Hư Cấu Trên Bàn Chỉ Huy: Bản Đồ Giả Đang Che Giấu Thất Bại Thực Sự Của Nga Trước Mắt Ông Putin Ra Sao

Một đánh giá mới từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) vẽ nên bức tranh về một bộ chỉ huy tối cao Nga đang cung cấp một cách có hệ thống cho Tổng thống Vladimir Putin một cái nhìn méo mó nguy hiểm về cuộc chiến. Kết quả, theo các nhà phân tích, là một nhà lãnh đạo vẫn "tự tin vào một chiến thắng nhanh chóng ở Donbas" , ngay cả khi dữ liệu chiến trường đã được xác minh cho thấy cuộc tấn công của ông đang chậm dần đến mức gần như đóng băng và lần đầu tiên sau hơn một năm rưỡi, đang thụt lùi.

Bằng chứng trung tâm cho tuyên bố này đến từ một tấm bản đồ bị rò rỉ của Bộ Quốc phòng Nga, đề ngày 9 tháng 4 năm 2026, xuất hiện trực tuyến vào ngày 28 tháng 5. Tấm bản đồ cho thấy quân đội Nga đang nắm giữ nhiều lãnh thổ hơn hẳn ở khu vực Kupyansk so với những gì các bằng chứng định vị địa lý có thể xác nhận. ISW đánh giá rằng tổ chức này "chưa quan sát thấy bằng chứng nào ủng hộ cho những tuyên bố trên tấm bản đồ bị rò rỉ đó" . Đây không phải là một sự cố đơn lẻ mà là diễn biến mới nhất trong một khuôn mẫu kéo dài nhiều tháng, nơi các quan chức cấp cao trình bày một phiên bản hư cấu của chiến trường.

Hư Cấu Trên Bàn Chỉ Huy: Mô Thức Lừa Dối Ở Cấp Cao Nhất

ISW báo cáo rằng Tổng Tham mưu trưởng Nga Valery Gerasimov chính là kiến trúc sư trưởng của câu chuyện sai lệch này, đã trình bày "các đánh giá chiến trường cực kỳ thiếu chính xác trong năm tháng liên tiếp" . Các cuộc họp báo của ông ta liên tục tuyên bố rằng quân đội Nga đang tiến về phía tây của Kupyansk, một thành phố mà trên thực tế họ chưa hề chiếm được . Vào giữa tháng Năm, Gerasimov còn leo thang sự hư cấu khi tuyên bố một cách phi lý rằng lực lượng của ông ta đã chiếm toàn bộ Borova và 85% Lyman — những tuyên bố mà ISW không tìm thấy "bất kỳ bằng chứng nào" .

Sự bóp méo có hệ thống này dường như đang định hình các tính toán chiến lược của ông Putin. Những nguồn tin thân cận với suy nghĩ của tổng thống chỉ ra rằng ông "vẫn tự tin rằng quân đội của mình có thể chiếm được toàn bộ các vùng Donetsk và Luhansk vào mùa thu năm 2026" và dự định sử dụng điều này làm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán tương lai . Các nhà phân tích của ISW quy sự tự tin này trực tiếp cho các bản đồ và báo cáo đã bị phóng đại từ chính giới chỉ huy quân sự của ông .

Thực Tế Trần Trụi: Đà Tiến Công Sụp Đổ Gấp 15 Lần

Bức tranh thực tế trên chiến trường, được ISW ghi nhận, không thể nào khác biệt hơn so với những tuyên bố của Điện Kremlin.

• Lãnh thổ chiếm được đã sụp đổ: Từ tháng Một đến cuối tháng Năm năm 2026, lực lượng Nga chỉ chiếm được 104 km². Trong cùng thời kỳ vào năm 2025, họ đã chiếm được 1.619 km² — một sự chậm lại gấp khoảng 15 lần về tốc độ tiến công .
• Bước tiến giờ đây chậm như rùa bò: Tại khu vực Donetsk then chốt, tốc độ tiến công hiện tại chỉ là 2,63 km² mỗi ngày. Các nhà phân tích nhấn mạnh rằng với tốc độ này, việc chiếm phần còn lại của Donbas không phải là chuyện của vài tháng, mà là một câu hỏi mở liệu có thể đạt được hay không .
• Nga hiện đang mất đất: Sự chậm lại đã lật ngược thành sự thụt lùi hoàn toàn. Trong tháng 4 năm 2026, quân đội Nga đã chịu một tổn thất ròng 116 km² lãnh thổ kiểm soát — lần thu hẹp kiểm soát đầu tiên trong một tháng kể từ cuộc đột kích của Ukraine vào tỉnh Kursk vào tháng 8 năm 2024 . Điều này được thúc đẩy bởi các cuộc phản công của Ukraine và sự suy giảm ổn định trong tốc độ tiến công của Nga bắt đầu từ tháng 11 năm 2025 .

Điển Hình Kupyansk: Một Lời Nói Dối Được Lặp Lại Mãi Vẫn Là Dối Trá

Cuộc chiến giành Kupyansk là một mô hình thu nhỏ hoàn hảo cho khoảng cách giữa hư cấu của Điện Kremlin và sự thật tiền tuyến. Bộ chỉ huy tối cao Nga đã đưa ra những tuyên bố phóng đại về việc chiếm được thành phố từ cuối mùa hè năm 2025, nhưng những tuyên bố này đã liên tục bị cả ISW lẫn các milblogger (blogger quân sự) thân Nga phản bác .

Tháng 5 năm 2026, một milblogger người Nga đưa tin rằng một nhóm nhỏ khoảng 20 binh sĩ Nga bị bao vây ở trung tâm thành phố Kupyansk trong nhiều tháng đã phần lớn bị tiêu diệt, và lực lượng Ukraine vẫn tấn công các vị trí còn sót lại muộn nhất là vào ngày 23 tháng 5 . ISW đánh giá rằng quân đội Nga "không nắm giữ các vị trí tập trung bên trong Kupyansk" và chỉ còn một vài kẻ xâm nhập đơn lẻ ở lại, mâu thuẫn trực tiếp với câu chuyện của Điện Kremlin .

Mệnh Lệnh Bất Khả Thi: Biến Thực Tế Khớp Với Bản Đồ

Bằng chứng rõ ràng nhất về sự mất kết nối có thể đến từ một chỉ thị từ chính giới lãnh đạo Nga. Vào ngày 28 tháng 5, cùng ngày tấm bản đồ bị rò rỉ xuất hiện, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov đã ra lệnh "đẩy nhanh các bước tiến ở Kupyansk, Borova và Lyman" .

ISW đánh giá rằng mệnh lệnh này không phải là một chỉ thị tác chiến thông thường, mà là một mệnh lệnh hoảng loạn "nhằm mục đích làm cho các điều kiện thực tế của chiến trường khớp với các bản đồ đã được phóng đại trình lên Điện Kremlin" . Các chỉ huy cấp cao, những người đã tạo ra một thế giới hư cấu về chiến thắng chớp nhoáng để xu nịnh tổng thống của họ, giờ đây buộc phải hiện thực hóa nó bằng bất cứ giá nào. Mệnh lệnh này là một sự thừa nhận ngầm rằng cuộc chiến thực sự, với những bước tiến đổ vỡ và tổn thất lãnh thổ ròng, không giống như những gì đang được trình bày cho Vladimir Putin.