Sony’nin PS5 disk kararına 457 milyon dolarlık dava: Dijital oyun planı oyuncular için ne anlama geliyor?

Hollandalı tüketici kuruluşu Stichting Massaschade & Consument, yaklaşık 1,7 milyon PlayStation kullanıcısı adına 457 milyon dolar (435 milyon avro) tazminat talebiyle toplu dava açtı .

Dava ilk olarak 2025’te PlayStation Store fiyatlandırması nedeniyle başlatılmıştı. Ancak Sony’nin fiziksel disk üretimini bırakma kararı, kuruluşun iddialarını güçlendirdi. Tüketici grubu, disklerin ortadan kalkmasıyla PlayStation Store’un yeni oyunlar için son önemli alternatif satış kanalı hâline geleceğini ve bunun daha yüksek fiyatlara yol açabileceğini savunuyor .

Kuruluşun temel itirazı, oyuncuların artık yeni oyunları farklı perakendecilerden indirimli alma, ikinci el kopya edinme veya oyunlarını daha sonra satma imkânını kaybedecek olması. Dava ayrıca Sony’nin dijital mağaza satışlarından aldığı yüzde 30’luk komisyonun fiyatları artırdığı iddiasına da dayanıyor .

Meksika: Rekabet soruşturması talebi

Meksika’da Federal Temsilci Iraís Reyes ile Senatör Luis Donaldo Colosio, Sony’nin planına karşı rekabet makamlarına başvurdu. Politikacılar, dijital-only modele geçişin perakendeciler arasındaki rekabeti, ikinci el oyun pazarını ve tüketicilerin fiyat seçeneklerini ortadan kaldırabileceğini belirtiyor .

Başvuruda, yeni oyunların Sony’nin kontrolündeki dijital ekosisteme yönlendirilmesinin rekabet karşıtı uygulama veya “göreli tekel uygulaması” oluşturabileceği ileri sürülüyor .

Davaların merkezindeki rekabet iddiaları neler?

Farklı ülkelerdeki süreçlerde öne çıkan iddialar büyük ölçüde aynı noktada birleşiyor:

1. Hâkim konumun kötüye kullanılması: Fiziksel disklerin kaldırılması, yeni oyun alımlarını büyük ölçüde Sony’nin kontrol ettiği PlayStation Store’a yönlendirebilir .
2. Perakende fiyat rekabetinin zayıflaması: Fiziksel oyunlar, mağaza indirimleri ve ikinci el satışlar aracılığıyla dijital fiyatlara alternatif oluşturuyor. Bu kanal ortadan kalktığında Sony’nin fiyatları belirleme ve yüksek seviyede tutma gücünün artacağı savunuluyor .
3. İkinci el piyasasının yok olması: Oyuncular yeni oyunları satma, takas etme veya satın aldıkları kopyaları yeniden değerlendirme imkânını kaybedebilir. Hollanda’daki dava, yeniden satış hakkını tüketici açısından temel bir unsur olarak ele alıyor .
4. Sony’nin yüzde 30 komisyonlu ekosistemine bağımlılık: Hollanda’daki ilk dava, PlayStation Store’un yüzde 30’luk komisyonunun oyun fiyatlarını yükselttiğini öne sürüyordu. Disklerin kaldırılması ise bu dijital dağıtım kanalına yönelik son önemli alternatifi de ortadan kaldırabilir .

Bazı rekabet uzmanları, Sony’nin dijital-only geçişle kendi savunmasını zayıflatmış olabileceğini söylüyor. Şirketin daha önce fiziksel disklerin dijital mağaza fiyatları üzerinde yeterli rekabet baskısı oluşturduğunu ileri sürdüğü, yeni kararın ise bu argümanla çelişebileceği belirtiliyor .

Bu noktalar şu an için davacıların ve uzmanların iddiaları. Mahkemelerin veya rekabet kurumlarının Sony’nin gerçekten rekabet hukukunu ihlal edip etmediğine ilişkin nihai kararları henüz verilmiş değil.

Sony nasıl yanıt veriyor?

Sony’nin tepkisi iki başlıkta öne çıkıyor: PS5 kutularındaki uyarılar ve şirket yönetiminin satış verilerine dayanan savunması.

PS5 kutularına 2028 uyarısı

Sony, yeni PS5 konsollarının perakende kutularına, yeni oyunların Ocak 2028’den itibaren yalnızca dijital formatta sunulacağını belirten basılı uyarılar eklemeye başladı .

Bu etiket bir yandan tüketicileri planlanan değişiklik hakkında bilgilendiriyor. Diğer yandan, bazı rekabet uzmanlarına göre Sony’nin “tüketiciler yeterince bilgilendirilmedi” veya değişiklik henüz kesinleşmedi yönündeki olası savunmasını zorlaştırabilir .

Sony ayrıca, 2028 sonrasında bazı oyunların mağazalarda dijital kod içeren paketler şeklinde satılabilmesine imkân tanıyacağını açıkladı. Ancak bu kodların hangi formatta sunulacağı ve perakendecilerin satış sürecinde ne ölçüde rol alacağı konusunda ayrıntılar netleşmiş değil .

CFO Lin Tao: Satışların yüzde 82’si zaten dijital

Sony CFO’su Lin Tao, 31 Temmuz 2026’daki FY2026 birinci çeyrek bilanço görüşmesinde fiziksel disk kararını dijital satışların ulaştığı seviyeye işaret ederek savundu. Tao’ya göre PS5 oyunları, indirilebilir içerikler ve mikro işlemlerin yüzde 82’si dijital olarak satıldı .

Tao, tepkiler nedeniyle şirketin işlerinde o aşamada herhangi bir etki görmediklerini belirterek içerik satışlarının büyük bölümünün zaten dijitalleştiğini söyledi . Şirketin açıklanan sonuçlarında dijital indirmelerin, FY2026’nın ilk çeyreğinde faaliyet gelirindeki yüzde 37’lik artışla 1,2 milyar dolara ulaşan performansa katkı sağladığı aktarıldı .

Sony’nin yaklaşımı özetle şu: Kullanıcıların çoğu zaten dijital satın almayı tercih ediyor ve fiziksel disk üretimini durdurmak bu eğilimin doğal devamı. Davacılar ise satış oranlarının yüksek olmasının, fiziksel seçeneğin tamamen ortadan kaldırılmasının rekabet ve tüketici hakları üzerindeki etkisini ortadan kaldırmadığını savunuyor.

Nintendo neden farklı bir çizgide?

Sony’nin aksine Nintendo, fiziksel oyunları bırakacağına dair bir plan açıklamadı. Şirketin Nisan-Haziran 2026 dönemindeki yazılım satışlarının yüzde 38,5’i fiziksel kartuşlardan geldi; dijital satışların payı ise yüzde 61,5 olarak bildirildi .

Circana analistleri ve diğer sektör yorumcuları, fiziksel kartuş satışlarının hâlâ güçlü olması nedeniyle Nintendo’nun yakın zamanda fiziksel medyadan vazgeçmesinin düşük ihtimal olduğunu belirtiyor . Sony ve Microsoft’un gelecekte dijital-only modellere yönelmesi hâlinde Nintendo, fiziksel oyunları destekleyen son büyük konsol üreticisi olabilir .

Nintendo’nun bazı oyunlarda internet üzerinden indirme gerektiren Game-Key Card sistemini de kullanmaya başlaması, fiziksel formatın tamamen geleneksel bir kartuş deneyimi sunmadığını gösteriyor. Buna rağmen şirketin mevcut verileri, fiziksel satışların Nintendo ekosisteminde hâlâ önemli bir yer tuttuğunu ortaya koyuyor .

Oyuncular açısından daha geniş sorun ne?

Sony’nin kararı etrafındaki tartışma, yalnızca disk üretim maliyetleri veya mağaza raflarıyla sınırlı değil. Dijital-only dağıtımın üç temel sonucu tartışılıyor:

• İkinci el piyasasının kaybı: Dijital mağazalarda oyunları yeniden satma veya takas etme mekanizması bulunmuyor. Hollanda’daki dava, oyuncuların fiziksel kopya satın alırken bu yeniden satış imkânını da elde ettiğini savunuyor .
• Daha az satın alma seçeneği: Fiziksel disklerin kalkmasıyla oyuncuların üçüncü taraf mağazalardan alışveriş yapma, indirim kollama, oyun takası yapma veya internet bağlantısı olmadan kurulum gerçekleştirme seçenekleri azalabilir .
• Fiyat kontrolünün merkezileşmesi: Meksika’daki başvuruda, perakende rekabetinin ve ikinci el pazarının ortadan kalkmasının Sony’ye platformundaki fiyatlar üzerinde tek taraflı güç verebileceği belirtiliyor . Hollanda’daki dava da yeni oyun fiyatlarında artış yaşanabileceğini öne sürüyor .

Avrupa Birliği’nin tüketici haklarından sorumlu komisyon üyesi ise AB’nin Sony’yi fiziksel oyun üretmeye zorlayamayacağını belirtti. Bu açıklama, düzenleyicilerin üretim kararını doğrudan engelleme imkânının sınırlı olduğuna işaret ediyor .

Sonuç olarak Sony’nin 2028 planı, oyuncuların dijital satın alma alışkanlıklarının yükseldiğini gösteren verilerle destekleniyor. Ancak fiziksel oyunların sunduğu fiyat rekabeti, ikinci el satış ve sahiplik seçenekleri ortadan kalktığında, platform sahibinin kontrolünün ne kadar artabileceği sorusu davaların merkezinde kalmaya devam edecek.