Vì sao kế hoạch đầu tư 200 tỷ USD của Hàn Quốc vào Mỹ vẫn chưa thể chốt?

Tính đến ngày 17/9/2026, kế hoạch đầu tư 200 tỷ USD của Hàn Quốc vào Mỹ vẫn chưa chắc được ký kết và công bố trong tuần như kỳ vọng. Ngoại trưởng Hàn Quốc Cho Hyun giải thích sự chậm trễ liên quan đến thủ tục trong nước. Trong khi đó, các bản tin cùng thời điểm cho thấy hai bên còn bàn về dự án điện hạt nhân, lịch cấp vốn và cách phân chia rủi ro. Những phương án được đưa tin chưa phải cam kết cuối cùng.1828

Hoãn báo cáo Quốc hội là tín hiệu gì?

Chính phủ Hàn Quốc hoãn buổi báo cáo dự kiến ngày 17/9 trước một ủy ban của Quốc hội và tạm chuyển sang ngày 22/9. Việc này khiến lịch ký và công bố dự kiến trong tuần trở nên bấp bênh. Khoản 200 tỷ USD dành cho đầu tư chiến lược nằm trong cam kết đầu tư vào Mỹ trị giá 350 tỷ USD; 150 tỷ USD còn lại được dành cho lĩnh vực đóng tàu.12245

Trước khi tới Washington, ông Cho nói việc lùi lịch nhằm làm rõ hơn các thủ tục trong nước, chứ không phải do bất đồng giữa hai chính phủ. Ông dự kiến gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio để trao đổi về các vấn đề kinh tế và an ninh. Cuộc gặp có thể giúp thúc đẩy đàm phán, nhưng bản thân lịch gặp không có nghĩa điều khoản đầu tư đã được chốt.48

Bộ Công nghiệp Hàn Quốc cũng lưu ý rằng chưa có dự án đầu tiên nào được hoàn tất; việc công bố còn phải qua tham vấn với Washington và các thủ tục theo luật Hàn Quốc. Vì vậy, cần phân biệt dự án đang được xem xét với quyết định rót vốn đã được phê duyệt.2128

Điện hạt nhân: số vốn lớn, quyền quyết định chưa rõ

Một phương án được đưa tin gồm tám lò phản ứng xây tại Mỹ: sáu lò dùng thiết kế AP1000 của Westinghouse và hai lò dùng thiết kế APR1400 của Hàn Quốc. Mức đầu tư tiềm năng của Seoul khoảng 120 tỷ USD — phần lớn hạn mức 200 tỷ USD. Bất đồng quanh các dự án hạt nhân được nhắc đến như một yếu tố khiến biên bản ghi nhớ chậm lại, song cả cơ cấu tám lò lẫn số tiền đều vẫn là nội dung đàm phán.1928

Khả năng Hàn Quốc mua cổ phần Westinghouse đặt ra câu hỏi khác: Seoul sẽ có tiếng nói trong doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng đối với các dự án lò phản ứng, hay chỉ nắm một khoản đầu tư tài chính? Các bên còn thương lượng về chủ thể mua, tỷ lệ sở hữu và cấu trúc giao dịch. Một bản tin cho rằng tỷ lệ dưới 10% có thể không đem lại ghế trong hội đồng quản trị mà phía Hàn Quốc mong muốn; bản tin khác nói thương vụ có thể phải huy động vốn ngoài quỹ 200 tỷ USD.2532

Một đề xuất được đưa tin ngày 16/9 còn đề cập việc Hàn Quốc đầu tư vào dự án xử lý bằng phương pháp pyroprocessing đối với khoảng 4.000 tấn nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng. Báo cáo đó chưa xác định số vốn cần bỏ ra hay khả năng sinh lời, nên cũng chưa rõ đề xuất này sẽ nằm trong hạn mức 200 tỷ USD như thế nào.4344

Chuyển tiền trước, hiệu quả dự án tính sau?

Bất đồng được đưa tin không chỉ nằm ở tổng cam kết mà còn ở thời điểm chuyển vốn. Chính phủ Hàn Quốc giữ quan điểm biên bản ghi nhớ về đầu tư chiến lược phải có trần 200 tỷ USD, với số tiền chuyển mỗi năm không quá 20 tỷ USD. Nếu phải chuyển tiền trước khi chốt dự án và cơ chế bảo vệ vốn, Seoul sẽ gánh nghĩa vụ mà chi phí thực tế còn tùy vào điều kiện tài trợ và chia sẻ thua lỗ. Điều đó không đồng nghĩa cứ chuyển một USD thì dự trữ ngoại hối chính thức của Hàn Quốc tự động giảm một USD.284446

Nhà máy điện chạy khí đốt được đề xuất tại Encinal, bang Texas, cho thấy vì sao hiệu quả thương mại quan trọng. Các bản tin ước tính chi phí dự án vượt 20 tỷ USD và ngân sách dự kiến đã tăng, trong khi quy mô góp vốn, tỷ lệ sở hữu và phần lợi nhuận của Hàn Quốc vẫn được thương lượng. Với một nhà máy dự kiến bán điện cho trung tâm dữ liệu và các khách hàng lớn khác, điều cần làm rõ là người mua và nguồn thu dài hạn. Thu xếp hợp đồng mua điện không giống bảo lãnh thanh toán cho các hợp đồng đó. Dự án khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tại Alaska cũng đang được cân nhắc, cùng những câu hỏi về chi phí xây dựng, lợi nhuận và bên chịu phần vượt dự toán.202648

Lãi dự án này có được bù lỗ dự án khác?

Một khác biệt có thể quyết định mức độ bảo vệ vốn là cách hạch toán. Theo phương án tính chung toàn bộ danh mục, lãi từ dự án thành công có thể bù lỗ ở dự án khác trước khi tính mức thu hồi chung. Nếu tính riêng từng dự án, một dự án có lãi có thể được quyết toán dù Hàn Quốc vẫn chưa thu hồi vốn ở những dự án còn lại. Cách chọn phương án sẽ ảnh hưởng đến khả năng phân tán rủi ro của Seoul và thời điểm phía Mỹ bắt đầu được hưởng phần lợi nhuận ưu tiên. Dù chọn cách nào, việc hoàn vốn vẫn không được bảo đảm nếu toàn bộ dự án không tạo đủ nguồn thu.24

Vì thế, không nên gộp hai điều thành một: ông Cho công khai nói cần làm rõ thủ tục trong nước, còn các bản tin mô tả nhiều điều khoản thực chất vẫn đang thương lượng. Tại thời điểm 17/9, kết luận thận trọng nhất là lịch công bố chưa chắc chắn — và cả danh sách dự án lẫn cách chia sẻ rủi ro được đưa tin đều chưa thể coi là cuối cùng.182128