Sadece birkaç gün sonra, 9 Haziran'da OpenAI de çağrıya katıldı. CEO Sam Altman ve baş bilim insanı Jakub Pachocki tarafından kaleme alınan bir notta, "gerektiğinde sınır ötesi gelişimi yavaşlatmak da dahil olmak üzere koordineli eylemi" mümkün kılmayı hedefleyen küresel bir örgüt kurulması önerildi . OpenAI, Mart 2028'e kadar yapay zeka sistemlerinin, insan araştırmacılarla birlikte kendi araştırmalarının önemli bir bölümünü yürütebileceğini öngördü . Normalde her konuda rekabet eden iki laboratuvarın bu ani uyumu dikkat çekiciydi ve hemen aynı anda patlak veren mali haberlerle daha da karmaşık bir hal aldı.
Anthropic'in Haziran 2026 müdahalesi, belirli bir teknik eşiğe odaklanmıştı: Yinelemeli kendini geliştirme (recursive self-improvement). Bu, yapay zeka sistemlerinin anlamlı bir insan müdahalesi olmadan kendi haleflerini özerk bir şekilde tasarlayabildiği, inşa edebildiği ve eğitebildiği noktadır .
Şirket, bu eşiğin henüz aşılmadığını ve kaçınılmaz olmadığını belirtmekle birlikte, "çoğu kurumun hazır olacağından daha erken gelebileceği" uyarısında bulundu . Anthropic'in analizine göre asıl tehlike, hız (pacing) sorunudur. Yapay zeka sistemleri, toplumun bunları anlama, düzenleme veya kontrol altına alma hızından daha hızlı bir şekilde kendilerini geliştirebilirse, insanların kontrolü kaybetme riski artar . Şirket, tam yinelemeli kendini geliştirmenin "insanların yapay zeka sistemleri üzerindeki kontrolünü kaybetme risklerini artırabileceğini" çünkü sistemler kendi haleflerini inşa ettiğinde, onları güvence altına alma, izleme ve davranışlarını şekillendirmeye yönelik mevcut mekanizmaların daha az güvenilir hale geldiğini belirtti .
Bu nedenle Anthropic'in önerisi koordinasyona odaklandı. Şirket, herhangi bir laboratuvarın tek taraflı eyleminin, rakipler yarışmaya devam ederse etkisiz kalacağını savundu. Bu yüzden ihtiyaç duyulan şey, tüm büyük laboratuvarların katılımıyla desteklenen, riskler toplumun yönetme kapasitesinin ötesine geçtiğinde sınır ötesi gelişimi yavaşlatabilecek veya geçici olarak durdurabilecek, paylaşılan ve doğrulanabilir bir mekanizmaydı . Anthropic CEO'su Dario Amodei daha önce Reddit'te yinelemeli kendini geliştirmenin 6 ila 12 ay içinde gelebileceğini öne sürerek çağrıya aciliyet kazandırmıştı .
OpenAI'in 9 Haziran 2026'da bir blog yazısıyla yayınlanan notu, Anthropic'in endüstri-koordinasyonu çerçevesinden bir adım daha ileri gitti. Açıkça, sınır ötesi gelişimde bir yavaşlamayı zorunlu kılma yetkisine sahip uluslararası bir örgüt çağrısında bulundu .
Notta, "Böyle bir örgütün hedeflerinden biri, toplumsal dayanıklılık, güvenlik ve uyumun (alignment) aynı hızda ilerleyebilmesi için, gerektiğinde sınır ötesi gelişimi yavaşlatmak da dahil olmak üzere, dünyanın koordineli eylemde bulunmasını mümkün kılmak olmalıdır" ifadeleri yer aldı .
Öneri, OpenAI'in "demokratik yönetişim" olarak adlandırdığı ilke etrafında şekillendi: Sınır ötesi yapay zeka için kuralları özel şirketler değil, demokratik hükümetler belirlemeliydi . OpenAI, 4 Haziran'da yayınladığı ayrı bir planda, ABD federal yönetişimi için üç aşamalı bir strateji özetlemişti: Eyalet düzeyindeki güvenlik yasalarını ulusal bir çerçevede birleştirmek, Yapay Zeka Standartları ve İnovasyon Merkezi'ni (CAISI) sınır ötesi yapay zeka güvenliği için birincil federal kurum olarak güçlendirmek ve ulusal güvenlik ile kamu güvenliği zorluklarını ele almak için daha geniş bir hükümet dayanıklılık planı harekete geçirmek .
Uluslararası denetim kurumu önerisinin zamanlaması anlamlıydı. Anthropic'in açıklamasından bir haftadan kısa bir süre sonra geldi ve tonuyla o kadar örtüştü ki, AI Weekly bu birleşik sinyalleri uluslararası düzenleyiciler için "doğrudan bir dayanak" olarak nitelendirdi .
Güvenlik konusundaki bu uyum, abartılması zor bir yapısal gerilimi maskeliyor. Her iki şirket de neredeyse aynı zaman diliminde tarihi halka arzlar peşinde koşuyor:
Anthropic, 1 Haziran 2026'da ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) gizli bir taslak S-1 kayıt beyanı sundu. Bu, şirketin 965 milyar dolar değerlemeyle 65 milyar dolarlık Series H fonlama turunu kapatmasından sadece günler sonra gerçekleşti . Başvuru, SEC incelemesinin ardından Anthropic'e halka açılma seçeneği verirken, analistler çıkışın 2026'nın ikinci yarısında yapılmasını bekliyor .
OpenAI ise 22 Mayıs 2026'da kendi gizli S-1 başvurusunu yaptı ve 8 Haziran'da başvuruyu alenen kabul ederek, en erken Eylül 2026'da Nasdaq'ta işlem görmeyi hedefliyor . Şirket, Mart 2026'daki 122 milyar dolarlık fonlama turunda 852 milyar dolar değer biçilmişti ve hedef halka arz değerlemesi 852 milyar dolardan 1 trilyon doların üzerine kadar uzanıyor . Goldman Sachs ve Morgan Stanley, baş sigortacılar olarak belirlendi .
Üçüncü bir yapay zeka devi olan SpaceX de Nisan 2026'da halka arz için gizli başvuru yapmıştı. Finans analistleri bu üç şirketi "3 trilyon dolarlık yapay zeka halka arz yarışı" olarak adlandırmaya başladı .
Bu durum, yapay zeka yönetişiminin kalbinde yer alan bir paradoks yaratıyor. Sınır ötesi laboratuvarlar, bir yandan gelişimin dış bir otorite tarafından yavaşlatılabilmesi gerektiğini savunurken, diğer yandan trilyon dolarlık değerlemeleri destekleyecek ticari ivmeyi göstermek için yarışıyor. Anthropic'in duraklama önerisi, kolektif eylem sorununun (collective-action problem) en açık kabulüdür: Bağlayıcı bir koordinasyon olmadan tek taraflı bir yavaşlama ticari olarak mantıksız olurdu . OpenAI'in kendi ticari konumlanması—Frontier kurumsal yapay zeka ajan hizmetini genişletmek, siber kapasiteye sahip modeller için kontrollü erişim stratejileri izlemek ve halka arza hazırlanmak—denklemin diğer yüzünü gösteriyor .
Yönetişim önerilerinin altında, her iki laboratuvarın da giderek daha açık bir şekilde tartışmaya istekli olduğu ortak bir teknik endişe yatıyor.
Yinelemeli kendini geliştirme, bir yapay zeka sisteminin kendi kodunu, mimarisini veya eğitim sürecini bağımsız olarak geliştirebildiği ve her yinelemenin daha yetenekli bir halef ürettiği senaryodur. Bu henüz bir gerçeklik değil, ancak yörünge hızla hızlanıyor. Anthropic, Claude'un artık kendi kod tabanına birleştirilen kodların %80'ini yazdığını açıkladı . Her iki laboratuvar da tamamen özerk kendini geliştirmenin mümkün hale gelmesi için aylar ila birkaç yıl arasında değişen zaman çizelgeleri öngörüyor .
Toplumsal hız (societal pacing) ise beraberindeki endişe. Anthropic'in raporu, kurumların—hükümetler, düzenleyici kurumlar, uluslararası anlaşmalar—yapay zeka yeteneklerindeki iyileşmelerden katbekat daha yavaş hareket ettiğini savunuyor . Yinelemeli kendini geliştirme, yönetişim buna yetişemeden gelirse, anlamlı bir denetim penceresi kapanabilir. OpenAI'in 9 Haziran açıklaması bunu açıkça yineledi: Küresel bir örgütün amacı, "toplumsal dayanıklılık, güvenlik ve uyumun aynı hızda ilerleyebilmesi için" yavaşlamayı mümkün kılmak olmalıdır .
Bu endişenin pratik sonuçları, ABD hükümetinin eylemlerinde şimdiden görülüyor. Mayıs 2026'da Beyaz Saray'ın, Anthropic, Google ve OpenAI'in her yeni sınır ötesi modelini piyasaya sürülmeden önce federal bir inceleme kuruluna sunmasını gerektiren bir plan hazırladığı bildirildi—dil modelleri için ilaç onay süreçlerine benzer bir sistem . 5 Mayıs 2026'da NIST'in CAISI birimi, ön yayın test programının artık her büyük Amerikan sınır ötesi yapay zeka laboratuvarını kapsadığını duyurdu. Buna Google DeepMind, Microsoft ve xAI ile yapılan yeni anlaşmalar da dahildi . OpenAI ve Anthropic, 2024'ten beri programın içindeydi ve Trump yönetiminin Yapay Zeka Eylem Planı'na uyum sağlamak için mevcut anlaşmalarını yeniden müzakere etti .
Her iki şirketin önerileri de aynı cevaplanmamış soruyu gündeme getiriyor ve mevcut kaynakların hiçbiri net bir yanıt vermiyor.
Anthropic'in argümanı koordinasyona dayanıyor. Haziran 2026 tarihli blog yazısında şirket, küresel yapay zeka gelişimini yavaşlatma yeteneğinin "muhtemelen iyi bir şey olacağını" ve herhangi bir mekanizmanın koordineli, doğrulanabilir ve tüm büyük laboratuvarlar tarafından desteklenmesi gerektiğini açıkça belirtti . Ancak bu, Anthropic'in büyüme yörüngesine olan güvene bağlı olan bir halka arza hazırlanırken, kendi eğitim çalışmalarından birini veya model çıkışını engelleyecek bağlayıcı bir kararı kabul edip etmeyeceği sorusunu açık bırakıyor.
OpenAI'in notu kurumsal önerisinde daha somuttu ancak benzer şekilde test edilmemişti. Durdurma yetkisine sahip küresel bir örgüt çağrısı kağıt üzerinde net . Ancak aynı şirket, agresif bir ticarileşme peşinde, kurumsal hizmetleri genişletiyor, siber kapasiteye sahip modellere seçici erişim sağlıyor ve ABD tarihinin en büyük teknoloji halka arzı olabilecek bir şeye doğru yarışıyor . OpenAI'in, uyum sağlamanın rakiplere pazar payı kaptırmak veya halka açık piyasa yatırımcılarını hayal kırıklığına uğratmak anlamına gelebileceği bir durumda bağlayıcı bir yavaşlamaya boyun eğip eğmeyeceği henüz test edilmemiş bir soru.
CAISI ile yapılan ön yayın test anlaşmaları, bir tür dış otoriteyi temsil ediyor, ancak bir modelin piyasaya sürülmesini engelleme yetkisinden yoksun . Tartışılan Beyaz Saray inceleme kurulu daha da ileri gidecek, ancak henüz kesinleşmiş değil . Her iki şirketin de şimdi desteklediği uluslararası örgüt henüz mevcut değil.
Haziran 2026'daki bu uyumun ortaya koyduğu şey, tartışmanın değiştiğidir. Dünyanın en değerli iki yapay zeka şirketi artık gelişimin yavaşlaması gerekebileceğini ve bunun için doğru mekanizmanın gönüllü endüstri kısıtlaması değil, dış otorite olduğunu alenen ifade etti. Bunun uygulanabilir bir yönetişim mi yoksa hızlanan ticari yarışın üzerine örtülen bir politika katmanı mı olacağına, halka arz saati tik tak işlerken önümüzdeki aylarda karar verilecek.
Sadece birkaç gün sonra, 9 Haziran'da OpenAI de çağrıya katıldı. CEO Sam Altman ve baş bilim insanı Jakub Pachocki tarafından kaleme alınan bir notta, "gerektiğinde sınır ötesi gelişimi yavaşlatmak da dahil olmak üzere koordineli eylemi" mümkün kılmayı hedefleyen küresel bir örgüt kurulması önerildi . OpenAI, Mart 2028'e kadar yapay zeka sistemlerinin, insan araştırmacılarla birlikte kendi araştırmalarının önemli bir bölümünü yürütebileceğini öngördü . Normalde her konuda rekabet eden iki laboratuvarın bu ani uyumu dikkat çekiciydi ve hemen aynı anda patlak veren mali haberlerle daha da karmaşık bir hal aldı.
Anthropic'in Haziran 2026 müdahalesi, belirli bir teknik eşiğe odaklanmıştı: Yinelemeli kendini geliştirme (recursive self-improvement). Bu, yapay zeka sistemlerinin anlamlı bir insan müdahalesi olmadan kendi haleflerini özerk bir şekilde tasarlayabildiği, inşa edebildiği ve eğitebildiği noktadır .
Şirket, bu eşiğin henüz aşılmadığını ve kaçınılmaz olmadığını belirtmekle birlikte, "çoğu kurumun hazır olacağından daha erken gelebileceği" uyarısında bulundu . Anthropic'in analizine göre asıl tehlike, hız (pacing) sorunudur. Yapay zeka sistemleri, toplumun bunları anlama, düzenleme veya kontrol altına alma hızından daha hızlı bir şekilde kendilerini geliştirebilirse, insanların kontrolü kaybetme riski artar . Şirket, tam yinelemeli kendini geliştirmenin "insanların yapay zeka sistemleri üzerindeki kontrolünü kaybetme risklerini artırabileceğini" çünkü sistemler kendi haleflerini inşa ettiğinde, onları güvence altına alma, izleme ve davranışlarını şekillendirmeye yönelik mevcut mekanizmaların daha az güvenilir hale geldiğini belirtti .
Bu nedenle Anthropic'in önerisi koordinasyona odaklandı. Şirket, herhangi bir laboratuvarın tek taraflı eyleminin, rakipler yarışmaya devam ederse etkisiz kalacağını savundu. Bu yüzden ihtiyaç duyulan şey, tüm büyük laboratuvarların katılımıyla desteklenen, riskler toplumun yönetme kapasitesinin ötesine geçtiğinde sınır ötesi gelişimi yavaşlatabilecek veya geçici olarak durdurabilecek, paylaşılan ve doğrulanabilir bir mekanizmaydı . Anthropic CEO'su Dario Amodei daha önce Reddit'te yinelemeli kendini geliştirmenin 6 ila 12 ay içinde gelebileceğini öne sürerek çağrıya aciliyet kazandırmıştı .
OpenAI'in 9 Haziran 2026'da bir blog yazısıyla yayınlanan notu, Anthropic'in endüstri-koordinasyonu çerçevesinden bir adım daha ileri gitti. Açıkça, sınır ötesi gelişimde bir yavaşlamayı zorunlu kılma yetkisine sahip uluslararası bir örgüt çağrısında bulundu .
Notta, "Böyle bir örgütün hedeflerinden biri, toplumsal dayanıklılık, güvenlik ve uyumun (alignment) aynı hızda ilerleyebilmesi için, gerektiğinde sınır ötesi gelişimi yavaşlatmak da dahil olmak üzere, dünyanın koordineli eylemde bulunmasını mümkün kılmak olmalıdır" ifadeleri yer aldı .
Öneri, OpenAI'in "demokratik yönetişim" olarak adlandırdığı ilke etrafında şekillendi: Sınır ötesi yapay zeka için kuralları özel şirketler değil, demokratik hükümetler belirlemeliydi . OpenAI, 4 Haziran'da yayınladığı ayrı bir planda, ABD federal yönetişimi için üç aşamalı bir strateji özetlemişti: Eyalet düzeyindeki güvenlik yasalarını ulusal bir çerçevede birleştirmek, Yapay Zeka Standartları ve İnovasyon Merkezi'ni (CAISI) sınır ötesi yapay zeka güvenliği için birincil federal kurum olarak güçlendirmek ve ulusal güvenlik ile kamu güvenliği zorluklarını ele almak için daha geniş bir hükümet dayanıklılık planı harekete geçirmek .
Uluslararası denetim kurumu önerisinin zamanlaması anlamlıydı. Anthropic'in açıklamasından bir haftadan kısa bir süre sonra geldi ve tonuyla o kadar örtüştü ki, AI Weekly bu birleşik sinyalleri uluslararası düzenleyiciler için "doğrudan bir dayanak" olarak nitelendirdi .
Güvenlik konusundaki bu uyum, abartılması zor bir yapısal gerilimi maskeliyor. Her iki şirket de neredeyse aynı zaman diliminde tarihi halka arzlar peşinde koşuyor:
Anthropic, 1 Haziran 2026'da ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) gizli bir taslak S-1 kayıt beyanı sundu. Bu, şirketin 965 milyar dolar değerlemeyle 65 milyar dolarlık Series H fonlama turunu kapatmasından sadece günler sonra gerçekleşti . Başvuru, SEC incelemesinin ardından Anthropic'e halka açılma seçeneği verirken, analistler çıkışın 2026'nın ikinci yarısında yapılmasını bekliyor .
OpenAI ise 22 Mayıs 2026'da kendi gizli S-1 başvurusunu yaptı ve 8 Haziran'da başvuruyu alenen kabul ederek, en erken Eylül 2026'da Nasdaq'ta işlem görmeyi hedefliyor . Şirket, Mart 2026'daki 122 milyar dolarlık fonlama turunda 852 milyar dolar değer biçilmişti ve hedef halka arz değerlemesi 852 milyar dolardan 1 trilyon doların üzerine kadar uzanıyor . Goldman Sachs ve Morgan Stanley, baş sigortacılar olarak belirlendi .
Üçüncü bir yapay zeka devi olan SpaceX de Nisan 2026'da halka arz için gizli başvuru yapmıştı. Finans analistleri bu üç şirketi "3 trilyon dolarlık yapay zeka halka arz yarışı" olarak adlandırmaya başladı .
Bu durum, yapay zeka yönetişiminin kalbinde yer alan bir paradoks yaratıyor. Sınır ötesi laboratuvarlar, bir yandan gelişimin dış bir otorite tarafından yavaşlatılabilmesi gerektiğini savunurken, diğer yandan trilyon dolarlık değerlemeleri destekleyecek ticari ivmeyi göstermek için yarışıyor. Anthropic'in duraklama önerisi, kolektif eylem sorununun (collective-action problem) en açık kabulüdür: Bağlayıcı bir koordinasyon olmadan tek taraflı bir yavaşlama ticari olarak mantıksız olurdu . OpenAI'in kendi ticari konumlanması—Frontier kurumsal yapay zeka ajan hizmetini genişletmek, siber kapasiteye sahip modeller için kontrollü erişim stratejileri izlemek ve halka arza hazırlanmak—denklemin diğer yüzünü gösteriyor .
Yönetişim önerilerinin altında, her iki laboratuvarın da giderek daha açık bir şekilde tartışmaya istekli olduğu ortak bir teknik endişe yatıyor.
Yinelemeli kendini geliştirme, bir yapay zeka sisteminin kendi kodunu, mimarisini veya eğitim sürecini bağımsız olarak geliştirebildiği ve her yinelemenin daha yetenekli bir halef ürettiği senaryodur. Bu henüz bir gerçeklik değil, ancak yörünge hızla hızlanıyor. Anthropic, Claude'un artık kendi kod tabanına birleştirilen kodların %80'ini yazdığını açıkladı . Her iki laboratuvar da tamamen özerk kendini geliştirmenin mümkün hale gelmesi için aylar ila birkaç yıl arasında değişen zaman çizelgeleri öngörüyor .
Toplumsal hız (societal pacing) ise beraberindeki endişe. Anthropic'in raporu, kurumların—hükümetler, düzenleyici kurumlar, uluslararası anlaşmalar—yapay zeka yeteneklerindeki iyileşmelerden katbekat daha yavaş hareket ettiğini savunuyor . Yinelemeli kendini geliştirme, yönetişim buna yetişemeden gelirse, anlamlı bir denetim penceresi kapanabilir. OpenAI'in 9 Haziran açıklaması bunu açıkça yineledi: Küresel bir örgütün amacı, "toplumsal dayanıklılık, güvenlik ve uyumun aynı hızda ilerleyebilmesi için" yavaşlamayı mümkün kılmak olmalıdır .
Bu endişenin pratik sonuçları, ABD hükümetinin eylemlerinde şimdiden görülüyor. Mayıs 2026'da Beyaz Saray'ın, Anthropic, Google ve OpenAI'in her yeni sınır ötesi modelini piyasaya sürülmeden önce federal bir inceleme kuruluna sunmasını gerektiren bir plan hazırladığı bildirildi—dil modelleri için ilaç onay süreçlerine benzer bir sistem . 5 Mayıs 2026'da NIST'in CAISI birimi, ön yayın test programının artık her büyük Amerikan sınır ötesi yapay zeka laboratuvarını kapsadığını duyurdu. Buna Google DeepMind, Microsoft ve xAI ile yapılan yeni anlaşmalar da dahildi . OpenAI ve Anthropic, 2024'ten beri programın içindeydi ve Trump yönetiminin Yapay Zeka Eylem Planı'na uyum sağlamak için mevcut anlaşmalarını yeniden müzakere etti .
Her iki şirketin önerileri de aynı cevaplanmamış soruyu gündeme getiriyor ve mevcut kaynakların hiçbiri net bir yanıt vermiyor.
Anthropic'in argümanı koordinasyona dayanıyor. Haziran 2026 tarihli blog yazısında şirket, küresel yapay zeka gelişimini yavaşlatma yeteneğinin "muhtemelen iyi bir şey olacağını" ve herhangi bir mekanizmanın koordineli, doğrulanabilir ve tüm büyük laboratuvarlar tarafından desteklenmesi gerektiğini açıkça belirtti . Ancak bu, Anthropic'in büyüme yörüngesine olan güvene bağlı olan bir halka arza hazırlanırken, kendi eğitim çalışmalarından birini veya model çıkışını engelleyecek bağlayıcı bir kararı kabul edip etmeyeceği sorusunu açık bırakıyor.
OpenAI'in notu kurumsal önerisinde daha somuttu ancak benzer şekilde test edilmemişti. Durdurma yetkisine sahip küresel bir örgüt çağrısı kağıt üzerinde net . Ancak aynı şirket, agresif bir ticarileşme peşinde, kurumsal hizmetleri genişletiyor, siber kapasiteye sahip modellere seçici erişim sağlıyor ve ABD tarihinin en büyük teknoloji halka arzı olabilecek bir şeye doğru yarışıyor . OpenAI'in, uyum sağlamanın rakiplere pazar payı kaptırmak veya halka açık piyasa yatırımcılarını hayal kırıklığına uğratmak anlamına gelebileceği bir durumda bağlayıcı bir yavaşlamaya boyun eğip eğmeyeceği henüz test edilmemiş bir soru.
CAISI ile yapılan ön yayın test anlaşmaları, bir tür dış otoriteyi temsil ediyor, ancak bir modelin piyasaya sürülmesini engelleme yetkisinden yoksun . Tartışılan Beyaz Saray inceleme kurulu daha da ileri gidecek, ancak henüz kesinleşmiş değil . Her iki şirketin de şimdi desteklediği uluslararası örgüt henüz mevcut değil.
Haziran 2026'daki bu uyumun ortaya koyduğu şey, tartışmanın değiştiğidir. Dünyanın en değerli iki yapay zeka şirketi artık gelişimin yavaşlaması gerekebileceğini ve bunun için doğru mekanizmanın gönüllü endüstri kısıtlaması değil, dış otorite olduğunu alenen ifade etti. Bunun uygulanabilir bir yönetişim mi yoksa hızlanan ticari yarışın üzerine örtülen bir politika katmanı mı olacağına, halka arz saati tik tak işlerken önümüzdeki aylarda karar verilecek.