Lợi Thế Trợ Cấp 108 Tỷ USD Của Trung Quốc: Bên Trong Báo Cáo OECD Đang Định Hình Lại Chính Sách Thương Mại Toàn Cầu

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã công bố một báo cáo gây chấn động vào ngày 1 tháng 6 năm 2026, đưa ra những con số cụ thể cho điều mà các nhà hoạch định chính sách phương Tây vẫn thường cáo buộc: các doanh nghiệp công nghiệp Trung Quốc đang hoạt động với một lợi thế khổng lồ do nhà nước hậu thuẫn so với các đối thủ toàn cầu.

Dựa trên cơ sở dữ liệu mới được phát triển mang tên Nhóm Sản xuất và Tập đoàn Công nghiệp (MAGIC), OECD đã theo dõi các khoản trợ cấp mà 525 tập đoàn sản xuất lớn nhất thế giới nhận được từ năm 2005 đến 2024 trên 15 lĩnh vực công nghiệp nền tảng . Các phát hiện này cung cấp xác nhận chặt chẽ và dựa trên dữ liệu nhất từ trước đến nay rằng chính sách công nghiệp của Trung Quốc đang trực tiếp thúc đẩy sự bành trướng ra nước ngoài của nước này – và qua đó bóp méo cạnh tranh toàn cầu.

Định Lượng Khoảng Cách Trợ Cấp: Gấp 3 đến 8 Lần Mức Trung Bình Toàn Cầu

Con số tiêu đề thật sự gây sửng sốt. Từ năm 2005 đến 2024, trợ cấp mà các công ty Trung Quốc nhận được, tính trung bình, cao gấp ba đến tám lần so với mức trợ cấp mà các công ty có trụ sở tại các quốc gia OECD nhận được . OECD thậm chí còn mô tả rằng ngay cả phạm vi rộng này cũng chỉ là một "ước tính thận trọng" về sự chênh lệch thực tế .

Điều quan trọng là, sự hỗ trợ này vượt xa các khoản trợ cấp truyền thống. OECD nhấn mạnh vai trò đặc biệt lớn của các khoản vay dưới lãi suất thị trường (BMB) – những khoản vay giá rẻ được thực hiện nhờ cấu trúc của hệ thống tài chính do nhà nước chỉ đạo tại Trung Quốc. Những khoản vay với lãi suất thấp hơn thị trường này cho phép các công ty Trung Quốc tài trợ cho việc mở rộng, nghiên cứu và phát triển (R&D), và các chiến lược định giá quyết liệt theo những cách mà các đối thủ phương Tây hoạt động dựa trên các điều kiện ngân hàng thị trường đơn giản là không thể tiếp cận được .

Quy mô của sự hỗ trợ này là vô cùng lớn nếu xét về mặt giá trị tuyệt đối. Tổng trợ cấp cho 15 lĩnh vực được theo dõi đã lên tới 108 tỷ USD chỉ trong năm 2024 . Con số này đã đẩy mức trợ cấp lên 1,3% doanh thu của doanh nghiệp – mức đỉnh cao thứ hai so với doanh thu từng được ghi nhận, chỉ đứng sau mức tăng đột biến năm 2009 trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, thời điểm doanh số bán hàng sụt giảm đã đẩy tỷ lệ này lên cao một cách giả tạo .

Một số lĩnh vực thậm chí còn nổi bật hơn trong bối cảnh các con số vốn đã rất cao này. Trong ngành công nghiệp bán dẫn, trợ cấp nhà nước đã leo lên tới gần 10% doanh thu của các công ty, nhấn mạnh quyết tâm của Bắc Kinh trong việc thống trị lĩnh vực chiến lược này bất chấp hiệu quả sử dụng vốn .

Gần 60% Mức Tăng Thị Phần Nước Ngoài Được Thúc Đẩy Bởi Trợ Cấp

Có lẽ phát hiện gây bùng nổ nhất về mặt chính trị của báo cáo là mối liên hệ nhân quả trực tiếp mà nó chỉ ra từ sự hỗ trợ của nhà nước đến kết quả thị trường.

Phân tích của OECD kết luận rằng khoảng cách trợ cấp đã thúc đẩy gần 60% mức tăng thị phần ở nước ngoài của các công ty Trung Quốc trong những năm gần đây . Đây không chỉ đơn thuần là một mối tương quan; phân tích kinh tế lượng đi kèm của OECD đã chứng minh rằng trợ cấp về mặt vật chất làm tăng thị phần của một công ty, ngụ ý những tác động tiêu cực lan tỏa đến các đối thủ cạnh tranh nước ngoài, những người buộc phải cạnh tranh không chỉ với các doanh nghiệp, mà còn với cả bảng cân đối kế toán của nhà nước Trung Quốc .

Báo cáo Chính sách Thương mại cơ bản cung cấp thông tin cho cơ sở dữ liệu MAGIC cũng lưu ý thêm rằng, mặc dù trợ cấp là phổ biến trên toàn cầu và thường ở mức khiêm tốn so với doanh thu trung bình, nhưng vẫn có "những trường hợp trợ cấp quy mô lớn, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp nặng và chất bán dẫn", và những trường hợp này tập trung một cách không cân xứng ở các công ty có trụ sở tại Trung Quốc .