Barclays: Vì sao một thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran có thể kích hoạt đợt tăng giá mạnh mẽ cho chứng khoán châu Âu

Chứng khoán toàn cầu đang lơ lửng gần mức đỉnh lịch sử, nhưng đằng sau đó là một sự thật đáng lo ngại: đà tăng trưởng này mỏng manh hơn những gì bề ngoài thể hiện. Theo các chiến lược gia của Barclays, cú hích đưa thị trường lên các đỉnh cao mới phần lớn đến từ niềm hy vọng, chứ không phải thực chất — cụ thể là kỳ vọng Mỹ và Iran sẽ đạt được một thỏa thuận hòa bình . Khi sự lạc quan ấy phai nhạt mà không có một giải pháp cụ thể nào, mọi bước tăng tiếp theo của thị trường giờ đây phụ thuộc hoàn toàn vào một bước đột phá thực sự trên bàn đàm phán .

Hệ quả là một thị trường trong trạng thái "chạm trần": bị kéo căng bởi những dự đoán nhưng lại đang "khát" chất xúc tác để biện minh cho chặng leo dốc tiếp theo. Dù vậy, Barclays nhìn thấy một sự bất cân xứng rõ rệt trong cách mà chất xúc tác ấy sẽ phát huy tác dụng. Nếu một thỏa thuận hòa bình thực sự thành hình, người chiến thắng lớn nhất sẽ không phải là các chỉ số chứng khoán Mỹ vốn đã dẫn dắt đà tăng — mà chính là châu Âu.

"Thế Cân Bằng Mong Manh" Đang Kìm Giữ Thị Trường

Barclays mô tả bối cảnh thị trường hiện tại như một "thế cân bằng mong manh" . Mối quan hệ truyền thống rằng giá dầu tăng sẽ kéo chứng khoán đi xuống đã bị phá vỡ kể từ khi một lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực vào tháng Tư. Chứng khoán tiếp tục leo cao ngay cả khi giá dầu tăng vọt vì rủi ro gián đoạn tại eo biển Hormuz, tạo ra thứ mà các nhà phân tích gọi là một "nồi áp suất lạm phát đình trệ" .

Điều này được duy trì bởi tâm lý "TINA" (Không Có Lựa Chọn Nào Khác) đầy mạnh mẽ. Với lợi nhuận doanh nghiệp vững vàng và kỳ vọng lạm phát gia tăng, các nhà đầu tư đã đổ xô vào cổ phiếu Mỹ, bỏ qua trái phiếu, vàng và chứng khoán quốc tế . Chỉ số S&P 500 và Nasdaq 100 đã liên tục lập đỉnh mới trên đà tăng này, nhưng nền tảng thì lại rất hẹp: các thị trường "dao động theo từng tiêu đề tin tức về Iran" và đã định giá sẵn một kết quả khá ôn hòa nhưng thực tế điều đó chưa hề diễn ra .

Sự hưng phấn ban đầu từ lệnh ngừng bắn hai tuần vào tháng Tư — từng đẩy chỉ số Stoxx Europe 600 tăng 3,5%, mức tăng trong ngày lớn nhất một năm — đã nhanh chóng tan biến khi các cuộc đàm phán đình trệ . Nếu không có một con đường rõ ràng để giảm leo thang căng thẳng, trạng thái cân bằng đang giữ chứng khoán ở mức cao hiện tại vẫn rất mong manh.

Tiềm Năng Tăng Giá Bị Định Giá Thấp: Vì Sao Một Thỏa Thuận Thực Sự Sẽ Thay Đổi Cuộc Chơi

Dù thị trường đang ở gần đỉnh, Barclays lập luận rằng nó vẫn chưa phản ánh đầy đủ viễn cảnh một thỏa thuận hòa bình thực sự xảy ra — đặc biệt là ở bên ngoài nước Mỹ . Kể từ khi xung đột bắt đầu vào cuối tháng Hai, dòng vốn đã chảy một cách không cân xứng vào cổ phiếu Mỹ và dầu, khiến cho chứng khoán quốc tế, trái phiếu và vàng bị tụt lại phía sau một cách đáng kể .

Khoảng cách định vị này giống như một chiếc lò xo đang bị nén. Nếu một thỏa thuận lâu dài đạt được và giá dầu rút lui, những tài sản đã tụt hậu có thể trải qua một đợt tái định giá mạnh mẽ. Các chiến lược gia của Barclays, dẫn đầu bởi Emmanuel Cau, lưu ý rằng thị trường đã chứng minh độ nhạy cảm này: chứng khoán đã nhanh chóng phục hồi hơn hai phần ba mức lỗ liên quan đến chiến tranh trong đợt tăng giá nhẹ nhõm của lệnh ngừng bắn tháng Tư, một phần được thúc đẩy bởi một đợt bán khống sụp đổ (short squeeze) từ các nhà đầu tư đang nắm giữ vị thế phòng thủ .

Tín hiệu chính sẽ đến từ giá dầu. Barclays đã nâng dự báo giá dầu thô Brent năm 2026 lên 100 USD/thùng, cảnh báo rằng sự gián đoạn tại eo biển Hormuz càng kéo dài, cú sốc giá sẽ càng lớn và dai dẳng hơn . Thị trường đã phản ánh sự lo lắng này — vào ngày 25 tháng 5, giá dầu Brent đã giảm khoảng 6% xuống còn 97,55 USD/thùng chỉ dựa trên hy vọng hòa bình, minh họa cho việc chứng khoán và dầu thô đang bị gắn chặt với dòng thời gian địa chính trị như thế nào . Một thỏa thuận hòa bình thực sự giúp khai thông eo biển Hormuz gần như chắc chắn sẽ đẩy giá dầu xuống, loại bỏ một trở lực lớn cho nền kinh tế toàn cầu.

Vì Sao Châu Âu Là Bên Hưởng Lợi Chính

Khu vực có nhiều khả năng tận dụng kịch bản này nhất chính là châu Âu. Kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu, các nhà đầu tư đã ưa thích chứng khoán Mỹ và dầu hơn chứng khoán châu Âu, khiến khu vực này bị định vị thấp một cách nghiêm trọng . Việc định vị thấp này đồng nghĩa với bất kỳ sự thay đổi tâm lý nào cũng có thể kích hoạt mức tăng đột biến, như đã được chứng minh qua cú tăng vọt 3,5% của chứng khoán châu Âu ngay khi có tin ngừng bắn tháng Tư .

Phân tích của Barclays nhấn mạnh ba yếu tố củng cố cho luận điểm này:

1. Độ nhạy cảm với giá dầu: Châu Âu là một nền kinh tế nhập khẩu năng lượng ròng. Một thỏa thuận hòa bình khiến giá dầu giảm sẽ mang lại lợi ích không tương xứng cho biên lợi nhuận doanh nghiệp và chi tiêu tiêu dùng ở châu Âu so với Mỹ, nơi ngành năng lượng chiếm tỷ trọng lớn hơn trong chỉ số. Trước đó, Barclays đã cảnh báo rằng dầu duy trì trên 100 USD/thùng có thể kéo tăng trưởng lợi nhuận của châu Âu xuống mức tăng trưởng thấp chỉ một con số . Việc loại bỏ áp lực đó sẽ có tác động phóng đại theo hướng ngược lại.

2. Sự bất cân xứng trong định vị: Khoảng cách về dòng vốn chảy vào chứng khoán Mỹ và châu Âu kể từ khi xung đột bắt đầu có nghĩa là có một lượng tiền mặt đáng kể đang đứng ngoài lề chờ đợi cơ hội để vào thị trường châu Âu. Một thỏa thuận hòa bình có thể kích hoạt một "cú siết bán khống mạnh mẽ" khi các vị thế đặt cược vào sự giảm giá bị đóng lại và các vị thế thấp hơn tỷ trọng chuẩn được mua vào để cân bằng .

3. Định giá và xu hướng chu kỳ: Ngay cả trước những căng thẳng hiện tại, Barclays đã xác định chứng khoán châu Âu là cơ hội mang lại "tính tùy chọn tăng giá rẻ mạt" với xu hướng nghiêng về các cổ phiếu giá trị và chu kỳ, được hưởng lợi từ các xu hướng tái lạm phát . Khu vực này ít phụ thuộc hơn vào câu chuyện về AI vốn đã thổi phồng định giá cổ phiếu Mỹ, khiến cho trường hợp phục hồi của nó gắn chặt hơn với sự bình thường hóa rủi ro địa chính trị và giá năng lượng.

Điều Cần Theo Dõi

Con đường phía trước phụ thuộc vào việc các cuộc đàm phán sẽ tạo ra một điều gì đó lâu dài hay chỉ đơn giản là kéo dài lệnh ngừng bắn mong manh hiện tại. Các nhà phân tích của Barclays đã cảnh báo rằng thị trường hiện đang chiết khấu khoảng 25% khả năng xảy ra một sự gián đoạn năng lượng lớn, với mức giảm của chứng khoán toàn cầu chỉ khoảng 3% so với mức đỉnh . Điều này cho thấy các nhà đầu tư đang đặt cược vào một kết quả trong tầm kiểm soát — nhưng dư địa cho sự thất vọng vẫn còn rất lớn.

Đối với các nhà giao dịch, những chỉ báo chính cần theo dõi là phản ứng giá dầu với các tiêu đề đàm phán, hiệu suất của hợp đồng tương lai châu Âu so với các chỉ số của Mỹ khi có tin tức liên quan đến hòa bình, và bất kỳ tiến triển cụ thể nào trong việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Như cách Barclays đúc kết, thị trường hiện không còn giao dịch dựa trên các yếu tố cơ bản nữa — nó đang giao dịch dựa trên dòng thời gian của cuộc chiến . Khi chiếc đồng hồ ấy dừng lại, biến động lớn nhất có thể sẽ đến từ những tài sản đã chờ đợi nó lâu nhất.