Cổ phiếu AI đang nâng đỡ thị trường châu Âu trong lúc kinh tế Eurozone suy yếu

Thị trường chứng khoán châu Âu hiện đang phản ánh hai câu chuyện hoàn toàn trái ngược.

Một mặt, dữ liệu kinh tế cho thấy nền kinh tế khu vực đồng euro (Eurozone) đang chậm lại rõ rệt. Mặt khác, một nhóm nhỏ các doanh nghiệp liên quan đến hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) lại đang tạo động lực chính cho đà tăng của thị trường cổ phiếu.

Kinh tế Eurozone suy yếu rõ rệt

Các khảo sát PMI gần đây cho thấy hoạt động kinh doanh tại Eurozone giảm xuống mức thấp nhất trong 31 tháng. Chỉ số S&P Global Flash Composite PMI rơi xuống 47,5 trong tháng 5, thấp hơn ngưỡng 50 — mức phân định giữa tăng trưởng và suy giảm kinh tế.

Sự suy yếu này phần lớn đến từ:

• Chi phí năng lượng tăng cao
• Bất ổn địa chính trị liên quan đến xung đột ở Trung Đông
• Nhu cầu tiêu dùng và dịch vụ suy giảm

Bên cạnh đó, PMI sản xuất của Eurozone cũng giảm xuống 51,4, cho thấy ngành công nghiệp vẫn tăng trưởng nhưng với tốc độ chậm lại.

Những tín hiệu này thường sẽ gây áp lực lên thị trường cổ phiếu. Nhưng thực tế ở châu Âu lại đang diễn ra khác.

Một “cơn sóng” hẹp do AI dẫn dắt

Lý do chính là làn sóng đầu tư toàn cầu vào hạ tầng AI.

Các công ty công nghệ lớn trên thế giới đang chi mạnh cho:

• trung tâm dữ liệu
• chip bán dẫn hiệu năng cao
• hệ thống điện và làm mát cho máy chủ AI

Do đó, các doanh nghiệp châu Âu cung cấp thiết bị và công nghệ cho chuỗi giá trị này đang trở thành điểm đến của dòng tiền đầu tư.

Theo các chiến lược gia thị trường, nhóm cổ phiếu liên quan đến AI đã đóng góp hơn hai phần ba mức tăng của chỉ số STOXX Europe 600 kể từ tháng 4, dù tỷ trọng của chúng trong chỉ số không lớn.

Điều này giải thích vì sao thị trường chứng khoán có thể vẫn tăng trong khi nền kinh tế thực lại đang yếu đi.

Những công ty đóng vai trò then chốt

ASML: “xương sống” của chuỗi cung ứng chip AI

ASML (Hà Lan) là nhà sản xuất máy quang khắc (lithography) — thiết bị thiết yếu để sản xuất chip bán dẫn tiên tiến.

Các chip AI hiện đại từ những hãng như Nvidia hay TSMC đều cần đến công nghệ này. Khi nhu cầu chip AI tăng mạnh, đơn hàng cho máy móc của ASML cũng tăng theo.

Công ty này cũng là một trong những cổ phiếu có trọng số lớn trong chỉ số STOXX Europe 600, nên biến động giá của ASML có ảnh hưởng đáng kể tới toàn thị trường.

STMicroelectronics: nhà sản xuất chip của châu Âu

STMicroelectronics là một trong những hãng bán dẫn lớn của châu Âu, cung cấp chip cho nhiều lĩnh vực như:

• hệ thống tính toán
• tự động hóa công nghiệp
• hạ tầng trung tâm dữ liệu

Nhà đầu tư thường xem công ty này là một phần của “AI trade” — nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ nhu cầu ngày càng lớn đối với sức mạnh xử lý và thiết bị điện tử tiên tiến.

Schneider Electric: hạ tầng điện cho trung tâm dữ liệu

AI không chỉ cần chip mà còn cần khối lượng điện năng khổng lồ.

Schneider Electric chuyên cung cấp các giải pháp:

• quản lý năng lượng
• hệ thống điện cho trung tâm dữ liệu
• công nghệ tự động hóa công nghiệp

Khi các tập đoàn công nghệ mở rộng trung tâm dữ liệu để chạy các mô hình AI, nhu cầu đối với các hệ thống điện và làm mát cũng tăng mạnh — giúp Schneider Electric hưởng lợi từ xu hướng này.

Prysmian: liên quan đến hạ tầng điện và mạng

Prysmian là công ty sản xuất cáp điện và cáp viễn thông lớn của châu Âu.

Công ty thường được nhắc đến trong các chủ đề đầu tư liên quan đến điện khí hóa và mở rộng hạ tầng mạng, những yếu tố quan trọng cho trung tâm dữ liệu và truyền tải điện. Tuy nhiên, trong các nguồn dữ liệu hiện có, vai trò cụ thể của Prysmian trong đợt tăng cổ phiếu AI lần này chưa được xác nhận rõ ràng.

Vì sao thị trường tăng dù kinh tế yếu

Sự khác biệt giữa thị trường chứng khoán và kinh tế thực không phải điều hiếm gặp. Có ba lý do chính:

1. Đà tăng tập trung vào một số ít cổ phiếu
Một nhóm nhỏ công ty công nghệ và hạ tầng AI có thể kéo chỉ số tăng ngay cả khi nhiều ngành khác đang suy yếu.

2. Doanh thu mang tính toàn cầu
Các công ty như ASML hay Schneider Electric kiếm phần lớn doanh thu từ thị trường toàn cầu, không phụ thuộc hoàn toàn vào nhu cầu trong Eurozone.

3. Chu kỳ đầu tư AI vẫn rất mạnh
Việc xây dựng trung tâm dữ liệu và nhu cầu chip AI đang tăng nhanh trên toàn thế giới, tạo ra động lực tăng trưởng độc lập với chu kỳ kinh tế ngắn hạn.

Bức tranh lớn hơn của thị trường châu Âu

Diễn biến hiện tại cho thấy một thay đổi lớn trong cấu trúc thị trường.

Thay vì tăng trưởng đồng đều giữa nhiều ngành, động lực thị trường ngày càng tập trung vào các công ty gắn với công nghệ mang tính đột phá, đặc biệt là AI.

Ở châu Âu, các doanh nghiệp bán dẫn, thiết bị sản xuất chip và hạ tầng điện cho trung tâm dữ liệu đang trở thành “động cơ tăng trưởng” của thị trường cổ phiếu, ngay cả khi nền kinh tế khu vực đối mặt với chi phí năng lượng cao, căng thẳng địa chính trị và nhu cầu suy yếu.

Việc xu hướng này kéo dài bao lâu sẽ phụ thuộc vào hai yếu tố lớn: sức bền của làn sóng đầu tư AI toàn cầu và khả năng ổn định trở lại của nền kinh tế Eurozone.