AMD cảnh báo: Đừng mong giá RAM DDR5 giảm cho đến năm 2028

Thị trường bộ nhớ toàn cầu đang trải qua một cuộc khủng hoảng cơ cấu chưa từng có, và một lãnh đạo chủ chốt trong ngành vừa xác nhận nó sẽ không sớm kết thúc. Ông David McAfee, Phó Chủ tịch Cấp cao kiêm Tổng Giám đốc mảng Khách hàng của AMD, đã tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn tại Computex 2026 rằng giá bộ nhớ DDR5 sẽ mất khoảng hai năm để quay trở lại mức trước khủng hoảng . Đối với những người tự ráp máy tính, game thủ, và bất kỳ ai đang hy vọng có một lộ trình nâng cấp hợp túi tiền, điều này đồng nghĩa với việc nỗi đau về chi phí bộ nhớ cao sẽ còn kéo dài qua năm 2027 và chỉ thực sự hạ nhiệt vào năm 2028.

Vì sao siêu chu kỳ AI đang 'rút cạn' thị trường tiêu dùng?

Nguyên nhân sâu xa của tình trạng thiếu hụt kéo dài, như ông McAfee giải thích, là sự định hình lại cơ bản các ưu tiên sản xuất . Ba 'ông trùm' sản xuất bộ nhớ thế giới—Samsung, SK Hynix, và Micron—đang mở rộng năng lực sản xuất của họ. Tuy nhiên, sự mở rộng này không nhắm vào DRAM dùng cho PC và laptop tiêu dùng .

Ưu tiên tuyệt đối là bộ nhớ băng thông cao (HBM). HBM là loại bộ nhớ hiệu năng cao, giá đắt đỏ, thiết yếu cho các GPU trung tâm dữ liệu AI từ những công ty như Nvidia. Ông McAfee đã thẳng thắn nói về động lực này, rằng ba ông lớn sản xuất bộ nhớ "chẳng quan tâm đến DDR4/5 tiêu dùng" vào lúc này . Điều này đã tạo ra một tình huống được-mất: mỗi tấm wafer silicon được chế tạo để tạo ra một chồng HBM cho máy chủ AI là một tấm wafer không thể dùng cho các thanh DDR5 tiêu dùng. Các phân tích trong ngành chỉ ra rằng riêng HBM dự kiến sẽ tiêu thụ khoảng 23% tổng công suất wafer DRAM toàn cầu trong năm 2026, với khối lượng công việc AI nói chung tiêu thụ khoảng 20% tổng sản lượng DRAM .

Vấn đề thêm trầm trọng khi các dây chuyền sản xuất DDR4 đời cũ đang bị chủ động khai tử. Trong một đến hai năm qua, các nhà sản xuất đã chuyển đổi dây chuyền của họ khỏi DDR4 để tập trung vào DDR5 . Động thái này lẽ ra nhằm mục đích chuyển đổi thị trường tiêu dùng lên công nghệ mới, nhưng kết quả là năng lực sản xuất DDR5 tạo ra hiện đang bị cạnh tranh khốc liệt bởi nhu cầu vô độ của thị trường máy chủ AI, khiến nguồn cung cho cả hai phân khúc đều thiếu hụt.

Quy mô tăng giá phá vỡ mọi kỷ lục

Tác động tài chính lên người tiêu dùng và nhà sản xuất diễn ra nhanh chóng và khốc liệt. Dữ liệu thị trường từ tháng 4 năm 2026 cho thấy xu hướng tăng không ngừng:

• Giá hợp đồng số lượng lớn cho một thanh DDR5 16GB đã chạm mức 35 USD, đánh dấu mức tăng 6% so với tháng trước và là lần thứ tư liên tiếp tăng giá hàng tháng .
• Mức giá này thể hiện mức tăng gấp 3,5 lần chỉ trong sáu tháng, khi cùng một thanh RAM đó có giá xấp xỉ 10 USD .
• Thị trường rộng lớn hơn đang cực kỳ sôi động. Giá DRAM tổng thể đã tăng 171% so với cùng kỳ năm ngoái tính đến tháng 3 năm 2026, với giá giao ngay DDR5 tăng gấp bốn lần kể từ tháng 9 năm 2025 .

Đây không chỉ là sự gia tăng trên công nghệ mới nhất. DDR4, DDR5, và bộ nhớ flash NAND đều đã trải qua các đợt tăng giá cộng dồn vượt quá 200% kể từ đầu năm 2025, cho thấy tình trạng thiếu hụt đang lan rộng ra tất cả các loại bộ nhớ .

Một số năng lực sản xuất mới đang ở phía chân trời. Ông McAfee ghi nhận rằng CXMT (ChangXin Memory Technologies) của Trung Quốc đang đạt được tiến bộ thực sự trong việc xây dựng năng lực sản xuất DDR5 . Tuy nhiên, triển vọng của ông khá thận trọng. Mặc dù năng lực mới sẽ có ích, nhưng hiện tại nó vẫn quá nhỏ để thay đổi đáng kể cán cân cung-cầu toàn cầu trong ngắn hạn, góp phần vào dự đoán của ông rằng chu kỳ thị trường đầy đau đớn này "sẽ kéo dài hơn nhiều" so với những lần trước .

Hiệu ứng gợn sóng kinh tế vĩ mô: PC, điện thoại thông minh và cắt giảm cấu hình

Cuộc khủng hoảng bộ nhớ hiện đang chi phối chiến lược sản phẩm trên toàn thế giới công nghệ.

Thị trường PC đối mặt với sự sụt giảm mạnh. Thị trường PC toàn cầu đang hướng tới đợt thu hẹp đáng kể nhất kể từ sự sụp đổ nhu cầu năm 2022, một sự suy thoái liên quan trực tiếp đến lạm phát chi phí bộ nhớ đẩy giá hệ thống vượt quá tầm với của người tiêu dùng . Trong một động thái chiến lược đáng kinh ngạc, chính AMD đã công khai khám phá ý tưởng "hồi sinh" các sản phẩm AM4/Ryzen đời cũ tương thích với bộ nhớ DDR4 rẻ hơn. Ông McAfee xác nhận rằng AMD "chắc chắn đang khám phá mọi lựa chọn có sẵn để tăng nguồn cung và tái giới thiệu sản phẩm ra thị trường" nhằm cung cấp cho người tiêu dùng một con đường nâng cấp PC hợp túi tiền hơn, né 'bức tường giá' DDR5 . Các nhà sản xuất máy tính ráp sẵn cũng buộc phải hạ cấp các thông số kỹ thuật khác, như bộ nhớ lưu trữ hoặc CPU phân khúc thấp hơn, chỉ đơn giản là để giữ giá bán niêm yết ổn định .

Điện thoại thông minh và đồ điện tử tiêu dùng là những thiệt hại phụ. Cuộc khủng hoảng đã lan ra ngoài PC. Điện thoại thông minh sử dụng LPDDR5, một biến thể tiết kiệm điện của DDR5, vốn có nguồn gốc từ cùng một nguồn cung sản xuất eo hẹp . Khi các máy chủ AI đã áp dụng bộ nhớ LPDDR5X cho các bộ xử lý mới, bộ nhớ cấp điện thoại thông minh hiện phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lan tỏa của chính nó, gây áp lực tăng giá điện thoại và khiến các nhà sản xuất giảm dung lượng RAM trong một số thiết bị . Sự khan hiếm nguồn cung này đã trở nên lan rộng đến mức ngay cả hàng tồn kho DDR3 cũ cũng chứng kiến nhu cầu mới như một giải pháp thay thế rẻ hơn cho một số thiết bị điện tử .

Trong khi các đợt thiếu hụt chip trước đây, như giai đoạn 2020–2023, chủ yếu do sự gián đoạn chuỗi cung ứng liên quan đến đại dịch và cuối cùng đã bình thường trở lại, thì sự thiếu hụt lần này là một sự dịch chuyển nhu cầu mang tính cơ cấu. Cuộc khủng hoảng từ 2024 đến nay, đôi khi được gọi là "RAMmageddon", được thúc đẩy bởi sự tái phân bổ năng lực sản xuất có hệ thống, lợi nhuận cao hướng tới hạ tầng AI và rời xa thị trường tiêu dùng . Nó sẽ không được giải quyết cho đến khi một lượng lớn năng lực chế tạo mới đi vào hoạt động—một quá trình, theo lời vị giám đốc điều hành của AMD, khiến cho việc bình ổn giá còn phải chờ nhiều năm nữa.