Tesla hisseleri 9 Ekim 2026’da 382,70 dolardan kapanarak yüzde 2,05 yükseldi. Yatırımcılar, Şanghay fabrikasından gelen daha güçlü eylül sevkiyatlarını, şirketin yapay zekâ alanındaki büyüme beklentilerini ve Terafab planına yönelik ilgiyi değerlendirdi. Bu başlıklar iyimserlik için zemin sunsa da Çin’deki perakende talep ve büyük ölçekli bir çip üretim projesinin hayata geçirilip geçirilemeyeceği konusundaki belirsizlikleri ortadan kaldırmadı.
28
38
Bir piyasa raporunda SpaceX hisseleri de SPCX koduyla yüzde 1,25 yükselmiş olarak listelendi. Ancak mevcut haberler Terafab’ın bu yükselişe neden olduğunu ortaya koymuyor; iki hareketin aynı işlem seansında gerçekleştiği de açıkça doğrulanmıyor. Bu nedenle söz konusu kazançları ortak bir katalizörün kanıtı olarak görmek doğru olmaz.
10
Terafab: daha fazla kontrol, daha fazla uygulama riski
Terafab’ın kimin kontrolünde olacağına ilişkin haber akışı birkaç gün içinde değişti. Gazeteci Tim Culpan’a atfedilen 2 Ekim tarihli bir haberde TSMC’nin planlanan Teksas kompleksinin işletilmesine katkı sağlayabileceği öne sürüldü. Musk, 3 Ekim’de TSMC ile görüşmeler yapıldığını doğruladı; ancak bunların yalnızca görüşme aşamasında olduğunu belirtti. 7 Ekim’de ise Tesla ve SpaceX’in tesisi kendilerinin kurup işleteceğini söyledi. TSMC’nin alanın bir bölümünü kiralaması ihtimalini tamamen dışlamadı.
5
6
7
Bu yaklaşım, dikey entegrasyon fikrini güçlendiriyor: Tesla ve SpaceX, tesisi işletmesi için TSMC’ye dayanmak yerine kontrolü ellerinde tutmayı hedefliyor. Ancak kontrol sahibi olmak, çip üretiminde kanıtlanmış bir yetkinliğe sahip olmakla aynı şey değil. Bir çip fabrikasını kurup işletmek ciddi teknik ve uygulama yükleri getirecek. Bildirilen maliyet tahminleri de projenin ölçeğini gösteriyor: bir haberde ilk aşama için 16,8 milyar dolar, tüm aşamalar içinse toplamda 119 milyar dolara kadar harcama öngörülüyor. Bunlar tahmin; tesisin tamamlandığını ya da bu harcamaların kesinleştiğini gösteren veriler değil.
3
8
Intel’in projede yer almaya devam etmesi de dikkat çekti. Haberlerde CEO Lip-Bu Tan’ın şirketin katılımını sürdüreceğini doğruladığı aktarıldı; ancak mevcut kaynaklar Intel’in projedeki kesin görevini netleştirmiyor.
1
11
Çin sevkiyatları olumlu, talep tablosu ise karmaşık
Tesla’nın Şanghay’da üretilen Model 3 ve Model Y araçlarından, ihracata gidenler de dahil olmak üzere, eylül ayında 95.366 adet sevk edildi. Bu, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5 artış anlamına geliyor. Başka bir haberde, Çin’de üretilen araç satışlarının üçüncü çeyrekte yıllık bazda yüzde 13,7 arttığı bildirildi.
28
38
Ancak sevkiyat rakamları talebin tamamını göstermiyor. Aynı eylül verilerinde ihracat yüzde 58 artarken Çin’deki perakende satışların yaklaşık yüzde 9,4 düştüğü belirtildi. Tesla’nın küresel üçüncü çeyrek teslimatlarının da yıllık bazda yaklaşık yüzde 2,1 gerilediği bildirildi. Böylece veriler, fabrika çıkışları açısından olumlu bir tablo sunarken Çin iç pazarındaki talep ve genel büyüme konusunda soru işaretlerini koruyor.
28
37
Analist iyimserliği, yaklaşan bilanço sınavıyla karşı karşıya
Bazı analistlerin olumlu değerlendirmeleri, Tesla’nın değerinin giderek yapay zekâ bağlantılı iş kollarına dayanabileceği görüşünü destekledi. Yorkville Ives’tan Dan Ives, Tesla için “Outperform” notunu ve 500 dolarlık hedef fiyatını korudu; şirketi otonomi ve robotaksi beklentileriyle bağlantılı bir “fiziksel yapay zekâ” fırsatı olarak değerlendirdi. Tigress Financial’dan Ivan Feinseth de “Al” notunu ve 550 dolarlık hedef fiyatını yineledi. Bunlar analist görüşleridir; gelecekteki getiriyi garanti etmez.
18
22
Yatırımcıların sıradaki önemli gündem maddesi, 21 Ekim’de açıklanması planlanan üçüncü çeyrek sonuçları. Bir haberde hisse başına 0,45 dolar kâr ve 28,3 milyar dolar gelir beklentisi aktarıldı. Sonuçlar ve şirketin ileriye dönük değerlendirmeleri, yakın vadeli performansın uzun vadeli yapay zekâ anlatısını ne ölçüde desteklediğine dair fikir verebilir.
22
Özetle, 9 Ekim’deki yükselişte daha güçlü sevkiyat verileri ile araç satışlarının ötesine uzanan Tesla beklentileri birlikte etkili oldu. Terafab, şirketlerin çip tedariki üzerindeki kontrolünü artırma hikâyesini güçlendirdi. Ancak projenin maliyeti ve uygulanma güçlükleriyle Çin’den gelen karmaşık talep sinyalleri, bu yükselişin risklerin çözüldüğünü değil, yatırımcıların iyimser kaldığını gösteriyor.