. Có thời điểm lượng dầu vận chuyển qua đây từ khoảng 20 triệu thùng mỗi ngày giảm xuống mức rất thấp khi rủi ro an ninh tăng cao và nhiều công ty vận tải biển hạn chế hoạt động.

Chỉ cần gián đoạn một phần tại tuyến đường này cũng đủ khiến nguồn cung toàn cầu thắt chặt và đẩy giá dầu lên cao.

Vì sao giá dầu vẫn có thể cao sau khi ngừng bắn

Ngay cả khi một thỏa thuận chính trị được ký kết, chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu cũng khó có thể phục hồi ngay lập tức. Một số yếu tố có thể giữ giá dầu ở mức cao:

• Hoạt động tàu chở dầu có thể mất thời gian để trở lại bình thường khi các hãng vận tải và công ty bảo hiểm đánh giá lại rủi ro an ninh.
• Hạ tầng năng lượng bị hư hại trong chiến sự có thể cần nhiều tuần hoặc nhiều tháng để sửa chữa.
• Các cảng, cơ sở bốc dỡ và nhà máy lọc dầu có thể tiếp tục bị gián đoạn ngay cả khi giao tranh dừng lại.
• Xuất khẩu giảm trong thời gian xung đột có thể đã làm cạn bớt tồn kho dầu toàn cầu.

Nói cách khác, thị trường không chỉ chờ những tuyên bố ngoại giao. Điều mà các nhà giao dịch muốn thấy là bằng chứng rõ ràng rằng dầu mỏ có thể lại được vận chuyển an toàn và ổn định từ Vịnh Ba Tư tới các thị trường tiêu thụ trên thế giới.

Kết luận

Tuyên bố của ông Trump rằng cuộc chiến với Iran sẽ kết thúc nhanh đã giúp giá dầu hạ nhiệt phần nào, nhờ kỳ vọng về giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, thị trường vẫn thận trọng.

Cho đến khi lưu lượng tàu chở dầu phục hồi và eo biển Hormuz hoạt động bình thường trở lại, giá dầu nhiều khả năng vẫn mang theo “phụ phí rủi ro địa chính trị” đáng kể — ngay cả khi chiến sự dần lắng xuống.