Michael Burry, Ray Dalio ve Singapur’un devlet yatırım şirketi Temasek’in yatırım yöneticisi Rohit Sipahimalani’nin uyarıları aynı kırılganlığa işaret ediyor: Yapay zekâ altyapısı büyürken borç da giderek daha önemli bir finansman kaynağı hâline geliyor. Beklenen getiriler gelmez veya krediye erişim zorlaşırsa bu durum piyasaları daha savunmasız bırakabilir. Ancak bu açıklamalar, 2027’de piyasaların kesin olarak çökeceği yönünde ortak bir tahmin değil; olası risklere dair uyarılar.
1
17
20
24
Üç yatırımcı hangi risklere dikkat çekiyor?
Burry: Piyasada rehavet ve kırılgan finansman
Burry, piyasa havasını 2000’deki dot-com çöküşü ve 2008 finansal krizinden önceki dönemlerle karşılaştırdı. Mevcut ruh hâlini “inkâr” aşaması olarak nitelendirdi ve bu aşamanın geçmişte altı ila dokuz ay sürdüğünü söyledi. Bu, geçmiş dönemlere ilişkin bir benzetme; yeni bir çöküş için güvenilir bir geri sayım değil.
7
Burry’nin kaygısı yalnızca hisse senedi fiyatlarıyla sınırlı değil. Yapay zekâ altyapısıyla bağlantılı özel kredi yatırımlarına ve özel sermaye şirketlerinin sahip olduğu sigortacıların portföylerindeki varlıklara da dikkat çekiyor. Likiditesi düşük kredilerin değerini ölçmek zor olabilir. Burry’nin tarif ettiği risk, yapay zekâ harcamaları veya gelirleri zayıflarsa finansman sorunlarının birbirine bağlı piyasa aktörlerine yayılabilmesi.
13
Dalio: Borç ve faizler yapay zekâ yatırımlarını sınayabilir
Dalio, yapay zekâyı yatırımların büyük ölçüde borçla finanse edilmesine dikkat çekerek “klasik bir balon” olarak tanımladı. Faizlerin yükselmesi ve yatırımcıların varlıklarını nakde çevirme ihtiyacının artması, piyasayı kırılma noktasına yaklaştırabilir uyarısında bulundu.
17
Dalio ayrıca ABD’nin üç yıl içinde bir borç kriziyle karşılaşabileceğini söyledi. Bu, kamu borcuna ilişkin ayrı bir uyarı; yapay zekâ yatırımlarının finansmanına dair kaygısıyla aynı iddia değil.
18
Temasek: Yapay zekâ işlemlerinin tersine dönmesi risk, ama yakın vadeli kesin beklenti değil
Temasek’in yatırım yöneticisi Rohit Sipahimalani, yapay zekâya yönelik piyasa anlatısının tersine dönmesini piyasalar için en büyük risk olarak nitelendirdi. Güvenlik kaygıları, düzenlemeler veya 2027 ilerlerken son kullanıcıların yeterli getiri görememesi bu süreci tetikleyebilir.
20
Sipahimalani, böyle bir tersine dönüşü yakın vadede beklemediklerini, ancak 2027’de piyasalarda dalgalanma yaşanabileceğini de söyledi. Yani sözleri, olası bir geri çekilmeye karşı temkinli olmayı anlatıyor; bunun kesinlikle yaşanacağı tahminini değil.
24
Borçlanma rakamları neden önemli, neyi kanıtlamıyor?
AFP’nin haberine göre teknoloji sektörünün borçlanması 2024’te yok denecek kadar azken 2026’nın ilk dokuz ayında yaklaşık 500 milyar dolara ulaştı. Google, Meta, Amazon ve Microsoft gibi büyük teknoloji şirketleri yapay zekâ için gereken çip, sunucu ve veri merkezlerini finanse etmek üzere borçlanıyor. AFP, Goldman Sachs’a atıfla 2027 için 1,2 trilyon dolarlık bir tahmin de aktardı.
32
Ancak bu rakamın neyi ölçtüğünü belirtmek önemli: AFP bunu borçlanma tahmini olarak aktarırken başka bir haberde 1,2 trilyon dolar, yapay zekâ altyapısına yapılması beklenen yatırım olarak tanımlanıyor. Tanımlar tutarlı biçimde ortaya konmadığı için bu tutarı doğrulanmış yeni borç ihracı tahmini gibi sunmak doğru olmaz.
32
37
Temel kaygı koşullu: Altyapı yatırımları daha fazla borca dayandıkça, yüksek faizler veya beklentilerin altında kalan gelirler projelerin finansmanını zorlaştırabilir ve beklenen getirileri sorgulatabilir. Dalio borç ve faizlere, Burry finansman ağındaki bağlantılı kırılganlıklara, Sipahimalani ise kullanıcıların yapay zekâdan yeterli değer elde edip edemeyeceğine odaklanıyor.
1
13
17
20
2027’de hangi göstergeler izlenebilir?
Asıl sınav, yapay zekâdan elde edilen gelir ve getirilerin altyapı kurulumunun maliyetine yetişip yetişememesi. Sipahimalani, son kullanıcıların yeterli getiri görememesini yapay zekâya yönelik piyasa anlatısının zayıflamasına yol açabilecek olasılıklardan biri olarak özellikle belirtti. Bu nedenle şirketlerin harcama, finansman ve gerçekleşen getiriler hakkındaki açıklamaları izlenmeye değer. Ancak bu veriler tek başına geniş çaplı bir piyasa düşüşünün geleceğini kanıtlamaz.
20
Üç uyarı, olası bir piyasa sarsıntısına giden farklı yolları tarif ediyor: Burry rehavete ve kredi piyasasındaki kırılganlıklara, Dalio borç ve faizlere, Temasek ise yapay zekâ iş gerekçesi beklentileri karşılamazsa yatırımcı ilgisinin zayıflamasına dikkat çekiyor. Bunlar piyasanın hassas noktalarını gösteriyor; olası bir çöküşün zamanını veya kesinliğini ortaya koymuyor.