Meta, yayıncılar ve reklamverenlerin itirazları üzerine işletme hesapları için önerdiği yeni koşulları uygulamaya koymayı durdurdu. Tepkinin odağında, Meta’nın otomatik araçlarına işletme hesaplarıyla ilişkilendirilen internet sitelerini tarama izni verilmesi ve işletmelerin bu izni reddetmek için açık bir seçeneğinin bulunmaması vardı. Eleştirmenler, toplanan içeriklerin yayıncılarla ayrı bir anlaşma yapılmadan veya ödeme yapılmadan, onlarınkilerle rekabet edebilecek ürünlerde, yapay zekâ hizmetleri dâhil, kullanılabileceğinden kaygılandı. Koşulların ertelenmesiyle birlikte Norveç’te hukuki süreç ve Birleşik Krallık’ta soruşturma da gündeme geldi.
1
7
19
32
33
Önerilen koşullar neye izin verecekti?
Koşullarda; web kazıyıcıları ve botlar gibi otomatik yazılımların, bir işletme hesabıyla ilişkilendirilen alan adlarına, sayfalara ve URL’lere erişebileceği, bunları dizine ekleyebileceği, önbelleğe alabileceği, analiz edebileceği, toplayabileceği, getirebileceği veya tarayabileceği belirtiliyordu. Dolayısıyla izin, Meta’da doğrudan paylaşılan içeriklerle sınırlı değildi; işletmenin bağlantı verdiği internet sitesindeki içerikleri de kapsayabilirdi.
8
19
23
Öneri yalnızca işletme hesaplarına yönelikti. Haberlere göre değişikliği kabul etmeme seçeneği sunulmuyordu. Yayıncılar, Meta’nın işletme ürünlerini kullanmaya devam etmenin bu geniş erişim iznini kabul etmeye bağlanmasının kendilerini zor durumda bırakacağını savundu. Toplanan içeriklerin kendi çalışmalarıyla rekabet edebilecek ürünler geliştirmek için kullanılabileceği uyarısında da bulundular. Bunlar, koşulların nelere izin verebileceğine ilişkin eleştirmenlerin kaygılarıydı; Meta’nın bu içerikleri hâlihazırda bu şekilde kullandığına dair bir tespit değildi.
19
24
32
33
Tepkiler ve erteleme süreci
- 15 Ekim — Nieman Lab haberi yayımladı. Haberde, işletme hesaplarıyla ilişkilendirilen sitelerin, yayıncıların internet siteleri de dâhil olmak üzere, taranmasına izin verecek koşulların ilk olarak 30 Ekim’de yürürlüğe girmesinin planlandığı aktarıldı.
24
- 16 Ekim — Meta metni değiştirdi. Haberlere göre Meta, koşullardan “eğitmek” ifadesini çıkardı ve gelecekte toplanacak içeriklerin kullanımını “reklam ve işletme ürünleri” ile sınırladı. Ancak hukuk uzmanları bu değişikliğin temel sorunu çözdüğünden şüpheliydi: ilişkili siteleri taramaya yönelik geniş izin metinde duruyordu.
9
10
- 22 Ekim — yayıncılar ve açık internet savunucuları itirazlarını yükseltti. News/Media Alliance, Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg’e koşulların geri çekilmesi ve gelecekteki değişikliklerin yayıncılarla görüşülmesi çağrısı yaptı. Movement for an Open Web ise Avrupa Komisyonu ve Birleşik Krallık Rekabet ve Piyasalar Kurumu’na (CMA) şikâyette bulunduğunu ve geçici önlem istediğini açıkladı.
33
40
- 23 Ekim — ilk erteleme geldi. Meta, yürürlük tarihini 30 Ekim’den 20 Kasım’a aldı. Şirket, değişiklikleri ortaklarına ve paydaşlarına açıklamak için daha fazla zamana ihtiyaç duyduğunu söyledi.
18
34
- 28 Ekim — uygulama durduruldu, Norveç’te mahkeme devreye girdi. Meta, koşulları uygulamadan önce sektör kuruluşlarıyla istişare edeceğini ve bu süreçte mevcut koşulların yürürlükte kalacağını açıkladı. Ayrı olarak Oslo Bölge Mahkemesi, hukuka uygunluğu incelenirken tartışmalı hükmün geçici olarak uygulanmasını engelledi. Dava, NRK ve Schibsted’in de aralarında bulunduğu 10 Norveç medya kuruluşunu kapsıyordu.
5
7
11
12
- 30 Ekim — Birleşik Krallık’ta soruşturma açıldı. CMA, koşulların Meta’ya işletme ve yayıncıların sitelerindeki içerikleri toplama ve yapay zekâ özellikleri dâhil kendi ürün ve hizmetlerini geliştirmek için kullanma imkânı verip vermeyeceğini inceledi. Kurum, işletmelerin içeriklerinin kullanılıp kullanılmayacağı veya nasıl kullanılacağı konusunda seçim yapamayabileceğine dikkat çekti. Soruşturma, koşulların rekabet hukukunu ihlal ettiğine dair kesin bir karar değildi.
1
“Eğitmek” ifadesini çıkarmak neden yetmedi?
Yayıncıların itirazı koşullardaki tek bir kelimeyle sınırlı değildi. Metin değiştikten sonra da işletme hesaplarıyla ilişkilendirilen sitelerdeki içerikleri tarama ve toplama izni geniş kapsamlıydı. Hukuk uzmanları, yeni ifadenin yapay zekâyla bağlantılı kullanımları dışarıda bırakıp bırakmadığını sorguladı.
9
10
Associated Press’in bir haber özetine göre Meta, değişikliğin haber sitelerinden içerik kazımakla değil, ürün bilgilerinin doğruluğuyla ilgili olduğunu savundu. Ancak bu açıklama, yayıncıların temel sorusunu yanıtlamıyordu: Koşullar Meta’nın otomatik araçlarına hangi içeriklere erişme yetkisi veriyor ve toplanan içerikler nasıl kullanılabiliyordu?
29
Erteleme, itirazları sona erdirmedi
Uygulamanın durdurulmasında birden fazla baskı etkili oldu: yayıncıların koşulların geri çekilmesi çağrısı, Avrupa ve Birleşik Krallık’taki rekabet kurumlarına yapılan şikâyetler ve Norveç’te verilen geçici mahkeme kararı. Association of American Publishers da öneriyi kınayarak Meta’dan koşulları terk etmesini istedi.
19
32
33
40
Meta’nın istişare sözü ve Norveç’teki geçici tedbir, değişikliğin başlangıçta planlandığı şekilde ilerlemesini engelledi; ancak yayıncıların itirazlarını çözmedi ve koşulların hukuka aykırı olduğunu da kesinleştirmedi. Meta uygulamayı durdurduktan sonra da CMA’nın soruşturması devam ediyordu.
1
7
11