Vietnam, Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) üyeliğinin 20. yılını 5 Kasım 2026’da Cenevre’de düzenlenen bir etkinlikle andı. Törenin öne çıkan verisi, DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala’nın açıklamasıydı: Vietnam’ın mal ihracatı ve ithalatı üyelikten bu yana ayrı ayrı yaklaşık altı katına çıkmıştı. Aynı dönemde yıllık ortalama GSYH büyümesi de yaklaşık yüzde 6 olarak aktarıldı.
4
11
Anma etkinliği, Vietnam’ın üçüncü Ticaret Politikası Gözden Geçirmesi’yle aynı dönemde yapıldı. Bu düzenli DTÖ incelemeleri, üyelerin ticaret politikaları ve uygulamalarını şeffaflık amacıyla değerlendirdiği oturumlar.
16
Ticaret büyümesi ve entegrasyon mesajı
Vietnam Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, üyeliğin 20. yılı dolayısıyla 5 Kasım’da bir konferans ve iş forumu düzenledi. Okonjo-Iweala burada Vietnam’ın kalkınma performansını överek ihracat ve ithalattaki yaklaşık altı katlık artışa dikkat çekti.
4
11
Vietnamlı yetkililer üyeliği, ülkenin yenilenme ve dışa açılma süreciyle bağlantılı stratejik bir tercih olarak tanımladı. Büyükelçi Mai Phan Dung, Vietnam’ın DTÖ’nün çok taraflı ticaret sistemindeki merkezi rolünü desteklemeyi sürdürdüğünü belirtti. Vietnam kaynakları, son yirmi yıldaki ekonomik entegrasyonu kurumsal reformlar, ticaretin genişlemesi ve yabancı yatırımların çekilmesiyle de ilişkilendirdi.
10
14
Üçüncü ticaret politikası incelemesinde ne oldu?
İnceleme, 4 ve 6 Kasım’da DTÖ’nün Cenevre’deki merkezinde gerçekleştirildi. Oturumlara Samoa’nın DTÖ Daimi Temsilcisi Büyükelçi Nella Pepe Tavita-Levy başkanlık etti; Güney Kore’nin DTÖ Daimi Temsilcisi Büyükelçi Seongmee Yoon tartışmacı olarak görev aldı. Bir habere göre DTÖ üyelerinden 40’tan fazla sunum yapıldı.
2
9
Vietnam, incelemeyi yalnızca bir şeffaflık yükümlülüğü olarak değil; elde edilen sonuçları değerlendirme, diğer üyelerin görüşlerini dinleme ve gelişime açık alanları belirleme fırsatı olarak sundu.
2
16
Avrupa Birliği de incelemeye katılımı memnuniyetle karşıladı; sürecin ilerlemeyi tanımaya, politikaları açıklığa kavuşturmaya ve daha fazla çalışma gerektiren alanları saptamaya imkân verdiğini belirtti. AB ile Vietnam ilişkileri, 29 Ocak 2026’da Kapsamlı Stratejik Ortaklık düzeyine yükseltilmişti.
1
31
Ayrıntılarda kaynakların sınırı
Mevcut kaynaklar, ticaretteki büyümeyi, reform ve ekonomik entegrasyon vurgusunu ve Vietnam’ın DTÖ merkezli ticaret sistemine desteğini doğruluyor. Ancak Okonjo-Iweala’ya atfedilen pazar ve tedarik kaynaklarını çeşitlendirme, katma değeri artırma ve yerli şirketlerle yabancı yatırımlı firmalar arasındaki bağları güçlendirme gibi önerilerin tümü, eldeki alıntılarda teyit edilmiyor.
3
10
11
Benzer şekilde, AB açıklamasının mevcut bölümü; belirli düzenleme taslakları, kozmetik veya gıda güvenliği kurallarına ilişkin kısa bildirim süreleri, bildirim eksikleri, pazara erişim başlıkları ya da Devlet Alımları Anlaşması’na olası katılım konusunda soruda sıralanan ayrıntıları doğrulamıyor. Vietnam’ın inceleme sonunda üyelerin geri bildirimlerini mevzuat değişikliklerinde kullanacağına dair somut taahhütler de sağlanan haber parçalarında teyit edilmiş değil. Bu ayrıntılar, ilgili tam açıklama ve inceleme kayıtları görülmeden kesinleşmiş bilgi gibi sunulmamalı.
1
2
Eldeki kanıtların desteklediği temel sonuç şu: Vietnam, üyeliğin 20. yılını ticaret artışı ve ekonomik entegrasyon vurgusuyla kutladı; üçüncü inceleme ise üyelerin ülkenin ticaret politikalarını değerlendirmesi ve açıklık talep etmesi için resmî bir zemin oluşturdu. Daha ayrıntılı öneri, eleştiri ve taahhütler içinse mevcut kaynaklar yeterli değil.