Chiêu trò '5 giây' rút hàng triệu đô la khỏi Polymarket và cuộc đại tu thanh toán

Thiết kế cũ: Một lỗ hổng cấu trúc

Dưới hệ thống ban đầu được giới thiệu vào giữa năm 2024, mỗi hợp đồng Bitcoin 5 phút trên Polymarket hoạt động như sau: các nhà giao dịch đặt cược liệu giá Bitcoin khi kết thúc một khung thời gian 5 phút sẽ cao hơn hay thấp hơn giá lúc mở cửa . Hợp đồng trả 1 đô la nếu dự đoán đúng và 0 đô la nếu sai. Việc thanh toán dựa vào một ảnh chụp giá duy nhất từ oracle phi tập trung Chainlink tại thời điểm chính xác đáo hạn .

Thiết kế một-ảnh-chụp duy nhất đó chính là gốc rễ của lỗ hổng. Bởi vì các hợp đồng cực kỳ ngắn — một hợp đồng mới mở cửa sau mỗi 5 phút, suốt ngày đêm — một nhà giao dịch có thể mở một vị thế lớn trên Polymarket dự đoán "lên" hoặc "xuống", sau đó đồng thời thực hiện một giao dịch thị trường giao ngay trên một sàn giao dịch lớn như Binance hoặc Coinbase đủ lớn để đẩy giá tham chiếu Bitcoin trong vài giây trước khi chốt . Kết quả: một chiến thắng chắc chắn cho cược Polymarket, được tài trợ bởi một cú sốc giá nhanh chóng, dễ dàng đảo ngược.

Nghiên cứu của Stanford/SMU đã phát hiện ra điều gì

Bài báo nghiên cứu, do các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford và Đại học Quản lý Singapore đồng tác giả và được công bố trên arXiv vào tháng 7 năm 2026, đã phân tích khoảng 16.000 hợp đồng Bitcoin 5 phút trong khoảng thời gian hai tháng . Các phát hiện chính của họ:

• 821 tài khoản cho thấy các mô hình giao dịch phù hợp với hành vi thao túng thanh toán, không phải hoạt động thị trường thông thường .
• Trong thời gian nghiên cứu, ước tính khoảng 1,28 triệu đô la đã được chuyển từ các nhà giao dịch bán lẻ không nghi ngờ sang những kẻ tình nghi thao túng . Ngoại suy trong một khung thời gian dài hơn, các nhà nghiên cứu đặt con số này gần hơn với 8,2 triệu đô la .
• Hành vi thao túng có thể phát hiện được trong dữ liệu: dòng lệnh ròng trên Binance tăng khoảng 50% trong 10 giây cuối cùng trước khi Polymarket thanh toán, sau đó là sự đảo chiều giá nhanh chóng .
• Việc sửa chữa đã chứng minh lỗ hổng. Khi các nhà nghiên cứu phân tích các hợp đồng có thời hạn 15 phút — vốn có tác dụng làm giảm tác động giá vào giây phút cuối — các mô hình giao dịch đáng ngờ đã biến mất hoàn toàn . Điều này cho thấy vấn đề nằm ở thiết kế 5 phút, chứ không phải bản thân khái niệm thị trường dự đoán .

Các nhà nghiên cứu mô tả lỗ hổng này là "mang tính cấu trúc" . "Lỗ hổng này mang tính cấu trúc," họ viết, có nghĩa là nó đã được tích hợp sẵn trong thiết kế hợp đồng, chứ không phải là kết quả của một vài tác nhân xấu .

Sửa chữa TWAP: Những gì đã thay đổi

Có hiệu lực từ ngày 7 tháng 8 năm 2026, lúc 00:00 UTC, các thị trường tiền điện tử lên/xuống của Polymarket không còn thanh toán dựa trên một ảnh chụp giá duy nhất . Thay vào đó, chúng sử dụng giá trung bình gia quyền theo thời gian do Chainlink cung cấp . Cửa sổ tính trung bình được mở rộng theo thời hạn thị trường:

• Thị trường 5 phút: TWAP 30 giây
• Thị trường 15 phút và 4 giờ: TWAP 60 giây

Polymarket tuyên bố rõ ràng rằng sự thay đổi này được thực hiện "để bảo vệ tính toàn vẹn của thị trường" . Để hỗ trợ thanh khoản trong quá trình chuyển đổi, nền tảng đã thêm 1 triệu đô la tiền thưởng thanh khoản cho tất cả các thị trường bị ảnh hưởng trong suốt tháng 8 .

Đáng chú ý, chỉ có giá đóng cửa chuyển sang dạng trung bình; giá mở cửa vẫn là một ảnh chụp duy nhất . Sự bất đối xứng này đã thu hút một số bình luận, nhưng sửa chữa cốt lõi — khiến việc làm giá thanh toán trở nên đắt đỏ và rủi ro hơn nhiều — được kỳ vọng sẽ giảm mạnh các động cơ thao túng.

Bối cảnh pháp lý rộng hơn

Cuộc đại tu thanh toán của Polymarket diễn ra trong bối cảnh pháp lý phức tạp và đang thay đổi, xoay quanh Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC):

• Hành động thực thi năm 2022: Vào tháng 1 năm 2022, CFTC đã phạt Polymarket (khi đó hoạt động với tên Blockratize, Inc.) 1,4 triệu đô la và ban hành lệnh ngừng hoạt động vì cung cấp các hợp đồng quyền chọn nhị phân dựa trên sự kiện ngoài sàn và không đăng ký làm Cơ sở thực thi giao dịch hoán đổi (Swap Execution Facility) . Sau đó, Polymarket đã chặn tất cả người dùng Hoa Kỳ .

• Các cuộc điều tra liên bang kết thúc (tháng 7 năm 2025): Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (DOJ) và CFTC đã kết thúc các cuộc điều tra riêng biệt vào Polymarket vào tháng 7 năm 2025 mà không đưa ra bất kỳ cáo buộc nào, một quyết định được cho là nhờ vào lập trường quản lý đang thay đổi dưới thời chính quyền Trump .

• CFTC chấp thuận quay lại Mỹ (tháng 9 năm 2025): Vào ngày 3 tháng 9 năm 2025, CFTC đã ban hành một lá thư không hành động (no-action letter) cho phép Polymarket tiếp tục hoạt động tại Hoa Kỳ thông qua một thực thể mới được mua lại đã đăng ký với CFTC (QCX LLC / Polymarket US), với các điều kiện về báo cáo dữ liệu giao dịch hoán đổi và lưu trữ hồ sơ . Một Lệnh sửa đổi chính thức (Amended Order of Designation) sau đó đã được ban hành vào tháng 11 năm 2025 .

• Phân tách cấu trúc: Polymarket hiện vận hành hai nền tảng riêng biệt: sàn giao dịch quốc tế (polymarket.com, bị chặn địa lý đối với IP Hoa Kỳ) và một sàn giao dịch Hoa Kỳ riêng biệt do CFTC quản lý, ra mắt vào tháng 12 năm 2025 . Sàn giao dịch Hoa Kỳ đã xóa danh sách chờ vào tháng 5 năm 2026 và mở cửa cho người dùng qua ứng dụng iOS .

• Sự giám sát liên tục: Bất chấp các phê duyệt theo quy định, CFTC vẫn tiếp tục tiến hành một "cuộc điều tra sâu rộng" đối với một số hoạt động nhất định của Polymarket, bao gồm các cáo buộc riêng biệt liên quan đến các cược giả và tiền thắng cược bịa đặt trong các thị trường người có ảnh hưởng, như đã được Wall Street Journal đưa tin vào tháng 6 năm 2026 .

Ý nghĩa của tất cả điều này

Sự thay đổi trong cơ chế thanh toán TWAP là bằng chứng trực tiếp nhất cho thấy các lựa chọn thiết kế nền tảng có hậu quả thực sự đối với tính toàn vẹn của thị trường. Nghiên cứu của Stanford/SMU đã chứng minh rằng ngay cả trên một nền tảng dựa trên blockchain với các giao dịch minh bạch, có thể kiểm toán, các lỗ hổng cấu trúc vẫn có thể tồn tại nếu cơ chế thanh toán tạo ra các động cơ sai lệch . Thực tế là chỉ cần chuyển sang các cửa sổ dài hơn hoặc định giá trung bình đã loại bỏ hành vi thao túng cho thấy rằng thiết kế có trách nhiệm — chứ không chỉ là tính minh bạch — là chìa khóa cho các thị trường dự đoán công bằng.

Đối với các nhà giao dịch, bài học rất đơn giản: các thị trường Bitcoin 5 phút từng mang lại các cơ hội hành động nhanh cũng tiềm ẩn một loại thuế vô hình dưới hình thức khai thác có hệ thống bởi các tác nhân tinh vi. Đối với các cơ quan quản lý, nghiên cứu cung cấp một khuôn khổ rõ ràng để đánh giá liệu các thiết kế thị trường dự đoán khác có tiềm ẩn các lỗ hổng tương tự hay không.

Khi Polymarket điều hướng sự tồn tại kép của mình — một sàn giao dịch quốc tế cho phần còn lại của thế giới và một nền tảng do CFTC quản lý cho người dùng Hoa Kỳ — sự thay đổi TWAP báo hiệu một sự sẵn sàng thích ứng. Nhưng với việc CFTC vẫn đang điều tra các khía cạnh khác của nền tảng, sự giám sát vẫn còn lâu mới kết thúc.