Avrupalı bankalardan 17,5 milyar dolarlık kredi riski transferi hamlesi

Avrupa’nın büyük bankaları, kredileri satmadan kredi temerrüdü riskinin bir bölümünü dış yatırımcılara devretmek için önemli risk transferi (significant risk transfer, SRT) işlemlerine hız veriyor. Santander, BBVA ve Deutsche Bank’ın birlikte en az 17,5 milyar dolarlık kredi maruziyetine bağlı işlemler üzerinde çalıştığı bildiriliyor. Amaç, seçilmiş kredi portföyleri için ayrılan düzenleyici sermayeyi azaltırken yeni kredi verme kapasitesini korumak. Üç banka da habere konu özel işlemler hakkında yorum yapmadı. 1

Gündemdeki işlemler

Santander: farklı ülkelerde, farklı kredi türlerinde beş olası işlem

Santander’ın görüştüğü bildirilen işlemler arasında şunlar yer alıyor:

• Birleşik Krallık’taki ticari gayrimenkul ve proje finansmanı kredilerinden yaklaşık 1,4 milyar sterlin;
• Yaklaşık 3 milyar avroluk İspanyol konut kredilerine dayalı, fonlama gerektirmeyen bir kredi koruması işlemi;
• Brezilya’daki küçük ve orta ölçekli işletmelere verilen yaklaşık 12 milyar Brezilya reali (yaklaşık 2,3 milyar dolar) tutarındaki krediler;
• Meksika kredilerine bağlı olası bir işlem. 1

Bu yaklaşımın dikkat çeken yanı, tek bir kredi segmentine odaklanmaması. Banka; gayrimenkul, konut kredisi ve ticari kredilerde, birden çok ülkede SRT kullanmayı değerlendiriyor. Daha önceki haberlerde Santander’ın Birleşik Krallık ticari gayrimenkul ve ABD şirket kredisi portföyleri için de sermaye rahatlatıcı işlemler planladığı aktarılmıştı. 3

BBVA: büyük şirketlerden küçük işletmelere

BBVA’nın, büyük şirketlere kullandırılmış yaklaşık 5 milyar avroluk (yaklaşık 5,8 milyar dolar) kredilere bağlı bir SRT üzerinde çalıştığı bildiriliyor. Bankanın ayrıca daha küçük şirketlere yönelik kredi portföyünü kapsayan ayrı bir işlem planladığı belirtiliyor. 1

Deutsche Bank: büyük şirket kredilerinde yaklaşık 4 milyar dolar

Deutsche Bank’ın, büyük şirket kredilerinden yaklaşık 4 milyar dolarlık bir portföye bağlı SRT’yi yatırımcılara pazarlamaya başladığı bildirildi. 1

SRT tam olarak nasıl işler?

SRT, çoğunlukla sentetik menkul kıymetleştirme şeklinde kurulur. Banka kredilerin sahibi olmaya, tahsilatını yapmaya ve müşteri ilişkisini yürütmeye devam eder. Ancak belirli bir zarar katmanına ilişkin temerrüt riskini; garanti ya da türev benzeri bir kredi koruması yoluyla yatırımcılara devreder.

Yatırımcılar, borçluların temerrüde düşmesi hâlinde tanımlanmış zarar katmanını —çoğu zaman alt sıradaki veya orta riskli dilimi— üstlenmeyi kabul eder. Bunun karşılığında ücret alırlar. Böylece krediler bankanın bilançosunda kalırken kredi riskinin bir kısmı dışarı taşınmış olur. 7

Düzenleyici açıdan belirleyici mesele, riskin gerçekten yeterince anlamlı bir bölümünün devredilip devredilmediğidir. Denetim otoriteleri bu şartın karşılandığını kabul ederse banka, risk ağırlıklı varlıklarını azaltabilir ve ana sermaye kalemi olan CET1 (Common Equity Tier 1) açısından rahatlama elde edebilir. Bu da hisse ihraç etmeden, kredi portföyünün tamamını satmadan veya bilançosunu küçültmeden sermayeyi yeni krediler ya da başka kullanım alanları için serbest bırakabilir. 67

Bankalar neden şimdi SRT’ye yöneliyor?

SRT, bankalara hem müşteri ilişkilerini hem de kredi verme kapasitesini koruyarak sermaye gereksinimlerini yönetme imkânı sunuyor. Bu özellik, ticari gayrimenkul veya KOBİ kredileri gibi beklenen zararların ya da düzenleyici risk ağırlıklarının hızlı artabileceği alanlarda özellikle önemli olabilir. 6

Yatırımcı tarafında ise cazibe, belirli bir ilk zarar ya da ara risk dilimini üstlenme karşılığında daha yüksek getiri potansiyeli. Örneğin Manulife CQS Investment Management’ın, yaklaşık 1 milyar dolar büyüklüğünde bir düzenleyici sermaye rahatlatma fonu için yaklaşık %13 iç getiri oranı hedeflediği bildirilmişti. Bu, hedeflenen bir oran olup garanti edilmiş getiri anlamına gelmiyor. 17

Kurumsal yatırımcıların stratejiye ilgisi de sürüyor. Abu Dhabi Investment Authority ile Christofferson Robb & Co., SRT işlemlerine ve CRC’nin yönettiği diğer stratejilere yatırım yapacak bir fon kurduklarını duyurdu. 28

Esas takas: bankaya sermaye rahatlığı, yatırımcıya yoğunlaşmış risk

SRT’ler bankayı sermaye bakımından daha verimli hâle getirebilir; ancak borçluların temerrüde düşme riskini ortadan kaldırmaz. İşlem, olası zararların belirli bir kısmını ilk olarak kimin taşıyacağını değiştirir.

Bu nedenle izlenmesi gereken başlıca riskler şöyle:

• Portföy kredi riski: Faizlerin yüksek kalması, ekonomik koşulların zayıflaması veya tedarik zinciri aksaklıkları; özellikle ticari gayrimenkul, KOBİ ve şirket kredilerinde borçlu baskısını artırabilir.
• Modelleme ve fiyatlama riski: Yatırımcıların portföy kalitesini, krediler arasındaki ilişkiyi ve zararların kendi risk dilimine ulaşma olasılığını doğru değerlendirmesi gerekir. Talebin güçlü olması, disiplinli fiyatlama ihtiyacını azaltmaz.
• Düzenleyici kabul riski: Sermaye rahatlığı, denetim otoritelerinin anlamlı risk transferinin gerçekleştiğini kabul etmesine bağlıdır. Düzenleyici, yapıya itiraz edebilir veya beklenen faydayı azaltacak değişiklikler talep edebilir. 7
• Finansal sistemde şeffaflık: Kredi riski düzenlemeye tabi bankalardan sigorta şirketleri, fonlar ve diğer yatırımcılara kayabilir. Bu durum sistemi otomatik olarak daha kırılgan yapmaz; ancak toplam risk maruziyetini görmeyi ve karşılaştırmayı zorlaştırabilir.

Bu işlem trafiği ne anlatıyor?

Bildirilen 17,5 milyar dolarlık işlem hattı, SRT’lerin büyük Avrupa bankaları için yalnızca sorunlu varlıklara özgü dar bir araç olmaktan çıkıp pratik bir bilanço yönetimi yöntemi hâline geldiğine işaret ediyor. Santander’ın çok ülkeli yaklaşımı, BBVA’nın büyük şirketler ve küçük işletmeler için planladığı işlemler ile Deutsche Bank’ın büyük şirket kredilerine odaklanan işlemi aynı mantıkta buluşuyor: Kredi portföyünü koru, belirli zarar katmanını devret ve sermaye rahatlığı sağlamaya çalış. 1

Yine de temel bir çekince var: Bunlar, nihai koşulları kamuya açıklanmamış özel işlemler olarak bildiriliyor. Her banka için ekonomik sonuç; yatırımcıların talep edeceği fiyatlamaya, devredilecek risk diliminin ayrıntılarına ve düzenleyicinin sermaye uygulamasını kabul edip etmeyeceğine bağlı olacak. 17