Hazar'ın Güç Dengelerini Değiştiren 8 Milyar Dolarlık Enerji Anlaşmaları: Bakü Enerji Haftası 2026'nın Perde Arkası

Çok uluslu Abşeron gaz anlaşması

Haftanın belki de en önemli tek sözleşmesi, denizdeki Abşeron sahası için imzalanan 15 yıllık doğal gaz alım satım anlaşması oldu. Bu dev anlaşma dört tarafı bir araya getiriyor: SOCAR (Azerbaycan), BOTAŞ (Türkiye), TotalEnergies (Fransa) ve ADNOC'un yatırım kolu XRG (BAE) . İmza töreni Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in huzurunda gerçekleşti.

Sözleşme, 2029 yılında başlaması beklenen tedarikle birlikte, 15 yıl boyunca Türkiye'ye toplamda 33 milyar metreküp (bcm) doğal gaz teslimatını kapsıyor . Kritik bir nokta olarak, Abşeron projesinin ikinci aşaması için nihai yatırım kararının bu yıl içinde alınması bekleniyor . Bu anlaşma, Avrupa'nın enerji güvenliği için giderek daha kritik hale gelen altyapı ağı olan Güney Gaz Koridoru'nu güçlendiriyor .

BP'nin tarihi gaz üretimi ve potansiyel milyarlarca dolarlık takip yatırımı

BP, dünyanın en büyük petrol üreten sahalarından biri olan ACG'de teknik bir dönüm noktasına ulaşarak ilişkisiz gaz (NAG) üretimine ilk kez başladı . İlk gaz üreten kuyu, mevcut Batı Çırak platformundan açıldı ve Kırmaki Üst ve Alt Kumları'ndaki rezervuarları hedef aldı .

Sahanın gaz kaynağı potansiyeli önemli: ACG'nin ilişkisiz gazının yaklaşık 4 trilyon fit küp (113 milyar metreküp) geri kazanılabilir rezerv içerdiği tahmin ediliyor ve olası bir yukarı yönlü potansiyel 6 trilyon fit küp (170 milyar metreküp) olarak görülüyor . Bu ilk kuyu, özellikle gelecekteki geliştirme planlamasına ve daha büyük ölçekli gaz değerlendirmesine bilgi sağlayacak rezervuar ve akış verilerini elde etmek için tasarlandı .

BP Bölge Başkanı Giovanni Cristofoli, üretim duyurusuyla yetinmedi. 2 Haziran'da etkinlik marjında gazetecilere konuşan Cristofoli, şirketin yakında bir kuyu daha açacağını ve elde edilecek verilerin, ACG rezervuarının altındaki gaz için “milyarlarca dolarlık bir yatırıma” yol açabileceğini söyledi .

Boru hattı devri: BTC ve BTE, SOCAR'a geçiyor

Cristofoli, BP'nin Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) petrol boru hattının operasyonel kontrolünü 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere SOCAR'a devredeceğini doğruladı .

Bunun bir elden çıkarma olmadığını açıkça belirtti: BP, BTC konsorsiyumundaki %30,1'lik mülkiyet hissesini korurken, AzBTC iştiraki aracılığıyla hâlihazırda %32,97 ile en büyük hissedar olan SOCAR, şimdi operatör rolünü üstlenecek . Bakü-Tiflis-Erzurum (BTE) doğal gaz boru hattının SOCAR'a devri de aynı 1 Temmuz sözleşme tarihiyle planlandığı gibi ilerliyor .

Yapay zeka, metan azaltımı ve teknoloji teması

Bakü Enerji Haftası 2026, bir kaynak buluşması olduğu kadar bir teknoloji vitriniydi. Hem Hazar Petrol ve Gaz fuarında hem de Bakü Enerji Forumu'nda yapay zeka ve emisyon azaltımı gündeme hakim oldu . Katılımcılar, üretim maliyetlerini düşürmeyi ve yukarı akış verimliliğini artırmayı hedefleyen yapay zeka güdümlü sondaj ekipmanları, ekipman arızaları için öngörücü analitik sistemler ve otomatik gözetim araçları sergiledi .

Metan konusunda SOCAR, Boston Consulting Group (BCG) ile Hazar Metan Emisyonlarını Azaltma Hızlandırıcısı (Caspian Methane Emissions Abatement Accelerator) girişimini başlatmak üzere bir anlaşma imzaladı. Bu girişim, bölgesel iş birliğini güçlendirmek ve 2030 yılına kadar metan emisyonlarını en aza indirmek için tasarlandı . Metan azaltma teknolojileri, üretimi genişletirken çevresel hesap verebilirlik gösterme baskısı altındaki bir sektörü yansıtarak sergi salonlarının merkezi temalarından biri oldu .

Yeşil enerji koridorları ve yenilenebilir enerji tartışmaları

Enerji dönüşümü, yenilenebilir enerji yatırımları ve Orta Asya'yı Avrupa'ya bağlayan yeşil hidrojen koridorlarına birden fazla oturum ayrıldı . Fuar, geleneksel hidrokarbonların yanı sıra “yeşil enerji, dijitalleşme ve yapay zeka”yı da kapsadığını vurguladı . ACWA Power'ın 740 milyon dolarlık yatırımı ve Hızı-Abşeron rüzgar santrali gibi belirli yenilenebilir proje rakamları sahnede geniş çapta tartışıldı, ancak verilen kaynaklardan bu rakamlarla eşleşen bağımsız olarak doğrulanmış bir sözleşme duyurusu teyit edilememiştir.