Cuộc đua AI của Alibaba và Tencent đang rẽ theo hai hướng khác nhau

Cách tiếp cận này coi hạ tầng AI là tài sản chiến lược dài hạn, chứ không phải nguồn lợi nhuận ngắn hạn. Mảng cloud của Alibaba đã trở thành trụ cột tăng trưởng quan trọng, khi các dịch vụ đám mây liên quan đến AI thúc đẩy doanh thu cloud tăng mạnh.

Tuy nhiên, chiến lược này cũng có cái giá trước mắt. Chi phí xây dựng hạ tầng AI và cloud khiến lợi nhuận bị thu hẹp, góp phần làm kết quả tài chính yếu hơn trong ngắn hạn.

Về bản chất, Alibaba đang cố gắng trở thành nhà cung cấp hạ tầng AI hàng đầu tại Trung Quốc, tương tự cách Amazon hay Microsoft xây dựng vị thế thống trị nhờ các nền tảng cloud quy mô lớn.

Chiến lược của Tencent: mở rộng AI từ hệ sinh thái sản phẩm

Tencent lại đi theo con đường thận trọng hơn.

Thay vì đầu tư hạ tầng quy mô lớn ngay từ đầu, công ty ưu tiên tích hợp AI vào hệ sinh thái sản phẩm sẵn có như quảng cáo, trò chơi điện tử, nền tảng nội dung và dịch vụ cloud cho doanh nghiệp, đồng thời tăng dần năng lực tính toán khi nhu cầu rõ ràng hơn.

Báo cáo tài chính cho thấy doanh thu quý I/2026 của Tencent đạt 196,46 tỷ nhân dân tệ, tăng 9% so với cùng kỳ, trong khi chi tiêu vốn đạt 31,94 tỷ nhân dân tệ, tăng 16%, một phần nhờ nhu cầu dịch vụ AI tăng lên.

Ban lãnh đạo cho biết đầu tư vào AI sẽ tiếp tục tăng trong năm 2026, đặc biệt vào nửa cuối năm khi khối lượng công việc AI trên nền tảng cloud tăng mạnh.

Khác với mô hình của Alibaba, Tencent gắn chi tiêu AI chặt chẽ hơn với các sản phẩm có khả năng tạo doanh thu trực tiếp trong hệ sinh thái số của mình.

Vì sao cả hai vẫn tăng chi tiêu dù doanh thu chưa đạt kỳ vọng?

Nhìn bề ngoài, việc tăng chi tiêu trong lúc kết quả kinh doanh gây thất vọng có vẻ mâu thuẫn. Cả Alibaba và Tencent đều vừa công bố doanh thu thấp hơn kỳ vọng, và trong trường hợp của Alibaba, lợi nhuận còn giảm mạnh do chi phí AI tăng cao.

Tuy vậy, lãnh đạo hai công ty coi năng lực tính toán AI là giới hạn chiến lược, chứ không phải chi phí có thể cắt giảm.

Nhu cầu cho các dịch vụ AI – từ huấn luyện mô hình đến xử lý suy luận (inference) trên nền tảng cloud – đang tăng nhanh hơn nhiều so với số lượng GPU và trung tâm dữ liệu hiện có. Điều đó khiến đầu tư vào năng lực tính toán trở thành điều kiện bắt buộc nếu muốn nắm bắt nhu cầu trong tương lai.

Nói cách khác, đây giống một cuộc đua hạ tầng: tụt lại phía sau về năng lực compute có thể khiến vị thế trên thị trường AI và cloud suy yếu lâu dài.

Vai trò ngày càng lớn của chip AI “made in China”

Một yếu tố khác thúc đẩy chu kỳ đầu tư là sự nổi lên của chip bán dẫn nội địa.

Do khả năng tiếp cận các GPU tiên tiến nhất của Nvidia vẫn không ổn định đối với các công ty Trung Quốc, Alibaba và Tencent đang ngày càng dựa vào phần cứng do Trung Quốc phát triển, bao gồm chip từ Huawei và các bộ xử lý do Alibaba tự thiết kế.

Theo các báo cáo ngành và tuyên bố từ doanh nghiệp, nguồn cung chip nội địa đang tăng dần, cho phép các nhà cung cấp cloud tại Trung Quốc mở rộng cụm máy tính và trung tâm dữ liệu ngay cả khi không có quyền tiếp cận đầy đủ GPU Nvidia.

Hiệu năng của các chip này vẫn có thể thua kém phần cứng quốc tế tiên tiến nhất ở một số nhiệm vụ – đặc biệt là huấn luyện mô hình cực lớn. Nhưng chúng vẫn đủ khả năng mở rộng năng lực cho:

• suy luận AI (AI inference)
• dịch vụ AI cho doanh nghiệp
• nền tảng điện toán đám mây

Điều gì đang diễn ra trong cuộc đua hạ tầng AI của Trung Quốc?

Sự khác biệt giữa Alibaba và Tencent phản ánh hai con đường phát triển AI:

• Chiến lược hạ tầng: Alibaba đầu tư mạnh vào trung tâm dữ liệu và sức mạnh tính toán để chiếm lĩnh tầng nền tảng.
• Chiến lược ứng dụng: Tencent mở rộng AI thông qua sản phẩm và dịch vụ trong hệ sinh thái sẵn có.

Dù khác cách tiếp cận, cả hai đều đối mặt với cùng một thực tế: tăng trưởng AI bị giới hạn bởi nguồn cung compute. Khi sản xuất chip nội địa tăng lên và các trung tâm dữ liệu được thiết kế quanh phần cứng sẵn có trong nước, tốc độ mở rộng hạ tầng AI của Trung Quốc có thể tăng nhanh hơn, ngay cả khi không có đầy đủ chip nước ngoài.

Câu hỏi lớn còn lại là liệu những khoản đầu tư khổng lồ này có chuyển hóa thành lợi nhuận bền vững hay không — điều phụ thuộc vào tốc độ thương mại hóa dịch vụ AI và mức độ doanh nghiệp thực sự áp dụng công nghệ này ở quy mô lớn.