Đọc đúng cụm “Samsung vượt TSMC” cần bắt đầu từ việc không gộp mọi thứ mang tên Samsung Semiconductor thành Samsung Foundry. Theo Chosun, nhờ siêu chu kỳ bộ nhớ bán dẫn, quy mô và khả năng sinh lời tổng thể của bộ phận DS (Device Solutions) của Samsung Electronics dường như đã vượt TSMC lần đầu sau 29 quý [4]. Nhưng trong tài liệu quý I/2026 của Samsung, điểm nhấn là DS, mảng bộ nhớ và doanh số sản phẩm AI giá trị cao; trong khi một báo cáo khác cho biết lợi nhuận mảng foundry của Samsung lại giảm trong cùng quý [
33][
37][
41]. Vì vậy, đây nên được hiểu là một quý Samsung thắng lớn nhờ bộ nhớ AI, không phải bằng chứng Samsung Foundry đã vượt TSMC trong gia công chip [
41][
11].
Trước hết, đừng trộn lẫn DS, HBM và Foundry
- DS (Device Solutions): đây là phạm vi báo cáo cho bộ phận bán dẫn của Samsung. Trong tài liệu nhà đầu tư quý I/2026, Samsung ghi DS Semiconductor đạt doanh số 81,7 nghìn tỷ won, tăng 86% so với quý trước, lợi nhuận hoạt động 53,7 nghìn tỷ won và biên lợi nhuận hoạt động 66% [
33].
- HBM và bộ nhớ AI: Samsung nói lợi nhuận kỷ lục của DS được dẫn dắt bởi mảng bộ nhớ, cùng với doanh số các sản phẩm AI giá trị cao tăng lên [
33]. Thông cáo của Samsung cũng cho biết Memory Business lập kỷ lục quý về doanh thu và lợi nhuận hoạt động [
37]; một báo cáo bên ngoài liên hệ sức bật này với doanh số HBM, tức bộ nhớ băng thông cao dùng trong trung tâm dữ liệu AI [
7].
- Foundry: đây là mảng nhận gia công chip cho khách hàng. Chosun cũng gọi TSMC là foundry lớn nhất thế giới, tức công ty sản xuất chip theo hợp đồng [
4]. Phân tích của SemiWiki vẫn xem TSMC là bên dẫn đầu trong pure-play foundry nhờ tập trung vào sản xuất, không cạnh tranh thiết kế chip với các khách hàng fabless, cùng năng lực ở nút tiên tiến và đóng gói tiên tiến [
11].
Những con số quý I/2026 đang trả lời các câu hỏi khác nhau
| Hạng mục | Samsung | TSMC |
|---|---|---|
| Cấp công ty | Samsung Electronics đạt doanh thu hợp nhất 133,9 nghìn tỷ won và lợi nhuận hoạt động 57,2 nghìn tỷ won, đều là kỷ lục theo quý [ | TSMC đạt doanh thu 1.134,10 tỷ Đài tệ, lãi ròng 572,48 tỷ Đài tệ và EPS pha loãng 22,08 Đài tệ [ |
| Cách đọc mảng bán dẫn/cốt lõi | DS Semiconductor đạt doanh số 81,7 nghìn tỷ won và lợi nhuận hoạt động 53,7 nghìn tỷ won [ | Tính theo USD, TSMC đạt doanh thu khoảng 35,90 tỷ USD, biên gộp 66,2%, biên lợi nhuận hoạt động 58,1% và biên lợi nhuận ròng 50,5% [ |
| Điểm cần quan sát | Samsung nói lợi nhuận kỷ lục đến từ mảng bộ nhớ và doanh số sản phẩm AI giá trị cao tăng [ | Các công nghệ 7 nm trở xuống đóng góp 74% doanh thu wafer; riêng 5 nm chiếm 36% và 3 nm chiếm 25% [ |
Có một chi tiết dễ gây hiểu nhầm: 66% của Samsung DS là biên lợi nhuận hoạt động, còn 66,2% của TSMC là biên gộp; biên lợi nhuận hoạt động của TSMC cùng kỳ là 58,1% [33][
22]. Hai con số gần nhau về mặt hình thức nhưng không phải cùng chỉ tiêu kế toán, nên không thể dùng chúng để kết luận ai thắng trong mảng foundry.
Vì sao Samsung trông như vượt lên trong quý này
1. Bộ nhớ AI kéo DS lên đỉnh
Samsung chính thức quy phần lợi nhuận kỷ lục của DS cho mảng bộ nhớ và cho biết doanh số sản phẩm AI giá trị cao tăng [33]. Thông cáo kết quả kinh doanh cũng nói Memory Business đạt kỷ lục quý về doanh thu và lợi nhuận hoạt động [
37]. Nói cách khác, lực kéo chính trong quý này là tổ hợp sản phẩm bộ nhớ và nhu cầu AI, chứ không phải một khách hàng foundry đơn lẻ hay một nút tiến trình đơn lẻ.
2. HBM làm sản phẩm bộ nhớ có giá trị hơn
HBM (High Bandwidth Memory) là bộ nhớ băng thông cao; một báo cáo bên ngoài liên hệ kết quả mạnh của Samsung trong quý I/2026 với doanh số HBM dùng trong trung tâm dữ liệu AI [7]. Điều này ăn khớp với cách Samsung mô tả doanh số sản phẩm AI giá trị cao tăng [
33]: làn sóng AI không chỉ đẩy nhu cầu chip logic tiên tiến, mà còn nâng khả năng sinh lời của nhà cung cấp bộ nhớ.
3. Lợi nhuận tập trung rất mạnh ở DS
DS ghi lợi nhuận hoạt động 53,7 nghìn tỷ won trong khi toàn Samsung Electronics đạt 57,2 nghìn tỷ won lợi nhuận hoạt động [33][
37]. Chosun cho biết DS đóng góp khoảng 94% tổng lợi nhuận hoạt động của Samsung Electronics trong quý I/2026, chủ yếu nhờ bán dẫn và đặc biệt là mảng bộ nhớ [
43]. Đây là lý do thị trường dễ nhìn quý này như một chiến thắng lớn của mảng bán dẫn Samsung.
Vì sao điều đó chưa có nghĩa Samsung Foundry đã bắt kịp TSMC
Thứ nhất, chủ thể của câu chuyện là DS, không phải Samsung Foundry đứng riêng để so với mảng gia công của TSMC. Chosun nói quy mô và khả năng sinh lời tổng thể của DS dường như vượt TSMC trong bối cảnh bộ nhớ bùng nổ [4]; dữ liệu chính thức của Samsung cũng đặt trọng tâm vào bộ nhớ và sản phẩm AI giá trị cao [
33].
Thứ hai, bản thân mảng foundry của Samsung không được mô tả là có cùng mức bứt phá. Gadgets360 đưa tin lợi nhuận từ mảng foundry của Samsung giảm trong quý đầu năm, trái ngược với bức tranh DS lập kỷ lục [41]. Vì vậy, chuyển thắng lợi của DS thành kết luận Samsung Foundry đã theo kịp TSMC là một bước nhảy quá xa.
Thứ ba, TSMC không hề có một quý yếu. Công ty đạt doanh thu 35,90 tỷ USD, biên gộp 66,2% và biên lợi nhuận hoạt động 58,1%, với tỷ trọng doanh thu từ công nghệ tiên tiến 7 nm trở xuống ở mức cao [22]. Doanh thu quý I/2026 của TSMC cũng nhỉnh hơn vùng hướng dẫn ban đầu [
28]. Trong các phân tích ngành, TSMC vẫn được xem là bên dẫn đầu pure-play foundry nhờ niềm tin khách hàng, nút tiến trình tiên tiến, khả năng vận hành ổn định và đóng gói tiên tiến [
11].
Nếu muốn kiểm tra liệu Samsung Foundry có thật sự bắt kịp TSMC hay không, cần nhìn vào các chỉ báo cùng loại: khách hàng gia công bên ngoài có tăng không, nút tiên tiến có sản xuất hàng loạt ổn định không, tỷ lệ thành phẩm và lịch giao hàng có được khách hàng lớn chấp nhận không, đóng gói tiên tiến có mở rộng cùng tiến trình không, và mảng foundry có đóng góp lợi nhuận đáng kể qua nhiều quý liên tiếp không. Đây mới là những thước đo tương ứng với các điểm mạnh mà giới phân tích thường gắn với TSMC [11].
Kết luận: Samsung thắng một quý bằng bộ nhớ AI, chưa phải bản đồ foundry đã đổi
Cách nói chính xác hơn là: Samsung trong quý I/2026 đã có một chiến thắng tài chính hiếm thấy nhờ DS, nhưng động cơ chính là bộ nhớ và các sản phẩm AI giá trị cao [4][
33][
37]. Cùng lúc đó, TSMC vẫn đạt doanh thu 35,90 tỷ USD, biên gộp 66,2%, biên lợi nhuận hoạt động 58,1% và tỷ trọng công nghệ tiên tiến cao [
22]. Vì thế, câu chuyện này cho thấy chu kỳ bộ nhớ AI đang giúp Samsung DS hưởng lợi rất lớn; nó không tự thân chứng minh Samsung Foundry đã đánh bại TSMC về năng lực gia công chip [
4][
41][
11].
