Bài toán 6.000 tỷ USD của AI: doanh thu mới phải đến từ đâu?

Ngành AI có thể cần tạo ra khoảng 6.000 tỷ USD doanh thu mỗi năm vào 2031 để hỗ trợ quy mô đầu tư hạ tầng mà Bain & Company dự báo. Theo ước tính của hãng tư vấn này, các dịch vụ AI tiêu dùng và doanh nghiệp hiện có đóng góp tối đa 1.800 tỷ USD — nghĩa là khoảng 4.200 tỷ USD còn lại phải đến từ những nguồn doanh thu mới. Đây là các dự báo, không phải kết quả đã được bảo đảm. 35

Vì sao con số lên tới 6.000 tỷ USD?

Bain dự báo chi tiêu hằng năm cho hạ tầng AI có thể đạt 1.500 tỷ USD vào năm 2031. Khoản này bao gồm trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán mới, cùng việc nâng cấp GPU, bộ nhớ và thiết bị mạng đang được sử dụng. 3

Con số 6.000 tỷ USD được tính dựa trên giả định chi phí đầu tư vốn tương đương khoảng 25% doanh thu ngành — tỷ lệ Bain cho là cao nhưng hợp lý khi xét đến xu hướng ở các nhà cung cấp dịch vụ đám mây. Theo phép tính này, để duy trì mức đầu tư dự kiến, thị trường AI cần đạt doanh thu gần 6.000 tỷ USD mỗi năm. 3

Đây là ngưỡng doanh thu suy ra từ một giả định, không phải lời khẳng định rằng ngành AI chắc chắn sẽ đạt được mức đó. Kết quả còn tùy thuộc vào quy mô đầu tư thực tế và tỷ lệ doanh thu dành cho chi tiêu vốn. 3

Dịch vụ hiện có chưa lấp được khoảng trống

Bain tính đến cả AI tiêu dùng — chẳng hạn sản phẩm thu phí thuê bao hoặc có quảng cáo — lẫn các ứng dụng AI trong doanh nghiệp, như phát triển phần mềm, bán hàng, tiếp thị, chăm sóc khách hàng và công nghệ thông tin. Theo hãng, các ứng dụng hiện có này có thể đem lại tổng cộng tối đa 1.800 tỷ USD, nhưng chưa đủ để đáp ứng toàn bộ nhu cầu doanh thu. 35

Vì vậy, phần thiếu hụt không thể chỉ trông chờ vào việc AI giúp người lao động làm việc năng suất hơn. Các lĩnh vực tiềm năng được Bain và những bài tường thuật liên quan nhắc đến gồm máy móc tự hành, robot, khám phá thuốc, sức khỏe tâm thần và sản xuất năng lượng. Đây là những khả năng có thể mở ra doanh thu mới, chứ không phải nguồn thu đã chắc chắn hình thành. 517

Mở rộng hạ tầng cũng là một cuộc đua với thời gian

Trong một ước tính riêng, Bain dự báo việc xây dựng trung tâm dữ liệu đến năm 2030 có thể cần 5.000–6.500 tỷ USD, đồng thời bổ sung khoảng 150 gigawatt trở lên công suất. Theo hãng, quy mô này có thể khiến tổng công suất toàn cầu gần như tăng gấp ba trong vòng năm năm. 2

Cần phân biệt con số này với mức 1.500 tỷ USD: 5.000–6.500 tỷ USD là ước tính tổng vốn xây dựng trung tâm dữ liệu trong một giai đoạn, còn 1.500 tỷ USD là chi tiêu hằng năm cho hạ tầng AI mà Bain dự báo vào năm 2031. Hai con số phản ánh những thước đo và mốc thời gian khác nhau. 23

Bain cảnh báo ngành đang cùng lúc gặp hạn chế về nguồn điện, chip, nhân lực có chuyên môn và thủ tục cấp phép. Những nút thắt này có thể làm chậm việc xây dựng và đưa công suất mới vào hoạt động. Trong khi đó, bài toán doanh thu phụ thuộc vào việc các ứng dụng mới phát triển thành những mảng kinh doanh đủ lớn — và đủ nhanh — để hỗ trợ mức đầu tư dự kiến. Các dự báo hiện có chưa cho biết chắc liệu tiến độ đó có khả thi hay không. 23

Câu hỏi lớn: thị trường AI mới có kịp lớn mạnh?

Các con số của Bain cho thấy ngành AI phải giải đồng thời hai bài toán: xây dựng hạ tầng quy mô lớn và phát triển sản phẩm có thể tạo doanh thu vượt xa những dịch vụ AI tiêu dùng, doanh nghiệp đang có. Mốc 6.000 tỷ USD vì thế nên được hiểu là một phép thử đối với hiệu quả kinh tế của làn sóng đầu tư — không phải bảo đảm rằng hạ tầng hay các thị trường mới sẽ hình thành đúng hạn. 235