Rusya, 29–30 Ekim’de ülkeye ve özellikle Moskova bölgesine yönelen iki büyük İHA dalgası bildirildiğini açıkladı. Savunma Bakanlığı ilk gece 1.214 İHA’nın engellendiğini öne sürerken, ertesi gün yayımlanan ayrı bir haberde 1.043 İHA’nın daha düşürüldüğü iddiası yer aldı. Bu toplamlar ve bölgelere ilişkin sayılar resmî açıklamalara dayanıyor; bağımsız olarak doğrulanmış sayımlar değil.
17
25
37
Aynı dönemde Moskova çevresinde hava ulaşımı aksadı, Samara bölgesindeki bir rafineride yangın çıktığı bildirildi ve Rusya’nın Ukrayna’daki saldırılarında can kayıpları yaşandı. Mevcut haberlerdeki ayrıntılar ise bazı noktalarda farklılık gösteriyor.
Rusya ilk gece için rekor sayı açıkladı
Rusya Savunma Bakanlığı, 28–29 Ekim gecesi hava savunma sistemlerinin 1.214 Ukrayna İHA’sını engellediğini bildirdi. Bloomberg bu sayının 19 bölgeyi kapsadığını aktarırken Anadolu Ajansı 20 bölgeden söz etti. Bu nedenle bölge sayısı kesinleşmiş bir bilgi gibi değil, ilgili haberlerin aktardığı biçimiyle ele alınmalı.
17
37
Anadolu Ajansı, 1.214’lük toplamı Rusya’nın açıkladığı yeni bir rekor olarak nitelendirdi ve önceki rekorun 20 Eylül’de bildirilen 1.110 İHA olduğunu yazdı. Bakanlık ayrıca Başkurdistan ve Udmurtya üzerinde de İHA’ların engellendiğini söyledi. Bloomberg’e göre bu bölgeler Ukrayna’ya 1.000 kilometreden daha uzakta.
17
37
30 Ekim’de yayımlanan başka bir haberde Rusya’nın 1.043 İHA’yı engellediği iddiası yer aldı. Ancak eldeki haber metni bu sayının kaç bölgeyi kapsadığını veya önceki gecenin verileriyle aynı zaman aralığı ve ölçütlere dayanıp dayanmadığını açıklamıyor.
25
Moskova’ya yönelen iki dalga uçuşları aksattı
Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, 28 Ekim saat 20.30 ile 29 Ekim sabahı 07.00 arasında Moskova bölgesine doğru 613 İHA’nın ilerlediğini söyledi. Açıklamalarına dayanan bir haberde, bunların 231’inin başkente yaklaşırken düşürüldüğü aktarıldı.
41
Sobyanin, sonraki gece ise bölgeye 862 İHA’nın yöneldiğini; 170’inin Moskova’ya yaklaşırken vurulduğunu, çoğunun ise daha uzaktaki savunma hatlarında engellendiğini bildirdi.
22
Saldırılar hava ulaşımını da etkiledi. 30 Ekim tarihli bir habere göre Moskova havalimanlarında 223 uçuş iptal edildi, 233 uçuş ertelendi. Bu, toplam 456 etkilenen uçuş anlamına geliyor; 460’tan fazla uçuşun ertelendiği anlamına gelmiyor.
18
Novokuibışevsk rafinerisinde yangın bildirildi
30 Ekim gecesi Rusya’nın Samara bölgesindeki Novokuibışevsk rafinerisinde yangın çıktığı bildirildi. Haberlerde tesis, Rosneft’e ait ve Rus askerî uçaklarında kullanılan jet yakıtını üreten bir rafineri olarak tanımlandı. Ancak Kyiv Independent olası saldırıyı bağımsız olarak doğrulayamadığını yazdı; Meduza da bölge yetkililerinin rafineriye saldırı düzenlendiğini teyit etmediğini aktardı.
28
44
22
Ukraynalı İHA üreticisi Fire Point, Ukrayna kuvvetlerinin tesise FP-1 tipi İHA’larla saldırdığını ve rafineri sahasında, dizel yakıtın hidroişlem ünitesi de dâhil olmak üzere, birden fazla isabet kaydedildiğini söyledi. Bu ayrıntılar şirketin açıklamasına dayanıyor; bağımsız olarak doğrulanmış bulgular değil. Ayrı bir haberde rafinerinin tasarlanan yıllık işleme kapasitesi yaklaşık 8,8 milyon ton olarak verildi.
21
26
EuroMaidan Press’in aktardığına göre saldırı, Wall Street Journal’ın Ukrayna’nın ABD Başkanı Donald Trump’ın baskısı nedeniyle rafinerilere yönelik saldırılara ara verdiği yönündeki haberinden saatler sonra gerçekleşti. Bu, söz konusu haberlerin aktardığı bir iddiadır; eldeki bilgiler iddia edilen aranın ne zaman başlayıp hangi koşullarda verildiğini bağımsız biçimde ortaya koymuyor.
21
Ukrayna’daki Rus saldırılarında en az 19 kişi öldü
Reuters, Dnipro kentindeki kalabalık bir tren peronuna düzenlenen Rus İHA saldırısında en az 14 kişinin öldüğünü bildirdi. İki başka kentte gündüz düzenlenen saldırılarda da beş kişinin hayatını kaybettiği aktarıldı; böylece bu üç kentteki can kaybı en az 19 oldu. Reuters’ın aynı haberinde, daha sonra Kyiv’e düzenlenen bir füze saldırısında bir kişinin öldüğü ve toplam can kaybının en az 20’ye çıktığı da belirtildi.
1
Rakamlar neyi gösteriyor, neyi doğrulamıyor?
Haberler, Rus yetkililerin ve Moskova Belediye Başkanı’nın açıklamalarını, ayrıca bildirilen ulaşım aksamalarını ve hasarı aktarıyor. Ancak Rus makamlarının engellendiğini saydığı her İHA’nın bağımsız biçimde doğrulandığını göstermiyor. İlk gece için verilen toplamın 19 mu yoksa 20 bölgeyi mi kapsadığı konusunda da haberler farklı; 30 Ekim’deki 1.043 iddiasının bölgesel kapsamı ise eldeki bilgilerle doğrulanamıyor.
17
25
37
Rafineri haberi de benzer bir dikkat gerektiriyor: Yangın bildirildi, ancak saldırının bağımsız doğrulamasının sınırlı olduğu açıkça belirtildi. Fire Point’in kullanılan İHA’lar ve hasar gören ünite hakkındaki açıklaması da şirketin iddiası olarak değerlendirilmelidir.
21
22
28