ASML’deki yükselişin arkasında High-NA EUV beklentisi var; peki bu, satışların garanti olduğu anlamına mı geliyor?

ASML hisseleri 2 Ekim 2026’da %3,25 yükselerek 1.867,31 dolardan kapandı. Yatırımcılar 14 Ekim’de açıklanması beklenen finansal sonuçlar öncesinde şirketin görünümünü değerlendirirken, müşterilerin yeni nesil High-NA EUV litografi sistemlerine yönelik planları da gündemdeydi. Bu planlar çip üreticilerinin teknolojiye hazırlanmakta olduğunu gösteriyor; ancak kaç makine sipariş edildiğini veya bu hazırlıkların ne zaman satışa dönüşeceğini ortaya koymuyor. 1625

ASML hisseleri neden yükseldi?

Yükseliş, ASML’nin üretim ekipmanlarına yönelik olumlu beklentilerle ve müşterilerin High-NA EUV’yi benimseme planlarıyla aynı döneme denk geldi. Ancak mevcut haber akışı, 2 Ekim’deki hareketi açıklayan tek ve kesin bir katalizör ortaya koymuyor. Uzun vadeli görünüm açısından dikkat çeken nokta, birden fazla büyük çip üreticisinin bu teknoloji için üretim takvimlerini açıklamış olması. 25

High-NA EUV sistemlerinin tanesinin yaklaşık 400 milyon dolara mal olduğu bildiriliyor. Bu nedenle üreticilerin benimseme planları ASML’nin gelecekteki büyümesi açısından önem taşıyor. Öte yandan, teknolojiye hazırlanmak ya da kullanım hedefi açıklamak, sipariş verilmiş olmasıyla aynı şey değil. 6

Benimsenme ilerliyor, ancak takvimler farklı

Samsung ve SK Hynix, High-NA EUV’yi DRAM üretiminde 2028’de kullanmayı hedefliyor. TSMC’nin hedefi daha ileride: Şirket, ileri seviye çiplerde yüksek hacimli kullanıma 2030’dan itibaren geçmeyi planlıyor. Bu tarihler, teknolojinin hem bellek hem de mantık çipi üreticileri arasında ilgi gördüğünü gösteriyor; şirketlerin uygulama takvimleri ve geçiş yolları ise farklılık taşıyor. 133

Intel ve ASML, High-NA ekipmanlarıyla bir milyondan fazla wafer’ın işlendiğini bildiriyor. Bu toplam; ilk araç sertifikasyonu ve testleri, araştırma-geliştirme çalışmaları ve bazı Intel işlemcilerinin seçili katmanlarında yürütülen hacimli üretimi kapsıyor. Dolayısıyla bu, teknik ve üretim tarafında ilerleme kaydedildiğine dair bir işaret; bir milyon wafer’ın tamamının tam ölçekli High-NA üretiminden çıktığı anlamına gelmiyor. 17

Büyük fotomask çalışması da ölçek büyütme hazırlığının parçası

Samsung, High-NA EUV için 12 inçlik fotomask platformu geliştirmeyi amaçlayan bir sektör girişimine katıldı. Bu, teknoloji çevresindeki üretim ekosistemini geliştirmeye yönelik bir çalışma. Ancak platformun veya buna bağlı ekipman alımlarının Samsung’un 2028 hedefi doğrultusunda yüksek hacimli kullanıma hazır olacağını kanıtlamıyor. 18

Daha büyük formata geçiş için açıklanan takvim daha uzun vadeli: ASML ile TSMC’nin girişimi, 2031’de 12 inçlik maskeler için pilot üretim hattı kurulmasını, ileri üretim düğümlerinde kullanılacak litografi sistemlerinin ise 2033’te tam hazır olmasını hedefliyor. Şirketlere göre o zamana kadar High-NA üretiminde mevcut 6 inçlik maskeler kullanılacak. 19

Yakın vadede mevcut EUV sistemlerine olan talep de önemli

High-NA, uzun vadeli bir büyüme fırsatı. ASML’nin bugün sattığı EUV sistemlerine yönelik talep de yakın vadede şirket için önem taşıyor. Reuters’a göre fiyatı yaklaşık 200 milyon dolar olan mevcut EUV sistemleri 2027 sonuna kadar neredeyse tamamen satılmış durumda. 33

ASML, geleneksel düşük NA EUV kapasitesini 2027’de 2026’ya kıyasla %30 artırmayı planladığını; 2028 içinse buna ek bir %30 artışı hâlâ değerlendirdiğini açıkladı. Talebi karşılamak ve planlanan kapasite artışını hayata geçirmek, High-NA fırsatının yanı sıra şirketin yakın dönem performansı açısından da izlenecek başlıklar. 40

Açıklanan planlar hangi soruları yanıtsız bırakıyor?

Kamuya açıklanan kullanım tarihleri High-NA siparişlerinin toplamını, teslimat takvimini veya planların gelire ne hızla dönüşeceğini göstermiyor. Bir milyon wafer verisi de yalnızca ticari üretimi değil, farklı hazırlık ve üretim aşamalarını kapsıyor. Bu nedenle benimsenme takvimini doğrudan satış tahminine çevirmek mümkün değil. 171819

Rekabet de izlenmesi gereken başlıklardan biri, ancak mevcut bilgiler sınırlı. Bir kaynak, Çinli SMEE şirketinin DUV segmentinde alternatifler geliştirmeye çalıştığını aktarıyor. Fakat sağlanan haberler bu sistemlerin sevkiyat hacmini ölçmüyor veya ASML ekipmanlarının yerini aldığını göstermiyor. Dolayısıyla rekabetin ASML’nin işine olası etkisinin boyutu bu bilgilerle belirlenemiyor. 38

Hissenin değerlemesi de yatırımcıların gecikmelere veya beklentinin altında kalan siparişlere vereceği tepkiyi etkileyebilir. Ancak sağlanan kaynaklar güvenilir, tek bir değerleme ölçütü sunmadığından hisse fiyatının gelecekteki büyümeyi ne ölçüde yansıttığını kesin biçimde değerlendirmek mümkün değil. En temkinli sonuç şu: Müşteri planları High-NA için umut verici bir benimsenme işareti; fakat satış, kâr marjı veya hisse getirisi garantisi değil.