Çin ile Avrupa Birliği (AB), 8-9 Ekim 2026’da Pekin’de düzenlenen Ticaret ve Yatırım İstişareleri’nde 16 maddelik bir sonuç listesi açıkladı. Görüşmeler hibrit araç ticareti, inverterlere pazar erişimi ve ihracat izinleri gibi başlıklarda ilerleme sağladı; ancak kapsamlı ve uygulama ayrıntıları belirlenmiş bir ticaret anlaşması ortaya çıkarmadı.
1
33
44
Görüşmelerden ne çıktı?
Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao ile Avrupa Komisyonu Ticaretten Sorumlu Üyesi Maroš Šefčovič’in katıldığı görüşmelerde ticaret ve yatırımın yanı sıra ihracat kontrolleri, fikrî mülkiyet ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) konuları ele alındı. Taraflar görüşmeleri verimli olarak nitelendirdi ve daha istikrarlı, dengeli ekonomik ilişkiler için çalışmayı sürdürme konusunda uzlaştı.
1
33
Ancak açıklanan sonuçların bir bölümü, somut değişikliklerin yürürlüğe girdiğini değil, tarafların bir konuda anlaştığını veya görüşmelere devam edeceğini gösteriyor. Mevcut açıklamalar, önerilen değişikliklerin tamamının uygulamaya konduğunu ortaya koymuyor.
1
4
44
Hibrit araçlarda ortak anlayış, farklı açıklamalar
Çin ve AB, hibrit araç ticaretinde DTÖ kurallarıyla uyumlu bir anlayışa vardıklarını duyurdu. Çin tarafının açıklamasında ihracatın ne kadar azaltılacağına ilişkin bir rakam yer almadı.
1
4
Šefčovič ise düzenlemenin Çin’in AB’ye hibrit ve şarj edilebilir hibrit araç ihracatını yarıdan fazla azaltabileceğini söyledi. Reuters’ın haberine göre Komiser, dört yılda birkaç milyon aracın ihracatının önlenebileceğini belirtti. Ancak mevcut açıklamalar, bu sonuca hangi mekanizmayla ulaşılacağını veya tarafların aynı değerlendirmeyi nasıl yaptığını ayrıntılandırmıyor.
2
3
Dolayısıyla “yarıdan fazla” ifadesi, iki tarafın da aynı ayrıntıyla doğruladığı yayımlanmış bir uygulama formülü değil; AB Komiseri’nin olası etkiye ilişkin açıklaması. Mevcut kaynaklar bir anlayışa varıldığını destekliyor, ancak düzenlemenin kapsamını ve işleyişini netleştirmiyor.
1
2
4
İnverterlerde görüşme var, kısıtlamaların kalktığına dair açıklama yok
Taraflar, AB’nin inverterlere pazar erişimini etkileyen kısıtlamalarını görüşmeyi kabul etti. Temiz teknoloji açısından önemli bir ürün olan inverterler, Çinli tedarikçiler için AB pazarına erişim başlıklarından biri. Ancak haberler, AB’nin mevcut kısıtlamaları kaldırdığını bildirmiyor.
5
Görüşmelerin arka planında, AB’nin mayıs ayında “yüksek riskli” olarak sınıflandırılan ülkelerden gelen inverterleri kullanan büyük ölçekli güneş enerjisi projelerine kamu finansmanı verilmesini kısıtlaması bulunuyor. Reuters’a göre bu önlem, ağırlıklı olarak Çin’de üretilen ürünleri etkiliyor ve kamu desteğine uygunlukla ilgili; Çin inverterlerinin tüm ithalatına yönelik genel bir yasak değil.
17
Bu nedenle görüşmeler, konuyu ele almak için bir kanal açıyor; fakat hangi pazar erişimi taahhüdünün verildiği veya politikanın uygulanmasında ne gibi değişiklikler yapılacağı henüz belli değil.
5
17
Tarifeler ve ihracat lisansları gündemde kalıyor
Ortak açıklamaya ilişkin haberlerde, tarafların bazı ürünlerde olası tarife indirimlerini görüşmeyi sürdüreceği belirtiliyor. Bu, tarife indirimlerinin yürürlüğe girdiği anlamına değil, müzakerelerin devam edeceğine işaret ediyor.
1
44
Taraflar ayrıca nadir toprak elementleri, kalıcı mıknatıslar ve çift kullanımlı ürünler için ihracat lisans süreçlerini kolaylaştırma sözü verdi. Mevcut bilgiler lisans kolaylaştırma taahhüdünden söz ediyor; ihracatın sınırsız hâle geldiğini veya ayrıntılı, karşılıklı bir sürecin belirlendiğini göstermiyor.
44
Sırada ne var?
Taraflar istişare mekanizmasını sürdürme ve üçüncü toplantıyı Mart 2027’de yapma konusunda anlaştı. Ocak 2027’de bakanlar düzeyinde bir video konferans düzenlenmesinin de planlandığı bildirildi.
32
51
Asıl sınav, bu geniş çerçeveli mutabakatların açık ve doğrulanabilir uygulama düzenlemelerine dönüşüp dönüşmeyeceği olacak. Şimdilik Pekin görüşmeleri diyaloğun devamı açısından ilerleme sağladı; hibrit araç ihracatının sınırları, inverterlere erişim ve diğer ticaret önlemlerinin uygulama ayrıntıları ise netleşmiş değil.
1
2
5