Riyad’ın Washington mesajı: İran’a karşı kırmızı çizgi, bölgesel savaş için fren

Suudi tarafına göre İran yanlısı milislerin ülkenin enerji altyapısına ve diğer kritik hedeflere yönelik saldırıları kabul edilemez bir eşiği aşmıştı. Bu nedenle verilen karşılık, daha büyük bir savaş başlatma amacı taşımayan bir caydırıcılık hamlesi olarak sunuldu .

Prens Halid ayrıca Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın kişisel mesajını da iletti. Riyad’ın değerlendirmesine göre İran, bölgesel vekil güçleri üzerinden gerilimi kullanarak siyasi ve stratejik baskı kurmaya çalışıyor. Bununla birlikte Suudi Arabistan, bu yönteme karşılık verirken doğrudan ve kapsamlı bir savaşa sürüklenmek istemiyor .

Riyad ile Netanyahu arasında belirgin görüş ayrılığı

Görüşmede İsrail’in İran politikası da gündeme geldi. Prens Halid’in Vance’e, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun İran’la gerilimi tırmandırmaya çalıştığını; Suudi Arabistan’ın ise gerilimin düşürülmesini istediğini söylediği aktarıldı .

Bu değerlendirme, Riyad’ın bölgesel çatışmada İsrail’in tercih ettiği daha sert çizgiye çekilmek istemediğini gösteren önemli bir mesaj olarak öne çıktı. Suudi Arabistan bir yandan kendisine yönelik saldırıların yanıtsız kalmayacağını vurgularken, diğer yandan İsrail’in İran’la daha geniş bir çatışma yönündeki baskısının parçası olmak istemediğini Washington’a bildirdi .

İran’ın vekil güçleri üzerinden baskı sürecek mi?

Suudi yetkililer, İran’ın diplomatik temaslar veya olası açılımlar olsa bile Irak ve Yemen’deki vekil güçlerini baskı unsuru olarak kullanmayı sürdüreceğine inanıyor. Bu değerlendirmede Yemen’deki Husiler de İran’ın bölgesel nüfuz araçlarından biri olarak anılıyor .

Riyad’ın stratejik yaklaşımı ise bu tehdidi tamamen görmezden gelmek değil; saldırılara gerektiğinde yanıt verirken askeri operasyonların kapsamını büyütmemek ve bölgesel tansiyonu düşürmek. Başka bir ifadeyle Suudi Arabistan’ın Washington’a verdiği mesaj, “saldırılara karşılık var, ancak sınırsız bir tırmanış yok” şeklinde özetlenebilir .

Washington ziyareti neden ertelendi?

Prens Halid’in Washington ziyareti başlangıçta bir önceki hafta için planlanmıştı. Ancak İran destekli grupların bölge genelindeki saldırılarında yaşanan artışın ardından ziyaret ertelendi .

29 Temmuz’daki görüşme planlandığı şekilde gerçekleşti. Daha sonra ABD Başkanı Donald Trump da görüşmelere dâhil oldu . Böylece ziyaret, yalnızca Irak’taki saldırıların ardından yapılan bir güvenlik toplantısı olmaktan çıkarak Washington’a Riyad’ın İran, vekil güçler ve bölgesel tırmanma konusundaki genel stratejik değerlendirmesini aktardığı bir temas hâline geldi.