Belirli bir işe göre tasarlanan robotlar neden insansı modellerden önce ölçeklenebilir?

Robotik yatırımlarında dikkat çoğu zaman insansı robotların gösterişli demolarına ve genel amaçlı çalışma vaadine yöneliyor. Ancak Chan Yip Pang’ın savunduğu görüşe göre, daha yakın vadeli fırsat; tek bir işe kilitlenmiş otomasyon ile her türlü işi yapması beklenen insansı robotların arasında, değişkenlik içeren ama bütünüyle öngörülemez olmayan ortamlara göre tasarlanmış makinelerde olabilir.518

Bu, kesin getiri vadeden bir öngörü değil, sınanması gereken bir yatırım tezi. Temel soru şu: Robot, müşterinin işine yarayan bir görevi kabul edilebilir maliyetle ve yeterince güvenilir biçimde tamamlayıp bunu farklı sahalarda tekrarlayabiliyor mu?8

Robotun biçimine değil, iş başına maliyetine bakın

Bir robotun ticari değeri insana ne kadar benzediğiyle ya da gelecekte kaç farklı işi yapabileceğiyle değil, bugün hangi işi tamamladığıyla ölçülür. Belirli bir iş akışı için tasarlanan sistem, o görevin gerektirdiği özelliklere odaklanabilir. Yatırımcı açısından önemli karşılaştırma, görevi tamamlamanın toplam maliyeti ile bunun müşteriye sağladığı değer arasındadır.518

İnsansı robotların da kayda değer bir avantajı olabilir: İnsanlar için tasarlanmış alanlarda çalışarak mevcut altyapıda değişiklik yapma ihtiyacını azaltabilirler. Ancak bu avantaj, robot güvenilir çalışıyor ve maliyeti müşteri açısından makul bulunuyorsa anlam kazanır. Araştırmalar; güç, el becerisi, güvenilirlik ve güvenli çalışmayı pratik engeller arasında sayıyor. Deneme uygulamalarından yaygın kullanıma geçmek için de uzun süre çalışabilirlik ve daha düşük maliyet gerekiyor.610

Başarılı bir demo yetmez; performans tekrarlanmalı

Etkileyici bir gösteri, robotun belirli koşullarda bir işi yapabildiğini ortaya koyar. Fakat tek başına, farklı vardiyalarda ve sahalarda, değişen gerçek dünya koşullarında aynı performansı sürdürebileceğini göstermez. Yatırımcıların araması gereken kanıt, sistemin tutarlı sonuç vermesi ve müşterinin ilk denemenin ötesinde yaygın kullanıma geçmesidir.810

Daha dar kapsamlı sistemler, güvenilirlik eşiğinin ulaşılabilir olduğu ortamlarda çalıştıkları için yakın vadede ticari kullanıma daha kolay yaklaşabilir. Bessemer, kısıtlı ve tanımlı ortamlara yönelik bazı uzmanlaşmış uygulamaların şimdiden ticari getiri ürettiğine dikkat çekiyor. Bununla birlikte, laboratuvar performansı ile sahadaki uygulama arasındaki mesafenin hâlâ büyük olduğunu da vurguluyor.8

Ölçek ve rekabet avantajı, işi tekrarlayabilmeye bağlı

Tek bir göreve odaklanan bir robot da, aynı ihtiyaç yeterli sayıda müşteri sahasında tekrar ediyorsa büyük bir iş fırsatına dönüşebilir. Ancak teoride geniş görünen bir pazar, tek başına ölçeklenebilir bir şirketin kanıtı değildir. Kurulumların ekonomik biçimde tekrarlanıp tekrarlanamayacağı, sorunun farklı müşterilerde ortak olup olmadığı ve şirketin farklı konumlardaki sistemleri kurup destekleyip destekleyemeyeceği sorgulanmalı.58

Tekrarlanan kurulumlar, şirketin uygulama ve işletme deneyimi kazanmasına yardımcı olabilir. Bu bilgi olası bir rekabet avantajı yaratabilir; fakat kendiliğinden kalıcı bir koruma kalkanı oluşturduğu söylenemez. Eldeki kaynaklar, belirli bir şirketin böyle bir avantajı şimdiden kurduğunu göstermiyor. Daha güçlü işaret, yalnızca bir pilot duyurusu değil; süreklilik kazanan ve tekrarlanabilen uygulamalardır.810

Singapur’da fırsat var; ölçeklenme sınavı da sürüyor

Singapur, uzmanlaşmış robotik şirketlerinin çözüm geliştirip gösterebileceği ortamlardan biri. Singapur merkezli robotik girişimlerine ilişkin haberlerde, dikkat çeken insansı robot demolarından ziyade pratik makineler ve ihracat hedefleri öne çıkarılıyor.22 Bu, olası bir fırsata işaret ediyor; ancak pazarın büyüklüğünü veya kârlılığını kanıtlamıyor.

Bir sonraki soru, yerel bir ortamda çalışan çözümün başka pazarlarda satılıp kurulup desteklenip desteklenemeyeceği. Tek bir sahadaki başarılı gösteri, başka yerlere kolayca aktarılabileceğini kanıtlamaz; müşteri tabanı, çalışma koşulları ve destek gereksinimleri de önemlidir. Eldeki kaynaklar Singapur’daki fırsatın büyüklüğünü ölçmüyor ve yerel şirketlerin bu ölçeklenme güçlüklerini aştığını göstermiyor.1022

Genel amaçlı robot zekâsı, bugünün kesinliği değil yarının olasılığı

Yapay zekâdaki ilerlemeler, gelecekte daha becerikli insansı robotları çok daha çeşitli işlerde kullanışlı hâle getirebilir. Ancak ticari benimseme, fiziksel dünyada güvenilir performansa bağlı. Sektör değerlendirmeleri, bu alandaki yaygın kullanımı sınırlayan önemli engellerin henüz çözülmediğini belirtiyor.610

Bu belirsizlik yatırım tezinin merkezinde yer alıyor. Belirli bir işe göre tasarlanmış robot, bugün tanımlanabilir bir görev ve müşteri sonucu üzerinden değerlendirilebilir. İnsansı robotlar daha geniş bir gelecek potansiyeli taşıyabilir; ancak yatırımcıların bu olasılığı kanıtlanmış birim ekonomisi ve ölçekli kullanımdan ayırması gerekiyor.68

Yatırımcı için pratik kontrol listesi

Bir robotik şirketine yatırım yapmadan önce şu soruları sorun: Makine, düzenli olarak tekrarlanan bir sorunu çözüyor mu? Görevi güvenilir biçimde tamamlıyor mu? İlgili tüm maliyetler hesaba katıldığında müşteriye değer sağlıyor mu? Pilot uygulamanın ötesinde farklı sahalara tekrar tekrar kurulabiliyor mu? Ardından, pazarın yeterince büyük olup olmadığını ve şirketin sistemi birden fazla konumda kurup destekleyip destekleyemeyeceğini değerlendirin.

Ana fikir, insansı robotların geleceği olmadığı değil. Yakın vadeli getirilerin, gerçek işlere daha yakından eşleşen robotlardan önce gelebileceği; ancak bunun için görev bazındaki başarının tekrarlanabilir ve ölçeklenebilir kullanıma dönüşmesi gerektiği.58