Nga phát hành trái phiếu nhân dân tệ: Bước đi tài chính mới trong quan hệ với Trung Quốc

Lần đầu Nga phát hành trái phiếu bằng nhân dân tệ

Tháng 12/2025, Nga lần đầu tiên phát hành trái phiếu chính phủ định danh bằng nhân dân tệ (CNY) trên thị trường nội địa. Bộ Tài chính Nga bán tổng cộng khoảng 20 tỷ nhân dân tệ trái phiếu OFZ, chia thành hai đợt:

• 12 tỷ nhân dân tệ, kỳ hạn 3,2 năm, lãi suất 6%
• 8 tỷ nhân dân tệ, kỳ hạn 7,5 năm, lãi suất 7%

Dù được định giá bằng nhân dân tệ, trái phiếu được bán trên thị trường Nga. Nhà đầu tư có thể mua và nhận thanh toán bằng nhân dân tệ hoặc rúp, giúp linh hoạt hơn cho các tổ chức tài chính trong nước.

Các ngân hàng lớn của Nga như Gazprombank, Sberbank và VTB Capital tham gia tổ chức phát hành và phân phối trái phiếu ra thị trường.

Đây là lần đầu tiên Nga bán nợ chính phủ bằng đồng tiền Trung Quốc, đánh dấu một thay đổi đáng chú ý trong cách Moscow huy động vốn.

Vì sao Nga chuyển sang trái phiếu nhân dân tệ?

Quyết định này xuất phát từ nhiều yếu tố kinh tế và địa chính trị.

1. Thâm hụt ngân sách tăng mạnh

Nga đối mặt với khoảng cách ngân sách ngày càng lớn. Một số ước tính cho thấy thâm hụt ngân sách liên bang có thể đạt khoảng 5,7 nghìn tỷ rúp trong năm 2025, cao hơn nhiều so với kế hoạch ban đầu.

Phát hành trái phiếu bằng nhân dân tệ mở thêm một kênh huy động vốn mới cho chính phủ.

2. Trừng phạt của phương Tây hạn chế tiếp cận vốn

Các lệnh trừng phạt từ Mỹ và châu Âu đã khiến Nga gặp khó khăn khi tiếp cận thị trường vốn quốc tế. Điều này buộc Moscow phải dựa nhiều hơn vào thị trường trong nước và các đồng tiền khác ngoài USD hoặc euro.

Trái phiếu nhân dân tệ giúp Nga huy động vốn ngoài hệ thống tài chính do đồng USD và euro chi phối.

3. Lượng nhân dân tệ trong nền kinh tế Nga tăng nhanh

Một lý do thực tế khác là các doanh nghiệp Nga đang nắm giữ ngày càng nhiều nhân dân tệ nhờ thương mại với Trung Quốc, đặc biệt là xuất khẩu năng lượng.

Những trái phiếu này tạo ra công cụ đầu tư cho số tiền nhân dân tệ đó ngay trong nước, thay vì phải đổi sang rúp hoặc các đồng tiền khác.

Ai mua những trái phiếu này?

Do nhiều nhà đầu tư quốc tế bị hạn chế bởi các lệnh trừng phạt, người mua chính được dự đoán là các tổ chức tài chính trong nước và doanh nghiệp có quan hệ thương mại với Trung Quốc.

Những nhóm mua tiềm năng gồm:

• ngân hàng Nga
• công ty quản lý tài sản
• doanh nghiệp xuất khẩu nhận thanh toán bằng nhân dân tệ
• các nhà môi giới và nhà đầu tư trong nước

Nhu cầu đặc biệt đến từ các doanh nghiệp xuất khẩu năng lượng và ngân hàng đã tích lũy lượng lớn nhân dân tệ từ giao dịch với Trung Quốc.

Quan hệ kinh tế Nga – Trung ngày càng sâu sắc

Việc nhân dân tệ xuất hiện trong thị trường nợ của Nga phản ánh xu hướng hợp tác kinh tế ngày càng mạnh giữa Moscow và Bắc Kinh.

Trong chuyến thăm Bắc Kinh ngày 19–20/5/2026, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh sự mở rộng của hợp tác song phương, đặc biệt trong dầu mỏ và khí đốt.

Hai nhà lãnh đạo cũng mô tả quan hệ hai nước đang bước sang “một giai đoạn hợp tác mới”.

Thương mại song phương tăng nhanh giúp thúc đẩy:

• thanh toán thương mại bằng tiền tệ quốc gia
• doanh thu nhân dân tệ cho các doanh nghiệp Nga
• liên kết tài chính sâu hơn giữa hai nền kinh tế

Một bước trong xu hướng “phi đô la hóa”

Các nhà phân tích coi việc phát hành trái phiếu nhân dân tệ là một phần trong chiến lược giảm phụ thuộc vào đồng USD và các kênh tài chính phương Tây.

Đối với Trung Quốc, sự phát triển này cũng giúp quốc tế hóa đồng nhân dân tệ, mở rộng vai trò của đồng tiền này trong tài chính toàn cầu.

Bức tranh lớn hơn

Quy mô phát hành 20 tỷ nhân dân tệ vẫn khá nhỏ so với toàn bộ thị trường nợ của Nga. Tuy nhiên, nó cho thấy một xu hướng dài hạn: cấu trúc tài chính của Nga đang dịch chuyển.

Các lệnh trừng phạt, sự thay đổi trong thương mại năng lượng và quan hệ kinh tế với Trung Quốc đang khiến Moscow dần xây dựng các kênh tài chính thay thế ngoài hệ thống phương Tây.

Nếu thương mại Nga–Trung tiếp tục tăng và việc thanh toán bằng nhân dân tệ trở nên phổ biến hơn, vai trò của đồng tiền này trong hệ thống tài chính Nga có thể còn mở rộng trong những năm tới.